حفظ قرآن بايد با بصيرت و تدبر همراه باشد
كارشناس برنامه «اشراق» راديو قرآن كه با محوريت بررسی نقش قاريان و حافظان صدر اسلام بر روی آنتن اين شبكه راديويی میرود، با اشاره به اصل توجه به مفاهيم قرآنی گفت: حفظ قرآن بدون بصيرت، آسيبی برای جامعه قرآنی است.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) به نقل از روابط عمومی راديو قرآن اعلام كرد: محمدحسين رجبی دوانی، عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) كه كارشناسی برنامه «اشراق» را با موضوع نقش قاريان در صدر اسلام برعهده دارد، در مورد اين برنامه و مباحث مورد بحث گفت: قاريان، حافظان و كاتبان قرآن صدر اسلام نقش مؤثری در حوادث بعد از پيامبر(ص) داشتند و شناخت اين نقش و اثرگذاری میتواند ما را در تصميمگيری درست و الگودهی و توجه به فرصتها و آسيبها ياری كند.
وی با اشاره به نوع تربيت قرآنی حضرت رسول اكرم(ص) در صدر اسلام و توجه ويژه ايشان به مسئله مفاهيم قرآنی بيان كرد: هنگام نزول قرآن در زمان حيات رسول اكرم(ص)، آن بزرگوار به آموزش، تعليم و تعلم قرآن اهتمام ويژهای داشتند و مسلمانان را به درك مفاهيم قرآن و عمل به تعاليم آن تشويق و تأكيد میكردند، و قاريان، حافظان و كاتبان قرآن در صدر اسلام نقش مؤثری در حوادث بعد از پيامبر داشتند.
رجبی دوانی افزود: در جنگ احد برای دفن شهدايی كه حافظ قرآن بودند ارجحيت قائل شدند و آنها را زودتر دفن كردند، البته در اين مورد، تنها مسئله حفظ قرآن مطرح نبود بلكه آنچه تكميل كننده اين تكريم بود بحث باقی ماندن كلام الهی است كه علاوه بر مكتوب كردن آن گروهی را به حفظ قرآن واداشته بودند از جمله علی(ع) و خلفای سه گانه از جمله اين حافظان و كاتبان محسوب میشوند.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) گفت: حديثی داريم كه چه بسيار كسانی كه قرآن را تلاوت میكنند اما قرآن آنها را لعنت میكند، بنابراين كاتب و قاری و حافظ قرآن بودن شرط فضيلت نيست و قاريان و حافظان قرآن در جنگهای مختلفی در سپاه مختلف و متضاد شركت كرده و شهيد يا كشته شدند، از حوادث تلخ صدر اسلام هم كشته شدن قاريان و حافظان و مبلّغان قرآن به دست قريش و دشمنان رخ داد.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) ادامه داد: به قاريان قرآن هم بها داده میشد حضرت رسول(ص) مبلّغان اسلام را از بين حافظان و قاريان قرآن انتخاب میكردند و به آنها مأموريت تبليغ اسلام را میدادند و اينها همان افرادی بودند كه در حوادث بعدی اسلام مؤثر واقع شدند.
وی تصريح كرد: البته سواد داشتن و حفظ قرآن و قاری بودن ملاك انتخاب پيامبر(ص) نبود بلكه ايمان و تقوای آنان بيشتر مورد نظر ايشان بود، اما اين افراد نزد پيامبر ارج و قرب خاصی داشتند هرچند نبايد وضعيت اجتماعی و فرهنگی آن زمان را ناديده گرفت چراكه جامعه عرب آن زمان مردمی بیسواد بودند و پيامبر(ص) از كسانی كه خواندن و نوشتن بلد بودند استفاده میكرد و اينگونه است كه از حضرت علی(ع) كه نخستين ايمان آورنده به پيامبر بود تا معاوية بنابیسفيان كه از ترس و اجبار ايمان آورد، جزء كاتبان قرآن بودند.
رجبی بيان كرد: تاريخ اسلام و نقل آن بيشتر توسط اهل سنت صورت گرفته زيرا شيعه در تقيه و فشار بود و حتی نمیتوانست عقيده خود را بيان كند به همين علت، كاتبان وحی هم بيشتر اهل سنت هستند كه بعدها اهل سنت اين خصيصه را عامل فضيلت خود بر شمردند از جمله طرفداران معاويه كه از فضيلتهای او اينكه جزء كاتبان وحی است نام میبرند.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) گفت: گروهی از انصار هم از مهاجرين مشهور به قُراء بودند كه از جمله از مهاجرين سعد بنابیوقاص، عبدالله بنمسعود، ابوحُريره، عبدالله بنصاحب و سالم غلام حُذيفه و طلحه و زبير و عمرو عاص و زيد بنثابت از انصار حذيفة بنيمان را میتوان نام برد.
رجبی عنوان كرد: به جز عبدالله بنسعد و حذيفة بنيمان هيچ كدام قراء مشهور رستگار نشدند، طلحه و زبير كه جنگ جمل با علی(ع) را راه انداختند، ابوموسی اشعری كه در جريان حكميت آن خيانت را كرد و خلافت را به معاويه داد و اگر بخواهيم نام ببيريم بسياری از افراد را میتوان در زمره اين گروه قرار داد.
