تبيين راهكارهای مقابله با كسری بودجه در «تامين مخارج دولت در اسلام»
گروه اقتصاد: كتاب «تامين مالی مخارج دولت در اسلام» كه با موضوع تحليل كسری بودجه و ارائه راهكارهای مقابله با آن در كشورهای اسلامی توسط منور اقبال و طريقالله خان، تاليف شده، به همت عبدالحسين جلالی و مسلم بمانپور، ترجمه و از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، كتاب «تامين مالی مخارج دولت در اسلام» با موضوع تحليل كسری بودجه و ارائه راهكارهای مقابله با آن در كشورهای اسلامی و با هدف بحث در مورد چالشهای كنونی تأمين مالی مخارج دولتی در پرتو اصول اقتصاد اسلامی توسط منور اقبال و طريقالله خان، تاليف شده به همت عبدالحسين جلالی و مسلم بمانپور، ترجمه و از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شده است.
بر اساس اين گزارش، در مقدمه كتاب آمده است كه دولتها برای تأمين مالی برنامههای اساسی خود؛ مثل كاهش فقر و اجرای قوانين و مقررات نياز به حجم عظيمی از منابع مالی دارند. در بيشتر كشورهای عضو بانك توسعة اسلامی، منابع مالی لازم در دسترس نيست. بنابراين در اين كشورها كسری بودجههای سنگين، مشكل بسيار بزرگی شده است. چه چيزی میبايست روی دهد تا منجر به متعادل كردن عدم تطابق بين درآمدهای دولت و مخارجش شود؟ اين يك مسئله پيچيده است. كاملاً واضح است كه پاسخهايی ساده و آسان وجود ندارد.
اين كتاب مشتمل بر پنج بخش است؛ بخش اول به بررسی چالش و اهداف كتاب میپردازد. بخش دوم موقعيت پژوهشگران مسلمان در رابطه با حجم و هدف مخارج عمومی را مورد بررسی قرار داده و يك پيشزمينه تجربی در مورد تخصيص مخارج عمومی در كشورهای عضو بانك توسعه اسلامی فراهم میكند. در بخش سوم، ابزارهای مالی اسلامی برای تجهيز منابع دولتی، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنين بحث در مورد پتانسيل پديده نوظهور صكوكِ سرمايهگذاری در اين بخش بحث میشود. بخش چهارم به مكانيزم ساخت، بهرهبرداری، انتقال (BOT) برای تأمين مالی پروژهها به عنوان شق ديگری از منابع تأمين مالی مخارج عمومی میپردازد و در بخش پنجم نتايج و راهبردهای سياستی اين كتاب بيان میشود.
كتاب به منظور نيل به هدف اصلی خود كه همان بحث در مورد چالشهای كنونی تأمين مالی مخارج دولتی در پرتو اصول اقتصاد اسلامی است به موضوعاتی نظير « استخراج نكاتی در باب نقش مطلوب اقتصادی دولت (حكومت) و منابع سنتی درآمد دولتی و رئوس مخارج در اسلام از تاريخ و انديشههای اقتصادی اسلام»؛ « ارزيابی اهميت و ماهيت مسئلة پيشروی كشورهای عضو بانك توسعه اسلامی و بررسی كافی در مورد منابع سنتی درآمد در اسلام به منظور مواجهه با چالشهای كنونی»؛ « مطالعة سير تكامل و درجة تأثير روشهای مختلف تأمين مالی پروژههای دولتی و مسئلة مهم صكوك به عنوان بهترين شكل استقراض»؛ « اراية پيشنهادهايی برای ملاحظات سياستگذاران» میپردازد.
كتاب در بخش پنجم، نتايج حاصل از پژوهش را اينطور مطرح میكند؛ در بحث مخارج و تامين مالی و درآمدهای مالياتی معتقد است «كلية مخارج اصلی دولت، بايد از طريق درآمدهای مالياتی و غيرمالياتی تأمين شود. تأمين مالی كسری بودجه، سياست عمومیِ خوبی برای دولتها نيست و در شرايط عادی بايد از آن اجتناب شود.»
در رابطه با عمده مشكل سيستم تامين مالی كه همان عدم تطابق بين درآمدها و مخارج دولت است كتاب به مواردی نظير «اندازه بزرگ بخش عمومی، نياز به مخارج سنگين برای مسائل دفاعی و امنيتی، ساختار مالياتی انعطافناپذير و محدود، فرار مالياتی، وجود اعتبار مبتنی بر بهره (استقراض ربوی)، فقدان شفافيت و حاكميت مناسب» اشاره دارد و لازم میداند اين مشكلات به درستی بررسی شود.
