اعتكاف؛ بهترين فرصت خودسازی انسانها
گروه اجتماعی: اعتكاف يكی از بهترين فرصت ها برای خودسازی و نزديكی انسانهای مومن به ذات اقدس ربوبی است.
اعتكاف فرصتی برای پاك نمودن زنگارهای دل، كسب زاد و توشه سفر آخرت و در حقيقت ورود به عرصه جهاد اكبر و مبارزه با نفس است.
اعتكاف فصلی برای بارش باران رحمت الهی، شستشوی آلودگیهای گناه، تطهير صحيفه ايمان، نورانی ساختن دل و صفا بخشيدن به روح و مجالی برای باريافتن به بارگاه جلال ربانی و در نهایت اعتكاف برجستهترين مظهر بندگی در پيشگاه الهی است.
سنت حسنه اعتكاف با آن جايگاه ويژه و بركات وافر در طول قرون و اعصار گذشته در ميان مسلمين آن چنانكه بايد جايگاه خود را نيافته و غبار مهجوريت چهره درخشان آن را پوشانده است.
يكی از بركات نظام مقدس جمهوری اسلامی و باقيات و صالحات حضرت امام خمينی (ره)، احيای اين سنت حسنه در جامعه اسلامی ايران بویژه در بين نسل جوان و نوجوان است.
اعتكاف، در فرهنگ دينی خصوصاً دين اسلام از جايگاه بس والا و عظيمی برخوردار است و اسلام برای غفلتزدايی و تقويت ارتباط انسان با خدا، علاوه بر عبادتهای روزانه مانند نمازهای يوميه عبادت هفتگی همانند نماز جمعه، عبادت فصلی و سالانه مانند حج و روزه ماه رمضان، عبادتهای مستحبی خاصی در نظر گرفته است كه از جمله میتوان به دعاهای برخی ايام و اعتكاف اشاره كرد.
اعتكاف، سيره انبياء و اوليای الهی و ائمه معصومين (ع) و عارفان و عالمان سير و سلوك الی الله بوده و در قرآن كريم و ادعيه به آن اشاره شده است و در حال حاضر اين سنت حسنه در كشور ما هر ساله در ايام البيض ماه رجب برگزار می شود.
در حقیقت اعتکاف يكی از بهترين فرصتها برای خودسازی انسانها و نزديكی انسان های مومن به ذات اقدس ربوبی و فراغتی برای عبادت و تفكر، مناجات با قاضی الحاجات و خلوت با دوست كه هر چه هست از اوست.
در قرآن كريم نُه بار ماده عكف بكار رفته كه بعضی معنای لغوی و بعضی معنای اصطلاحی بوده است
در آيه 125 سوره مبارکه بقره خداوند متعال به حضرت ابراهيم(ع) و اسماعيل (ع) فرمان میدهد كه خانه خدا را برای طواف كنندگان و معتكفان و نمازگزاران آماده سازيد:«وَ اِذ جَعَلنا البَيتَ مَثابَهً لِلناسِ وَ أَمناً وَاتَخِذُ و مِن مَقامِ اِبراهيمَ مُصلیً وَ عَهِدنا الی ابراهيمَ و اسماعيلَ اَن طَهرا بَيتیَ للطائفينَ وَ العاكِفينَ و الرُكع السُجُودِ.»
اين آيه شريفه به صراحت از اعتكاف در مسجد الحرام سخن به ميان آورده است و جمعی از مفسران مراد از عاكفين را در آيه شريفه معنای اصطلاحی، بعضی معنای لغوی و عده ای هر دو معنا را احتمال دادند.
در فضيلت اعتكاف همين بس كه معادل طواف خانه خدا قرار گرفته و همتای ركوع و سجود محسوب میشود و دو تن از انبياء بزرگ مأمور تطهير خانه خدا از لوث وجود بت و بت پرستی شدند تا عبادت كنندگان در كنار قبله و حرم امن الهی به طواف، اعتكاف ، ركوع و سجود بپردازند.
با مراجعه به كتب روايی و احاديث معصومين (ع) در میيابيم كه اعتكاف مورد توجه اين بزرگان بوده است بهطوري كه بيش از صدها روايت راجع به اعتكاف و احكام و شرائط آن از سول خدا (ص) و انبياء الهی وجود دارد.
