بر طبق روايات زيادی كه نقل شده است امام زمان(ع) از جهات بسيار فراوانی به انبيا و اوصيای الهی شباهت دارند حتی در روايتی امام صادق(ع) میفرمايند: هيچ معجزهای از معجزات انبيا و اوصيا نيست مگر اينكه خداوند تبارك و تعالی مثل آن را به دست قائم(ع) ظاهر میگرداند تا حجت را بر دشمنان تمام كند و همينطور در روايت ديگر میفرمايند: سنتهای پيامبران و آنچه از غيبتها برای آنها واقع شده است در قائم ما اهل بيت(ع) نيز به طور كامل واقع خواهد شد.
تحولات روز افزونی كه در زمينه پيشرفت علوم و فنون در قرن اخير و ورود به هزاره سوم پديد آمده است باعث تفكرات فلسفی و سياسی و اجتماعی در بين جوامع شده است باورهای دينی مردم را دچار شك و ترديد نموده و از نظر شيعيان اين مسئله مطرح است كه وظايف ما در زمان غيبت حضرت امام زمان چيست؟ به طور كلی شيعه عصر غيبت از نظر هويت تاريخی و عقايد احكام فرعی و وحدت كلمه و محاسن اخلاقی و حقيقت طلبی و انجام وظايف شرعی و دينی چه وظايف مهمی را بايد به عهده داشته باشد؟
وظايف شيعيان در عصر غيبت با شيعيان صدر اسلام كه كنار پيامبر(ص) و ائمه طاهر(ع) زندگی میكردند علاوه بر آنكه تغيير نكرده حساستر و سنگينتر هم شده است زيرا به هنگام انجام فرائض و وظايف در آن زمان امام و رهبر در كنار آنها به صورت عينی و ملموس بود و امروز در حجاب غيبت است. وظيفه شيعه در عصر غيبت آن است كه بر آنچه از حق و حقيقت به او رسيده ثبات قدم داشته باشد و چنگ بزند به آن حبل متين تا محفوظ بماند اين وظايف عصر غيبت در قرآن كريم و روايات و سنت پيامبر (ص) و ائمه با الفاظ مختلف مشخص شده است.
شناخت امام زمان(عج) يكی از اهم وظايف مسلمانان است زيرا وقتی او را بشناسيم و به صفات و خصوصيات آن حضرت آشنا شويم بهتر به وظايف خود به عنوان يك مسلمان میپردازيم. اين شناخت تا آن اندازه اهميت دارد كه بنا به قول حضرت پيامبر(ص) و معصومين هر كس بميرد و امام زمان خود را نشناسد چون كسی است كه زمان جاهليت مرده باشد «من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتاً جاهليه » (مجلسی/ ج 3 ص 382)
اين شناخت بايد ما را مصون بدارد از شك و شبهه نسبت به وجود آن بزرگوار و ما را از اقوال و اعمال و تبليغات گمراه كننده مدعيان دروغين نجات دهد، «برای چنين شناختی بايد دو نوع معرفت داشت اول شناخت نسبت به شخص امام زمان (عج) از نظر نام و نشان و زندگی و ... و دوم شناخت صفات و ويژگيهای آن حضرت (موسوی اصفهانی–ج 1 ص 512)
شناخت ويژگیها و صفات آن حضرت در زمان حاضر اهميت بسيار زياد دارد. زيرا وقتی شناخت حاصل شد ديگر امام زمان خود را از ياد نمیبريم و هر گاه از او ياد میكنيم فقط يك نام در ذهن ما نقش نمیبندد بلكه يك شخصيت كامل باصفات عاليه مجسم میگردد كه حتی نام و القاب ايشان الگو دهنده به شيعيان خواهد بود.
اين شناخت بر ساخت زندگی فردی و اجتماعی تأثير میگذارد و به دلها گرمی میدهد و به همين علت است كه بايد دعا كنيم كه «الهم عرفنی حجتك فانك ان لم تعرفنی حجتك خللت عن دينی»
در تفكر شيعی انتظار موعود، يك اصل مسلم است و از آن به عنوان برترين اعمال ياد شد و تأكيد گرديده كه منتظر فرج باشيد و از رحمت خدا مأيوس نشويد. لذا در عصر غيبت، شيعيان وظيفه دارند با انتظار فرج، ضمن اصلاح خود و جامعه و مبارزه با ستم و فساد، زمينه تشكيل حكومت جهانی ولی عصر(ع) را فراهم كنند.
مسلمين جهان در حالی به استقبال جشن ميلاد آن مولود مبارك میروند كه قلبشان مسرور از طنين جان نواز بانگ رسای انقلاب اسلامی در اقصی نقاط عالم است و ان شاءالله نويدی برای ظهور آن قطب عالم امكان. بر همه شيفتگان آن حضرت لازم است دائم به ياد آن امام همام بوده و برا ی تعجيل در ظهورش دعا كنند و از خدای سبحان ظهور ايشان را هر چه سريعتر بخواهند، چرا كه با آمدن او تمام ملل نجات می يابند و شيعه به اوج عزت وعظمت خود میرسد.
معصومه عليزاده