چه كسانی مكلف به ادای فريضه حج عليرغم گرانیهای اخير هستند؟
گروه اجتماعی: كارشناس فقهی حج و مولف كتابهای «جامع الفتاوای حج» عنوان كرد: اگر فردی در سالهای قبل استطاعت مالی و جسمانی داشته و اولويت وی نيز اعلام شده بود (استطاعت طريقی نيز به دست آورده بود) حج بر وی مستقر شده و اگر استطاعت مالی و جسمانی خود را نيز از دست داده باشد، مكلف به ادای حج تمتع است.
حجتالاسلام والمسلمين سيدمرتضی موسوی شاهرودی، كارشناس فقهی حج و مولف كتابهای «جامع الفتاوای حج» و «جامع الفتاوای عمره» در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در پاسخ به اين سؤال كه آيا افرادی كه سالهای قبل مستطيع بوده و فيش حج خريدهاند اما حالا كه اولويتهای آنها اعلام شده، توان مالی رفتن به حج را ندارند، موظف به رفتن به حج هستند، گفت: استطاعت حج مركب از سه بخش استطاعت مالی بدنی و طريقی(راه) است.
وی ادامه داد: اين سه استطاعت هر گاه با هم جمع شود، وجوب حج حاصل شده است ولی اگر هر كدام از اين سه نباشد حج بر شخص واجب نشده است و در طول مدتی كه فرد برای حج اسمنويسی كرده و نوبت وی فرا نرسيده است، در واقع فكر میكرده مستطيع بوده، اما در واقع مستطيع نبوده است.(چرا كه راه برای وی باز نبوده است).
اين كارشناس فقهی مباحث حج، با اشاره به اينكه در خصوص استطاعت بدنی نيز همين مسئله صادق است، گفت: اگر كسی 10 سال در نوبت حج بود ولی وقتی زمان تشريف وی فرا میرسد(اولويت وی برای ثبتنام اعلام میشود)، دچار بيماری شده و توان جسمانی حج را ندارد «انتشاف واقع» میشود كه تاكنون نيز مستطيع نبوده است و واجب نيست به حج برود.
وی اضافه كرد: حتی اگر شرايط جامعه اينگونه نبود و سفر حج گران هم نشده بود ولی فردی پس از مدتها ثبتنام، در سال تشرف خود متوجه شود كه مثلاً پول حج را برای تعمير خانه و رفع ضرورتهای زندگی نياز دارد و پول انجام هر دو كار را ندارد، در اين صورت صرف پول برای ضروريتهای زندگی تقدم دارد.
حجتالاسلام موسوی شاهرودی تصريح كرد: استطاعت مالی و بدنی و طريقی در هنگام سال تشرف بايد جمع شود و به هيچ وجه راهحج و وجوب حج واجبی نيست كه انسان و مكلف را به زحمت بيندازد و با زحمت بخواهد به حج مشرف شود. بلكه استطاعت به معنی سهولت عرفی برای تشرف به حج است.
نويسنده كتاب «جامع الفتاوای حج» در تشريح فقهی اين مسئله كه هميشه امكان تهيه فيش آزاد و رفتن به حج برای افراد مستطيع وجود دارد، اگر فردی از اين طريق اقدام نكرده و منتظر فرا رسيدن نوبت خود شود و استطاعت خود را از دست دهد چه حكمی دارد، گفت: استطاعت طريقی يعنی بايد از طرق عادی بتواند به حج مشرف شود و خلاف قانون كشوری عمل كردن (چه قانون كشور ميزبان و چه كشور خودش) كار صحيحی نيست و با تخلف حج مشرف شدن صحيح نيست.
وی افزود: اگر فرد با خريد فيش آزاد حج تخلفی مرتكب نمیشود و پول برای خريد فيش آزاد را میتواند پرداخت كند، حج بر وی واجب است و بايد اقدام كند.
حجتالاسلام موسوی شاهرودی به بحث استقرار حج بر برخی نيز اشاره و تشريح كرد: وقتی حج بر فردی مستقر شد حتی اگر هر سه استطاعت خود را از دست داده باشد باز هم مكلف است به حج مشرف شود.