وی با اشاره به اهميت اين بحث مطرح كرد: اما چه شد قاريان و حافظان و كاتبان قرآن دچار اعوجاج شدند، در اين مورد بايد گفت كه آنان مفسران واقعی قرآن كه پيامبر(ص) و حضرت علی(ع) و ائمه اطهار(ع) بودند را رها كرده و خود مرتكب تفسير به رأی شدند پس وقتی از قرآن هم دور شدند دنيا زده شدند، اين خطر برای قاريان امروز هم وجود دارد.
كارشناس برنامه «اشراق» ضمن بيان اين مطالب گفت: آنچه تاكنون بيان شد مقدمهای از نقش ابتدايی قاريان در صدر اسلام بود و آنچه امروز بايد به آن توجه كنيم بايدها و نبايدهای جامعه قرآنی است كه در مثالی تاريخی میتوان از خوارج نام برد، خوارج از قاريان و حافظان قرآن بودند و فرمانده آن از همه مسلمانان بيشتر پيشانیاش از شدت نماز خواندن پينه بسته بود، در سپاه امام علی(ع) و هم معاويه و هم امام حسين(ع) و هم يزيد قاريان و حافظان قرآن حضور داشتند و به طور كلی حافظان، كاتبان و قاريان قرآن كريم گروهی به پيروی از اهل بيت بعد از پيامبر پرداختند كه رستگار شدند و گروهی دچار اعوجاج شدند در صحنه سياسی آمدند، اما بر ضد اهل بيت (ع) موضع گرفتند و جنگيدند كه ختم به خير نشدند، همچنين گروهی به حفظ ظاهری قرآن همت گماشتند كه توجه به باطن قرآن نكردند كه آنها ضرر و نفعی برای اهل بيت و اسلام نداشتند هرچند اگر درست بنگريم اين گروه هم به ضرر ايشان بودند زيرا ظاهر قرآن را گرفتن بدون توجه به محتوای آن آسيبی است كه مسلمانان را دچار سكوت و ظلم و ستمپذيری كرده است.
رجبی دوانی در پايان با اشاره به برنامه «اشراق» گفت: آنچه شنوندگان در اين برنامه با آن آشنا میشوند اهميت تدبر در كنار حفظ قرآن است و تلاش شده تا در اين برنامه آسيبشناسی انس با قرآن بدون بصيرت در نگاهی تاريخی با نقش قاريان و حافظان در صدر اسلام مطرح شود تا راهی برای امروز ما باشد.
يادآور میشود، برنامه «اشراق» به همت گروه تفسير راديو قرآن به سردبيری مريم كلانتری و تهيهكنندگی سيدنورالدين سجادی دوشنبه تا پنجشنبه از ساعت 21:10 به مدت 55 دقيقه برروی موج اف ام رديف 100مگاهرتز و موج AM رديف 585 كيلوهرتز از راديو قرآن پخش میشود.
وی با اشاره به نوع تربيت قرآنی حضرت رسول اكرم(ص) در صدر اسلام و توجه ويژه ايشان به مسئله مفاهيم قرآنی بيان كرد: هنگام نزول قرآن در زمان حيات رسول اكرم(ص)، آن بزرگوار به آموزش، تعليم و تعلم قرآن اهتمام ويژهای داشتند و مسلمانان را به درك مفاهيم قرآن و عمل به تعاليم آن تشويق و تأكيد میكردند، و قاريان، حافظان و كاتبان قرآن در صدر اسلام نقش مؤثری در حوادث بعد از پيامبر داشتند.
رجبی دوانی افزود: در جنگ احد برای دفن شهدايی كه حافظ قرآن بودند ارجحيت قائل شدند و آنها را زودتر دفن كردند، البته در اين مورد، تنها مسئله حفظ قرآن مطرح نبود بلكه آنچه تكميل كننده اين تكريم بود بحث باقی ماندن كلام الهی است كه علاوه بر مكتوب كردن آن گروهی را به حفظ قرآن واداشته بودند از جمله علی(ع) و خلفای سه گانه از جمله اين حافظان و كاتبان محسوب میشوند.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) گفت: حديثی داريم كه چه بسيار كسانی كه قرآن را تلاوت میكنند اما قرآن آنها را لعنت میكند، بنابراين كاتب و قاری و حافظ قرآن بودن شرط فضيلت نيست و قاريان و حافظان قرآن در جنگهای مختلفی در سپاه مختلف و متضاد شركت كرده و شهيد يا كشته شدند، از حوادث تلخ صدر اسلام هم كشته شدن قاريان و حافظان و مبلّغان قرآن به دست قريش و دشمنان رخ داد.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) ادامه داد: به قاريان قرآن هم بها داده میشد حضرت رسول(ص) مبلّغان اسلام را از بين حافظان و قاريان قرآن انتخاب میكردند و به آنها مأموريت تبليغ اسلام را میدادند و اينها همان افرادی بودند كه در حوادث بعدی اسلام مؤثر واقع شدند.
