سمانه خطيبشهيدی، حافظ كل قرآن كريم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه قم، با بیان اینکه در تحقیقی میدانی سعی کردیم وضعیت آموزش قرآن در مدارس و دانشگاهها و سطح آموزش در هر دو مقطع را بررسی کنیم، بیان کرد: در طول 12 سال دوران مدرسه، قرآن جزء دروس اصلی دانشآموزان است اما باز هم میبینیم که از نظر مفاهيم، سطح افراد جامعه پايين است.
وی ادامه داد: به جای اينكه در تحقیقاتمان صرفا مدرسه يا آموزش عالی را بررسی كنيم همزمان از خروجیهای آموزش و پرورش افرادی را كه ورودی دانشگاه در سال اول و دوم بودند انتخاب کردیم تا مقايسهای همزمان بين دوران مدرسه و دانشگاه داشته باشيم.
این حافظ قرآن ابراز کرد: به همین منظور پرسشنامههايی تهيه شد كه در آن ويژگیهای شخصيتی افراد، آموزش در مدرسه دولتی یا غيرانتفاعی و نقش دولت و وزارت آموزش و پرورش و نقش مدارس غيرانتفاعی بررسی شد و اینکه در كدام پايه تحصيلی كتاب قرآن جذابتر بوده است.
خطیبشهیدی ادامه داد: در این تحقیق كلاسهای جانبی مدارس و زمانی كه برای قرآن گذاشته میشود مورد بررسی قرار گرفت و مشكلی كه دانشآموزان به آن اشاره کردند این بود كه هر هفته برای قرآن دو ساعت زمان آموزش قرار داده میشود و اين زمان کوتاه نیز به كارهای ديگر گذرانده و به دروس ديگر پرداخته میشود و همچنين مربيان قوی و كارآمدی را در مدارس به کار نمیگیرند.
دانشجوی دكتری داروسازی دانشگاه تهران افزود: اینکه بعضا معلم قوی در رشته قرآن در مدارس كار نميكند به این دلیل است که حقوق معلم پايين و بهای كمتری به درس قرآن داده میشود و زمان کلاس قرآن برای كلاسهای متفرقه ديگر گذاشته میشود.
وی اظهار کرد: كتابهای درسی قرآن نیز از نظر دانشآموزان جذابيت ندارد و افراد ديگری نيز بيان میكردند كه معلمان قرآن اطلاعات كافی نداشته، جذابيت لازم را ايجاد نكرده و در كتابهای قرآنی متن و مفاهيم قرآن كنار يكديگر است و اكثر معلمان به مطالب واقف بوده و روانخوانی و قواعد دقيق آن به خوبی تدريس نمیشوند.
وی با بیان اینکه معلمان صرفا متن كتاب قرآن را تدريس میکنند و روخوانی معمولی آموزش داده میشود تصریح کرد: بايد وقت بيشتری گذارده شود و مطالب طوری تنظيم شود كه به روخوانی، روانخوانی و مفاهيم توجه و تحليلهای كتاب درسی در كنار اينها صورت گیرد، البته منظور اين نيست كه مفهوم كنار رود و افراد به حفظگرايی روی آورند يا صرفا تجويد خوب داشته باشند.
خطیبشهیدی ادامه داد: با توجه به اینکه کار قرآن در مدارس سطحی بوده است از پلههای بالاتر كه باید درک معنا و مفاهيم عميق و كاربردی شود غافل شدهایم و دانشآموز زمانی که وارد نظام آموزش عالی میشود حتی پرسشهای سطحی را نمیتواند جواب دهد.
مدرس شيوههای حفظ قرآن با بیان اینکه روی كتابهای درسی بايد نظارت دقيق صورت گیرد و مفاهيم مورد نياز دانشآموزان به آنها آموزش داده شود، تأکید کرد: در این تحقیق دانشآموزان نقش معلمان پرورشی را كليدی میدانستند و این در حالی است که مقوله آموزش قرآن و پرورش نباید جدا باشند و کار پرورش و قرآن باید يكی شود.
دانشجوی دكتری داروسازی دانشگاه تهران به نقش خانوادهها در زمینه تعلیم قرآنی دانشآموزان اشاره کرد و افزود: دانشآموزان كه از نظر قرآنی موفق هستند دچار دوگانگی بين مفهوم قرآن در خانه و جامعه نمیشوند.
وی با بیان اینکه در آموزش عالی سطح مطلوب جامعه اسلامی در روخوانی و روانخوانی صرف نيست، تصریح کرد: در تحقیقاتی که ما داشتیم تقريبا نصف افراد مشكلی ندارند و در تحقیقی که ما براساس آن، دانشجويان دانشگاه تهران را مورد بررسی قرار داديم که شامل دانشجویان رشتههای علوم تجربی، علوم رياضی و علوم انسانی بودند آنها نیز فعالیتهای قرآنی آموزش و پرورش را ضعیف ذکر کرده و بیان کردند که همان كارها در آموزش عالی انجام نمیشود و جوانان افت میكنند.
خطیب شهیدی ادامه داد: برنامههای جانبی قرآن باید در دانشگاهها افزايش يابد و این در حالی است که برخی دانشگاهها كانون قرآن و عترت در دانشكده خود ندارند و باور نكردنی است كه تمانم زندگی ما قرآن باشد و قرآن در دانشگاه حضور نداشته باشد.
وی تأکید کرد: وضعیت حوزه و دانشکدههای علوم قرآن نيز در سطح خوبی نبود و تصور داشتيم بسيار بهتر باشند اما به علت سرگرمی به فقه و اصول و منطق خيلی به روخوانی و روانخوانی قرآن بها نمیدهند اگر چه در مقايسه با بقيه گروهها در شرايط بهتری قرار داشتند.