گونهشناسی نظريات عدالت در ششمين پياپی «دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی»
گروه اقتصاد: مقاله «گونهشناسی نظريات عدالت مبتنی بر ابعاد فلسفی، روشی در تبيين ماهيت مفهومی عدالت» به قلم محمدصادق ترابزاده جهرمی و عليرضا سجاديه از مقالات شماره دوم فصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی است كه به ارائه زاويه ديد جديدی از مفهوم عدالت، تبيين فلسفی و ماهوی آن اختصاص دارد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، مقاله «گونهشناسی نظريه عدالت مبتنی بر ابعاد فلسفی؛ روشی در تبيين ماهيت مفهومی عدالت» كه توسط محمدصادق ترابزاده جهرمی و عليرضا سجاديه به رشته تحرير درآمده است، يكی از مقالات چاپ شده در ششمين پياپی دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی است.
بنابراين گزارش، نويسندگان اين مقاله با بهرهگيری از مدل «مبانی، مفاهيم، اقتضائات، سياستها و شاخصها» در عرصه عدالتپژوهی، در پی تبيين مفهوم عدالت در بخش مبانی و فهم ماهيت آن با استفاده از نگاه اسلامی و مبتنی بر تنقيح و دستهبندی جديد نظريات گذشته است.
تاكنون به واسطه ظهور مكاتب متعدد فكری، گونههای مختلفی از ماهيت عدالت از سوی نويسندگان ارائه شده است، اما به دليل ناكارآمد بودن مقسم گونهشناسیها يا عدم تفصيل مناسب آن، نتيجه چندان مورد استفاده واقع نشده است. به طور مثال بسياری از نظرياتی كه با يكديگر اختلاف جدی دارند، در دستهبندی ليبراليسم و ماركسيسم قرار دارند، درحالی كه ممكن است اين دسته از نظريات ليبراليسم تفاوت ماهوی اساسی و يا روشی داشته باشند.
بر اساس تبيينی كه در اين مقاله صورت گرفته است، مهمترين گونهشناسی نظريات پيرامون مفهوم عدالت شامل گونهشناسی براساس معيارهای نياز، كارآمدی، مسئوليت فردی و زمينه گونهشناسی تاريخی ـ مكتبی، گونهشناسی بر اساس مبانی نظری گونهشناسی گرينبرگ و گونهشناسی مكاتب فلسفه سياسی است كه در بخش بعدی مقاله هر يك از گونه شناسیها به نقد كشيده میشود.
مولفان در بخش پايانی اين مقاله ضمن جمعبندی كلی در مورد اهداف و تصريح به ارائه زاويه ديدی جديد به مفهوم عدالت از طريق ارائه گونهشناسی فلسفی، مینويسند: گونهشناسیهای موجود هم دارای نقصهای مطلق هستند و هم اينكه متناسب با نظريهپردازی، از كاركرد خارج میشوند. نقصهای مطلق اين گونهشناسیها عبارتند از: تداخل گونهها، غفلت از برخی مبادی فلسفی، نگرش تكساحتی يا دوساحتی به نظريات، بومی نبودن.
بنابراين لازم است تا با نگاهی فلسفی و از طريق گونهشناسی مبانی فلسفی نظريات عدالت در سه بعد، معرفتشناسی، انسانشناسی، و ارزششناسی به واكاوی نظريات موجود پرداخته و تجارب گذشته را چراغ راه نظريهپردازی آتيه خود كنيم. مزيت اين گونهشناسی را میتوان در تناسب گونهشناسی مبانی فلسفی با امر نظریپردازی در حوزه عدالت، تحليل جامع و امكان استنطاق از جنبههای مختلف و مغفول نظريهها، عدم دخالت فيلترهای ذهنی به علت ابتناء برمبانی، ثبات و انعطاف گونه شناسی وامكان ساده سازی گونه شناسی به تناسب نياز تحليلگر دانست.
