ضرورت توجه به ابعاد انسانی و اسلامی سلامت در سبك زندگی
گروه سلامت: رئيس فرهنگستان علوم پزشكی با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد انسانی و اسلامی سلامت در سبك زندگی، گفت: بر اساس تحقيقات جهانی آنچه تحت عنوان علوم پزشكی به آن اهتمام میشود كمتر از 4 درصد در سلامت جامعه نقش دارد، لذا بايد در سخن از سبك زندگی به ابعاد انسانی و اسلامی توجه كنيم.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، سيدعليرضا مرندی، رئيس فرهنگستان علوم پزشكی در نشست« ترجمان سبك زندگی در حوزه سلامت» كه صبح امروز، 13 تيرماه در فرهنگستان علوم پزشكی برگزار شد با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد انسانی و اسلامی سلامت در سبك زندگی، گفت: بر اساس تحقيقات جهانی آنچه تحت عنوان علوم پزشكی به آن اهتمام میشود كمتر از 4 درصد در سلامت جامعه نقش دارد و ضروری است در سخن از سبك زندگی به ابعاد انسانی و اسلامی بيشتر از اين توجه كنيم.
وی با اشاره به بيانات مقام معظم رهبری در خصوص سلامت، گفت: ايشان سلامت را محور همه چيز و حتی عروج انسانی برشمردهاند به طوری كه هر انسانی برای رشد در معنويت نيز بايد از سلامت برخوردار باشد و علاوه بر اين بيانات آيات و روايات بسياری نيز در اين زمينه وجود دارد كه ما كمتر آنها را شناختهايم و اين موجب كمتوجهی به جايگاه سلامت شده است.
مرندی با اشاره به ابعاد مختلف سلامت بر اساس تعريف سازمان بهداشت جهانی، گفت: بر اساس اين تعريف سلامت حداكثری در چهار بُعد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی به دست میآيد و ابعاد اجتماعی بيش از 50 درصد و يا بيشتر تا حدود 75 درصد بر سلامت مؤثر است در حاليكه ما به درصد كوچكی از سلامت توجه میكنيم و آن همان سلامتی است كه تحت عنوان علوم پزشكی رايج به آن اهتمام میشود و قادر است كمتر از 4 درصد سلامت را رقم زند.
وی با اشاره به اينكه بخش قابل توجهی از مرگ و مير در جهان و كشور ما به دليل بیتوجهی به عوامل اجتماعی و سبك زندگی رخ میدهد، افزود: سبك زندگی از منظر انديشمندان جهان نيز پنهان نمانده است ولی سبك زندگی از ديدگاه رهبر معظم انقلاب بسيار جامعتر از سبك زندگی غربی و مادی است كه تنها به سبك رژيم غذايی تحرك فيزيكی و مصرف دخانيات و الكل را در كانون توجه خود قرار داده است، اگر چه اين عوامل نيز از اهميت برخوردار هستند.
مرندی افزود: سبك زندگی يك فرد را بدون توجه به جامعه و اجتماع نمیتوان تعريف كرد و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و فرهنگستان علوم پزشكی به عنوان متوليان سلامت در جامعه بايد در كنار آحاد جامعه و رسانهها كمك كنند تا به جامعه به اوج سلامت در همه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی دست يابد.
وی با اشاره به اينكه سلامت معنوی حدود 29 سال پيش در تعريف سلامت مورد توجه سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت، افزود: به دليل تفاوت گسترده تفكر در مسايل اجتماعی، فلسفی و فرهنگی و مذهبی هنوز به تعريف جامعی از سلامت معنوی دست نيافتهاند ولی ما به عنوان دولتی اسلامی بيش از همه وظيفه داريم به اين امر بپردازيم و در فرهنگستان نيز بر اين موضوع كار و تحقيق میشود و اميدواريم در آيندهای نه چندان دور بتوانيم نتايج مربوط به اين حوزه را منتشر و از آنها استفاده كنيم.