در بعضی روايات مكان اعتكاف را مكانی خاص قرار داده و هر جايی را شايسته اعتكاف ندانستند بلكه فرمودند كه بايد اعتكاف را در شريف ترين مكانها يعنی مساجد كه خانه خداست و آن هم در مسجدی كه مصلای توده مسلمانان باشد برگزار گردد كه اين خود دليل بر اهميت و شرافت اعتكاف است و همچنين روزه كه خود يكی از برجستهترين اركان دين است و به آن سفارش زيادی شده شرط لازم و جزئی از اعتكاف قرار گرفته كه اين هم بيانگر جايگاه رفيع اين سنت نبوی است.
اعتكاف يك عمل تربيتی، معنوی و عرفانی است كه هر چه آداب آن رعايت شود آثار بيشتری در پی خواهد داشت.
نگاه اصلی اعتكاف اين است كه معتكف با قرار گرفتن در محيط معنوی و روحانی با انجام اعمال، عبادات، خواندن دعا و توجه به خويش از گناهان پاك شود و دوباره در جامعه حضور پيدا كند.
بهرهگيری از نظرات مراجع عظام و مشورت با آن ها در انجام امور مربوط به اعتكاف در جهت غنا بخشيدن به فرهنگ و بعد علمی و اصولی اعتكاف امری ضروری است.
اعتكاف اوج نيايش و بندگی و فرصتی برای بريدن و دل كندن از دنيا و رسيدن به قرب الهی است.
انسان در گريز از هوای نفس همواره نيازمند خلوتی است تا در آثار و نعمتهای خداوند متعال تدبر كند و همواره طالب مكانی آرام بوده تا بدون دلواپسی و وابستگی، خود را در سرای معبود نظارهگر باشد و اعمال خود را در برابر نعمتهای الهی بازبينی كند.
حضور در اجتماع، كار و تلاش انسان را از درون تهی كرده و شخص فرصت ارزيابی نتايج كارها و تلاشهای خود را از دست میدهد و انسان نياز به فرصتی برای بررسی وضعيت روحی و عملی خود دارد و اعتكاف پاسخ مناسبی به همه اين نيازهاست.
معصومه عليزاده
اعتكاف فصلی برای بارش باران رحمت الهی، شستشوی آلودگیهای گناه، تطهير صحيفه ايمان، نورانی ساختن دل و صفا بخشيدن به روح و مجالی برای باريافتن به بارگاه جلال ربانی و در نهایت اعتكاف برجستهترين مظهر بندگی در پيشگاه الهی است.
سنت حسنه اعتكاف با آن جايگاه ويژه و بركات وافر در طول قرون و اعصار گذشته در ميان مسلمين آن چنانكه بايد جايگاه خود را نيافته و غبار مهجوريت چهره درخشان آن را پوشانده است.
يكی از بركات نظام مقدس جمهوری اسلامی و باقيات و صالحات حضرت امام خمينی (ره)، احيای اين سنت حسنه در جامعه اسلامی ايران بویژه در بين نسل جوان و نوجوان است.
اعتكاف، در فرهنگ دينی خصوصاً دين اسلام از جايگاه بس والا و عظيمی برخوردار است و اسلام برای غفلتزدايی و تقويت ارتباط انسان با خدا، علاوه بر عبادتهای روزانه مانند نمازهای يوميه عبادت هفتگی همانند نماز جمعه، عبادت فصلی و سالانه مانند حج و روزه ماه رمضان، عبادتهای مستحبی خاصی در نظر گرفته است كه از جمله میتوان به دعاهای برخی ايام و اعتكاف اشاره كرد.
اعتكاف، سيره انبياء و اوليای الهی و ائمه معصومين (ع) و عارفان و عالمان سير و سلوك الی الله بوده و در قرآن كريم و ادعيه به آن اشاره شده است و در حال حاضر اين سنت حسنه در كشور ما هر ساله در ايام البيض ماه رجب برگزار می شود.
