به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نام آن ابوعلی يا آل علی و بنا به كثرت الفاظ در گويش محلی به «پيراعلی» سپس به «پيرعلی» و اكنون به امامزاده علی سادات(ع) شهرت يافته و يكی از مشهورترين و معتبرترين مقابر بلاد جنوب است.
روستای سادات كه به قولی در روزگار قديم به دره سامانك و سيد چهارراهنشين معروف بوده است، از شمال به رشته كوههای ساورز، از جنوب به كوه چالباغ، از غرب به بخش لوداب و از شرق به منطقه ديلگان محدود و محصور است.
بنای بقعه شامل مجموعهای از حرم، صحن، ايوان و گنبدخانه است كه در ضلعهای شمالی و جنوبی نيز دو صفحه ايجاد شده است. در وسط اين گنبدخانه مرقد مطهر اين امامزاده واقع شده كه روی آن را ضريح نفيس آب طلا ديدهای محافظت میكند.
باستانشناسی بهنام استوكلر در مورد آن چنين میگويد «هنوز در بختياری آثاری از يك گنبد بزرگ و مسجد كه در آن عبادت میكنند، باقی است كه اين اثر منحصر و نمونه بر فراز كوهی بنا شده است». «گاوبه» از قول «بل واستوكلر» قدمت اين بنا را چنين تخمين میزند كه «اين محل كوچكی است با آثاری از دوره سلجوقيان تا دوره مغول تا پايان حكومت صفويه».
در وضعيت فعلی، اين بنای كهن در 24 اسفندماه 1335 ه.ش به شماره 1033 جزء آثار ملی به ثبت رسيد و همچنان در حيطه اقتدار سازمان ميراث فرهنگی كشور قرار دارد و تاكنون با نظارت و كنترل اين سازمان، چندين مرحله تعمير و مرمت شده ولی با اين نظارت توسط هيئت امنا و ادارهكل اوقاف و امور خيريه استان كهگيلويه و بويراحمد اداره میشود.
اين زيارتگاه كه مدفن مطهر امامزاده علی سادات(ع)، برادر ارشد امامزاده محمود(ع) از نوادگان امام محمد تقی(ع) است، از زمانهای گذشته مورد توجه مردم باايمان و مكانی برای تمسك و توسل اهل معرفت بوده است.
نسبنامهای كه در بيت سيدنظامالدين تقوی ساداتی بهدست آمده، تبار امامزاده علی(ع) را با پنج واسطه منسوب به امام محمد تقی(ع) چنين تفهيم میكند: امامزاده سيدتاجالدين علی(ع) ابن امامزاده سيدفخرالدين احمد ابن امامزاده سيدمحمد مشهور به اعرج ابن امامزاده سيدفخرالدين احمد ملقب به قطبالدين عبدالله ابن امامزاده موسی مبرقع ابن امام حضرت محمد تقیالجواد(ع).
يادآور میشود، در سال 91 سه بار آئين غباروبی اين حرم نورانی با حضور نماينده ادارهكل اوقاف و امور خيريه استان كهگيلويه و بويراحمد و هيئت امنا برگزار شده است.
برنامه آرامش بهاری، ياس نبوی و بصيرت عاشورايی نيز از جمله ويژه برنامههای فرهنگی بوده كه توسط معاونت فرهنگی اجتماعی ادارهكل اوقاف و امور خيريه استان كهگيلويه و بويراحمد با همكاری هيئت امنا در سال 91 در اين حرم مطهر برگزار شده است.