مرندی با تأكيد بر اينكه بدون كمك و ارشاد روحانيون نخواهيم توانست نتايج لازم در اين حوزه سلامت معنوی را تحصيل كنيم، افزود: سلامت معنوی بيش از ديگر ابعاد سلامت با اعتقادات مذهبی سر و كار دارد و بنا براين بايد با همكاری و همفكری روحانيون برای دستيابی به اهداف و دستاورهای آن تلاش شود.
در ادامه حجتالاسلام صادق سهرابی، عضو هيئت علمی مؤسسه آينده روشن با اشاره به اينكه نهضت جهانی سلامت اجتماعی و سبك زندگی از موضوعات دقيقی هستند كه میتوانند به عنوان گفتمان جهانی در راستای مهندسی فرهنگی مورد استفاده قرار گيرند و تحول فرهنگی بيافرينند، گفت: نهضت جهانی سلامت اجتماعی و سبك زندگی به عنوان محفل فرهنگی فعال اثرگذار هستند كه در راستای تحول فرهنگ و تغيير و شكلگيری هويت و رفتارها بايد به آنها توجه شود.
وی با اشاره به سلامت اجتماعی در دو محور، گفت: نهضت سلامت اجتماعی به عنوان يك راهبرد و گفتمان جهانی بر اساس آيات و روايات مطرح شده و در دو محور خاستگاه سلامت اجتماعی در قرآن و روايات و سلامت اجتماعی به مثابه زبان و ادبيات متفاهم و جامعهپذير در اينجا مورد بحث قرار میگيرد.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه سلام و سلامتی از لسان نبی مكرم اسلام گفتمانی جهانی است، افزود: در حديثی از ايشان بر طنينانداز شدن سلام و سلامتی در گستره جهانی به عنوان بهترين اخلاق اهل دنيا و آخرت تأكيد شده است و علاوه بر آن، ايشان دعوت فرهنگی خود از ديگر حكومتها به اسلام را با دعوت به سلام و سلامتی آغاز كردند و در نامه به حكمرانان جهان كه چند خط بيش نبود، فرمودند «اسلام بياوريد كه سالم باشيد».
وی ادامه داد: سلامتی در گرو تبعيت از هدايت تحت لوای فرهنگ اسلامی محقق میشود و چنين سلامتی همه عرصهها را پوشش میدهد، لذا شمول قلمرو سلامت از منظر كتاب و سنت بسيار وسيع و گفتمانی جهانی است.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه تحول فرهنگی محملی اثربخش میخواهد، افزود: اين محمل بايد ذاتا اثربخش باشد و سلامتی به عنوان امری كه همگان فطرتا جويای آن هستند میتواند محملی اثربخش برای تحول فرهنگی مورد توجه قرار گيرد كه همه طالب آن هستند.
وی با اشاره به تآكيدات جدی اسلام به ايجاد و حفظ سلامت اجتماعی، گفت: آيات قرآن، احاديث، ادعيه تعقيبات مستحب نماز، اسامی الهی، تحيات و .. همه بيانگر جايگاه ويژه سلامت در اسلام است و قرآن كريم نيز با سخن در مورد راههای سلامت تحت عنوان سبل سلام، مسير رضای الهی را به انسانها رهنمون میشود كه خروج از ظلمتهای سياسی، اقتصادی، اجتماعی و .. و رسيدن به عبوديت، ولايت و صراط مستقيم به عنوان اهداف آفرينش از نتايج آن است.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به دو جريان ايجابی و سلبی حوزه سلامت كه در آيات ديگری مورد توجه قرار گرفته است، افزود: دخول به سلم و سلامت به صورت جمعی و پا نگذاردن در جاپای شيطان، دو جريان ايجابی و سلبی است كه در آيات مود توجه قرار گرفته زيرا جبهه رحمانی به دنبال تحقق و توسعه سلامت ورزی به صورت سلامت ورزانه و جمعی است و جبهه شيطانی برای ناسالم سازی اجتماعی تلاش میكند.