وی در تشريح استقرار حج گفت: اگر برای كسی استطاعت طريقی، مالی و بدنی در يك سال فراهم بود (يعنی اولويت وی اعلام شد و استطاعت مالی و جسمانی هم داشت) بايد همان سال به حج مشرف شود و اگر مسامحه كرده همان سال مشرف نشد و حجی كه بر وی واجب بود را به تأخير انداخت حج بر وی مستقر شده است و به هر نحوی كه شده حتی اگر استطاعت مالی و جسمانی خود را از دست داده باشد بايد به حج برود.
وی ادامه داد: اين سه استطاعت هر گاه با هم جمع شود، وجوب حج حاصل شده است ولی اگر هر كدام از اين سه نباشد حج بر شخص واجب نشده است و در طول مدتی كه فرد برای حج اسمنويسی كرده و نوبت وی فرا نرسيده است، در واقع فكر میكرده مستطيع بوده، اما در واقع مستطيع نبوده است.(چرا كه راه برای وی باز نبوده است).
اين كارشناس فقهی مباحث حج، با اشاره به اينكه در خصوص استطاعت بدنی نيز همين مسئله صادق است، گفت: اگر كسی 10 سال در نوبت حج بود ولی وقتی زمان تشريف وی فرا میرسد(اولويت وی برای ثبتنام اعلام میشود)، دچار بيماری شده و توان جسمانی حج را ندارد «انتشاف واقع» میشود كه تاكنون نيز مستطيع نبوده است و واجب نيست به حج برود.
وی اضافه كرد: حتی اگر شرايط جامعه اينگونه نبود و سفر حج گران هم نشده بود ولی فردی پس از مدتها ثبتنام، در سال تشرف خود متوجه شود كه مثلاً پول حج را برای تعمير خانه و رفع ضرورتهای زندگی نياز دارد و پول انجام هر دو كار را ندارد، در اين صورت صرف پول برای ضروريتهای زندگی تقدم دارد.
حجتالاسلام موسوی شاهرودی تصريح كرد: استطاعت مالی و بدنی و طريقی در هنگام سال تشرف بايد جمع شود و به هيچ وجه راهحج و وجوب حج واجبی نيست كه انسان و مكلف را به زحمت بيندازد و با زحمت بخواهد به حج مشرف شود. بلكه استطاعت به معنی سهولت عرفی برای تشرف به حج است.
نويسنده كتاب «جامع الفتاوای حج» در تشريح فقهی اين مسئله كه هميشه امكان تهيه فيش آزاد و رفتن به حج برای افراد مستطيع وجود دارد، اگر فردی از اين طريق اقدام نكرده و منتظر فرا رسيدن نوبت خود شود و استطاعت خود را از دست دهد چه حكمی دارد، گفت: استطاعت طريقی يعنی بايد از طرق عادی بتواند به حج مشرف شود و خلاف قانون كشوری عمل كردن (چه قانون كشور ميزبان و چه كشور خودش) كار صحيحی نيست و با تخلف حج مشرف شدن صحيح نيست.
وی افزود: اگر فرد با خريد فيش آزاد حج تخلفی مرتكب نمیشود و پول برای خريد فيش آزاد را میتواند پرداخت كند، حج بر وی واجب است و بايد اقدام كند.
حجتالاسلام موسوی شاهرودی به بحث استقرار حج بر برخی نيز اشاره و تشريح كرد: وقتی حج بر فردی مستقر شد حتی اگر هر سه استطاعت خود را از دست داده باشد باز هم مكلف است به حج مشرف شود.
وی در تشريح استقرار حج گفت: اگر برای كسی استطاعت طريقی، مالی و بدنی در يك سال فراهم بود (يعنی اولويت وی اعلام شد و استطاعت مالی و جسمانی هم داشت) بايد همان سال به حج مشرف شود و اگر مسامحه كرده همان سال مشرف نشد و حجی كه بر وی واجب بود را به تأخير انداخت حج بر وی مستقر شده است و به هر نحوی كه شده حتی اگر استطاعت مالی و جسمانی خود را از دست داده باشد بايد به حج برود.