يادآور میشود، مقاله «گونهشناسی نظريه عدالت مبتنی بر ابعاد فلسفی؛ روشی در تبيين ماهيت مفهومی عدالت» به قلم محمدصادق ترابزاده جهرمی و عليرضا سجاديه در ششمين پياپی «دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی» به صاحب امتيازی دانشگاه امام صادق، مدير مسئولی دكتر محمدهادی زاهدی وفا و سردبيری محمد مهدی عسگری منتشر شده است.
بنابراين گزارش، نويسندگان اين مقاله با بهرهگيری از مدل «مبانی، مفاهيم، اقتضائات، سياستها و شاخصها» در عرصه عدالتپژوهی، در پی تبيين مفهوم عدالت در بخش مبانی و فهم ماهيت آن با استفاده از نگاه اسلامی و مبتنی بر تنقيح و دستهبندی جديد نظريات گذشته است.
تاكنون به واسطه ظهور مكاتب متعدد فكری، گونههای مختلفی از ماهيت عدالت از سوی نويسندگان ارائه شده است، اما به دليل ناكارآمد بودن مقسم گونهشناسیها يا عدم تفصيل مناسب آن، نتيجه چندان مورد استفاده واقع نشده است. به طور مثال بسياری از نظرياتی كه با يكديگر اختلاف جدی دارند، در دستهبندی ليبراليسم و ماركسيسم قرار دارند، درحالی كه ممكن است اين دسته از نظريات ليبراليسم تفاوت ماهوی اساسی و يا روشی داشته باشند.
بر اساس تبيينی كه در اين مقاله صورت گرفته است، مهمترين گونهشناسی نظريات پيرامون مفهوم عدالت شامل گونهشناسی براساس معيارهای نياز، كارآمدی، مسئوليت فردی و زمينه گونهشناسی تاريخی ـ مكتبی، گونهشناسی بر اساس مبانی نظری گونهشناسی گرينبرگ و گونهشناسی مكاتب فلسفه سياسی است كه در بخش بعدی مقاله هر يك از گونه شناسیها به نقد كشيده میشود.
مولفان در بخش پايانی اين مقاله ضمن جمعبندی كلی در مورد اهداف و تصريح به ارائه زاويه ديدی جديد به مفهوم عدالت از طريق ارائه گونهشناسی فلسفی، مینويسند: گونهشناسیهای موجود هم دارای نقصهای مطلق هستند و هم اينكه متناسب با نظريهپردازی، از كاركرد خارج میشوند. نقصهای مطلق اين گونهشناسیها عبارتند از: تداخل گونهها، غفلت از برخی مبادی فلسفی، نگرش تكساحتی يا دوساحتی به نظريات، بومی نبودن.
بنابراين لازم است تا با نگاهی فلسفی و از طريق گونهشناسی مبانی فلسفی نظريات عدالت در سه بعد، معرفتشناسی، انسانشناسی، و ارزششناسی به واكاوی نظريات موجود پرداخته و تجارب گذشته را چراغ راه نظريهپردازی آتيه خود كنيم. مزيت اين گونهشناسی را میتوان در تناسب گونهشناسی مبانی فلسفی با امر نظریپردازی در حوزه عدالت، تحليل جامع و امكان استنطاق از جنبههای مختلف و مغفول نظريهها، عدم دخالت فيلترهای ذهنی به علت ابتناء برمبانی، ثبات و انعطاف گونه شناسی وامكان ساده سازی گونه شناسی به تناسب نياز تحليلگر دانست.
يادآور میشود، مقاله «گونهشناسی نظريه عدالت مبتنی بر ابعاد فلسفی؛ روشی در تبيين ماهيت مفهومی عدالت» به قلم محمدصادق ترابزاده جهرمی و عليرضا سجاديه در ششمين پياپی «دوفصلنامه مطالعات اقتصاد اسلامی» به صاحب امتيازی دانشگاه امام صادق، مدير مسئولی دكتر محمدهادی زاهدی وفا و سردبيری محمد مهدی عسگری منتشر شده است.