در حقیقت اعتکاف يكی از بهترين فرصتها برای خودسازی انسانها و نزديكی انسان های مومن به ذات اقدس ربوبی و فراغتی برای عبادت و تفكر، مناجات با قاضی الحاجات و خلوت با دوست كه هر چه هست از اوست.
در قرآن كريم نُه بار ماده عكف بكار رفته كه بعضی معنای لغوی و بعضی معنای اصطلاحی بوده است
در آيه 125 سوره مبارکه بقره خداوند متعال به حضرت ابراهيم(ع) و اسماعيل (ع) فرمان میدهد كه خانه خدا را برای طواف كنندگان و معتكفان و نمازگزاران آماده سازيد:«وَ اِذ جَعَلنا البَيتَ مَثابَهً لِلناسِ وَ أَمناً وَاتَخِذُ و مِن مَقامِ اِبراهيمَ مُصلیً وَ عَهِدنا الی ابراهيمَ و اسماعيلَ اَن طَهرا بَيتیَ للطائفينَ وَ العاكِفينَ و الرُكع السُجُودِ.»
اين آيه شريفه به صراحت از اعتكاف در مسجد الحرام سخن به ميان آورده است و جمعی از مفسران مراد از عاكفين را در آيه شريفه معنای اصطلاحی، بعضی معنای لغوی و عده ای هر دو معنا را احتمال دادند.
در فضيلت اعتكاف همين بس كه معادل طواف خانه خدا قرار گرفته و همتای ركوع و سجود محسوب میشود و دو تن از انبياء بزرگ مأمور تطهير خانه خدا از لوث وجود بت و بت پرستی شدند تا عبادت كنندگان در كنار قبله و حرم امن الهی به طواف، اعتكاف ، ركوع و سجود بپردازند.
با مراجعه به كتب روايی و احاديث معصومين (ع) در میيابيم كه اعتكاف مورد توجه اين بزرگان بوده است بهطوري كه بيش از صدها روايت راجع به اعتكاف و احكام و شرائط آن از سول خدا (ص) و انبياء الهی وجود دارد.
در بعضی روايات مكان اعتكاف را مكانی خاص قرار داده و هر جايی را شايسته اعتكاف ندانستند بلكه فرمودند كه بايد اعتكاف را در شريف ترين مكانها يعنی مساجد كه خانه خداست و آن هم در مسجدی كه مصلای توده مسلمانان باشد برگزار گردد كه اين خود دليل بر اهميت و شرافت اعتكاف است و همچنين روزه كه خود يكی از برجستهترين اركان دين است و به آن سفارش زيادی شده شرط لازم و جزئی از اعتكاف قرار گرفته كه اين هم بيانگر جايگاه رفيع اين سنت نبوی است.
اعتكاف يك عمل تربيتی، معنوی و عرفانی است كه هر چه آداب آن رعايت شود آثار بيشتری در پی خواهد داشت.
نگاه اصلی اعتكاف اين است كه معتكف با قرار گرفتن در محيط معنوی و روحانی با انجام اعمال، عبادات، خواندن دعا و توجه به خويش از گناهان پاك شود و دوباره در جامعه حضور پيدا كند.
بهرهگيری از نظرات مراجع عظام و مشورت با آن ها در انجام امور مربوط به اعتكاف در جهت غنا بخشيدن به فرهنگ و بعد علمی و اصولی اعتكاف امری ضروری است.
اعتكاف اوج نيايش و بندگی و فرصتی برای بريدن و دل كندن از دنيا و رسيدن به قرب الهی است.
انسان در گريز از هوای نفس همواره نيازمند خلوتی است تا در آثار و نعمتهای خداوند متعال تدبر كند و همواره طالب مكانی آرام بوده تا بدون دلواپسی و وابستگی، خود را در سرای معبود نظارهگر باشد و اعمال خود را در برابر نعمتهای الهی بازبينی كند.
حضور در اجتماع، كار و تلاش انسان را از درون تهی كرده و شخص فرصت ارزيابی نتايج كارها و تلاشهای خود را از دست میدهد و انسان نياز به فرصتی برای بررسی وضعيت روحی و عملی خود دارد و اعتكاف پاسخ مناسبی به همه اين نيازهاست.
معصومه عليزاده