يادآور میشود كتاب « تامين مالی مخارج دولت در اسلام » به قلم منور اقبال و طريقالله خان، تاليف شده و به همت عبدالحسين جلالی و مسلم بمانپور، ترجمه و از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شده است.
بر اساس اين گزارش، در مقدمه كتاب آمده است كه دولتها برای تأمين مالی برنامههای اساسی خود؛ مثل كاهش فقر و اجرای قوانين و مقررات نياز به حجم عظيمی از منابع مالی دارند. در بيشتر كشورهای عضو بانك توسعة اسلامی، منابع مالی لازم در دسترس نيست. بنابراين در اين كشورها كسری بودجههای سنگين، مشكل بسيار بزرگی شده است. چه چيزی میبايست روی دهد تا منجر به متعادل كردن عدم تطابق بين درآمدهای دولت و مخارجش شود؟ اين يك مسئله پيچيده است. كاملاً واضح است كه پاسخهايی ساده و آسان وجود ندارد.
اين كتاب مشتمل بر پنج بخش است؛ بخش اول به بررسی چالش و اهداف كتاب میپردازد. بخش دوم موقعيت پژوهشگران مسلمان در رابطه با حجم و هدف مخارج عمومی را مورد بررسی قرار داده و يك پيشزمينه تجربی در مورد تخصيص مخارج عمومی در كشورهای عضو بانك توسعه اسلامی فراهم میكند. در بخش سوم، ابزارهای مالی اسلامی برای تجهيز منابع دولتی، مورد بررسی قرار گرفته است. همچنين بحث در مورد پتانسيل پديده نوظهور صكوكِ سرمايهگذاری در اين بخش بحث میشود. بخش چهارم به مكانيزم ساخت، بهرهبرداری، انتقال (BOT) برای تأمين مالی پروژهها به عنوان شق ديگری از منابع تأمين مالی مخارج عمومی میپردازد و در بخش پنجم نتايج و راهبردهای سياستی اين كتاب بيان میشود.
كتاب به منظور نيل به هدف اصلی خود كه همان بحث در مورد چالشهای كنونی تأمين مالی مخارج دولتی در پرتو اصول اقتصاد اسلامی است به موضوعاتی نظير « استخراج نكاتی در باب نقش مطلوب اقتصادی دولت (حكومت) و منابع سنتی درآمد دولتی و رئوس مخارج در اسلام از تاريخ و انديشههای اقتصادی اسلام»؛ « ارزيابی اهميت و ماهيت مسئلة پيشروی كشورهای عضو بانك توسعه اسلامی و بررسی كافی در مورد منابع سنتی درآمد در اسلام به منظور مواجهه با چالشهای كنونی»؛ « مطالعة سير تكامل و درجة تأثير روشهای مختلف تأمين مالی پروژههای دولتی و مسئلة مهم صكوك به عنوان بهترين شكل استقراض»؛ « اراية پيشنهادهايی برای ملاحظات سياستگذاران» میپردازد.
كتاب در بخش پنجم، نتايج حاصل از پژوهش را اينطور مطرح میكند؛ در بحث مخارج و تامين مالی و درآمدهای مالياتی معتقد است «كلية مخارج اصلی دولت، بايد از طريق درآمدهای مالياتی و غيرمالياتی تأمين شود. تأمين مالی كسری بودجه، سياست عمومیِ خوبی برای دولتها نيست و در شرايط عادی بايد از آن اجتناب شود.»
در رابطه با عمده مشكل سيستم تامين مالی كه همان عدم تطابق بين درآمدها و مخارج دولت است كتاب به مواردی نظير «اندازه بزرگ بخش عمومی، نياز به مخارج سنگين برای مسائل دفاعی و امنيتی، ساختار مالياتی انعطافناپذير و محدود، فرار مالياتی، وجود اعتبار مبتنی بر بهره (استقراض ربوی)، فقدان شفافيت و حاكميت مناسب» اشاره دارد و لازم میداند اين مشكلات به درستی بررسی شود.
يادآور میشود كتاب « تامين مالی مخارج دولت در اسلام » به قلم منور اقبال و طريقالله خان، تاليف شده و به همت عبدالحسين جلالی و مسلم بمانپور، ترجمه و از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شده است.