وی تصريح كرد: البته سواد داشتن و حفظ قرآن و قاری بودن ملاك انتخاب پيامبر(ص) نبود بلكه ايمان و تقوای آنان بيشتر مورد نظر ايشان بود، اما اين افراد نزد پيامبر ارج و قرب خاصی داشتند هرچند نبايد وضعيت اجتماعی و فرهنگی آن زمان را ناديده گرفت چراكه جامعه عرب آن زمان مردمی بیسواد بودند و پيامبر(ص) از كسانی كه خواندن و نوشتن بلد بودند استفاده میكرد و اينگونه است كه از حضرت علی(ع) كه نخستين ايمان آورنده به پيامبر بود تا معاوية بنابیسفيان كه از ترس و اجبار ايمان آورد، جزء كاتبان قرآن بودند.
رجبی بيان كرد: تاريخ اسلام و نقل آن بيشتر توسط اهل سنت صورت گرفته زيرا شيعه در تقيه و فشار بود و حتی نمیتوانست عقيده خود را بيان كند به همين علت، كاتبان وحی هم بيشتر اهل سنت هستند كه بعدها اهل سنت اين خصيصه را عامل فضيلت خود بر شمردند از جمله طرفداران معاويه كه از فضيلتهای او اينكه جزء كاتبان وحی است نام میبرند.
عضو هيئت علمی دانشگاه امام حسين(ع) گفت: گروهی از انصار هم از مهاجرين مشهور به قُراء بودند كه از جمله از مهاجرين سعد بنابیوقاص، عبدالله بنمسعود، ابوحُريره، عبدالله بنصاحب و سالم غلام حُذيفه و طلحه و زبير و عمرو عاص و زيد بنثابت از انصار حذيفة بنيمان را میتوان نام برد.
رجبی عنوان كرد: به جز عبدالله بنسعد و حذيفة بنيمان هيچ كدام قراء مشهور رستگار نشدند، طلحه و زبير كه جنگ جمل با علی(ع) را راه انداختند، ابوموسی اشعری كه در جريان حكميت آن خيانت را كرد و خلافت را به معاويه داد و اگر بخواهيم نام ببيريم بسياری از افراد را میتوان در زمره اين گروه قرار داد.
وی با اشاره به اهميت اين بحث مطرح كرد: اما چه شد قاريان و حافظان و كاتبان قرآن دچار اعوجاج شدند، در اين مورد بايد گفت كه آنان مفسران واقعی قرآن كه پيامبر(ص) و حضرت علی(ع) و ائمه اطهار(ع) بودند را رها كرده و خود مرتكب تفسير به رأی شدند پس وقتی از قرآن هم دور شدند دنيا زده شدند، اين خطر برای قاريان امروز هم وجود دارد.
كارشناس برنامه «اشراق» ضمن بيان اين مطالب گفت: آنچه تاكنون بيان شد مقدمهای از نقش ابتدايی قاريان در صدر اسلام بود و آنچه امروز بايد به آن توجه كنيم بايدها و نبايدهای جامعه قرآنی است كه در مثالی تاريخی میتوان از خوارج نام برد، خوارج از قاريان و حافظان قرآن بودند و فرمانده آن از همه مسلمانان بيشتر پيشانیاش از شدت نماز خواندن پينه بسته بود، در سپاه امام علی(ع) و هم معاويه و هم امام حسين(ع) و هم يزيد قاريان و حافظان قرآن حضور داشتند و به طور كلی حافظان، كاتبان و قاريان قرآن كريم گروهی به پيروی از اهل بيت بعد از پيامبر پرداختند كه رستگار شدند و گروهی دچار اعوجاج شدند در صحنه سياسی آمدند، اما بر ضد اهل بيت (ع) موضع گرفتند و جنگيدند كه ختم به خير نشدند، همچنين گروهی به حفظ ظاهری قرآن همت گماشتند كه توجه به باطن قرآن نكردند كه آنها ضرر و نفعی برای اهل بيت و اسلام نداشتند هرچند اگر درست بنگريم اين گروه هم به ضرر ايشان بودند زيرا ظاهر قرآن را گرفتن بدون توجه به محتوای آن آسيبی است كه مسلمانان را دچار سكوت و ظلم و ستمپذيری كرده است.
رجبی دوانی در پايان با اشاره به برنامه «اشراق» گفت: آنچه شنوندگان در اين برنامه با آن آشنا میشوند اهميت تدبر در كنار حفظ قرآن است و تلاش شده تا در اين برنامه آسيبشناسی انس با قرآن بدون بصيرت در نگاهی تاريخی با نقش قاريان و حافظان در صدر اسلام مطرح شود تا راهی برای امروز ما باشد.
يادآور میشود، برنامه «اشراق» به همت گروه تفسير راديو قرآن به سردبيری مريم كلانتری و تهيهكنندگی سيدنورالدين سجادی دوشنبه تا پنجشنبه از ساعت 21:10 به مدت 55 دقيقه برروی موج اف ام رديف 100مگاهرتز و موج AM رديف 585 كيلوهرتز از راديو قرآن پخش میشود.