وی با اشاره به اينكه سلام يكی از اسماءالله است، افزود: دعوت الهی به دارالسلام است و پيامی كه خداوند برای انسانها دارد سبلالسلام يعنی راههای سلامت است و از انسانها میخواهد با قلب سليم به سمت خودش حركت كنند و هيچ چيز در عالم ارزشگذاری مطلوب نشده است مگر قلب سليم كه جايگاه سترگ سلامت را نمودار و آشكار میكند.
وی با اشاره به جايگاه سلامت در روايات، گفت: در روايتی از اميرالمؤمنين اسلام نشانه سلامت برشمرده شده كه از اين سكوی سلامتورزی میتوان به قلههای كرامت صعود كرد و به اهداف كريمانه دست يافت و در ورايتی از نبی مكرم اسلام نيز آمده است، مسلم كسی است كه مردم از دست و زبان او در سلامت باشند همه اينها بيانگر جايگاه رفيع سلامت است.
وی با اشاره به اينكه جبهه شيطانی به دنبال پوچ كردن جامعه است، افزود: فسق اجتماعی، استخفاف اجتماعی و اطاعت اجتماعی فرآيندهای ناسالن سازی اجتماعی توسط شيطان است كه نتيجه آن ولايتگريزی از حق و ولايتپذيری از شيطان است همان طور كه امام حسين(ع) در خطبه عاشورا علت عدم تمكين كوفيان را وضعيت ناسالم آنان عنوان میكند.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه سلامت زبان متفاهم اجتماعی است، افزود: پس از تبيين خاستگاه سلامت بايد بپردازيم به اينكه سلامت اجتماعی زبان متفاهم اجتماعی و فراشمول است و بايد در زمينه آن به گفت و گو بنشينيم و و مجموعه پيامهای آسمانی را به تفاهم بنشينيم و قدرت جامعهپذيری آن را بالا ببريم.
وی با اشاره به اينكه سلامت اجتماعی، زبان تفاهم اجتماعی و انسانی است، اظهار كرد: با رويكرد سلامتورزی با هر آنچه ساختار سالم جامعه را به چالش میكشاند به مقابله میرويم كه اين نيازمند دو جريان نظام فرهنگسازی سلامتورزی و نظام اجرايی همراه با اقتدار است.
وی با اشاره به بيانات مقام معظم رهبری در خصوص سلامت، گفت: ايشان سلامت را محور همه چيز و حتی عروج انسانی برشمردهاند به طوری كه هر انسانی برای رشد در معنويت نيز بايد از سلامت برخوردار باشد و علاوه بر اين بيانات آيات و روايات بسياری نيز در اين زمينه وجود دارد كه ما كمتر آنها را شناختهايم و اين موجب كمتوجهی به جايگاه سلامت شده است.
مرندی با اشاره به ابعاد مختلف سلامت بر اساس تعريف سازمان بهداشت جهانی، گفت: بر اساس اين تعريف سلامت حداكثری در چهار بُعد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی به دست میآيد و ابعاد اجتماعی بيش از 50 درصد و يا بيشتر تا حدود 75 درصد بر سلامت مؤثر است در حاليكه ما به درصد كوچكی از سلامت توجه میكنيم و آن همان سلامتی است كه تحت عنوان علوم پزشكی رايج به آن اهتمام میشود و قادر است كمتر از 4 درصد سلامت را رقم زند.
وی با اشاره به اينكه بخش قابل توجهی از مرگ و مير در جهان و كشور ما به دليل بیتوجهی به عوامل اجتماعی و سبك زندگی رخ میدهد، افزود: سبك زندگی از منظر انديشمندان جهان نيز پنهان نمانده است ولی سبك زندگی از ديدگاه رهبر معظم انقلاب بسيار جامعتر از سبك زندگی غربی و مادی است كه تنها به سبك رژيم غذايی تحرك فيزيكی و مصرف دخانيات و الكل را در كانون توجه خود قرار داده است، اگر چه اين عوامل نيز از اهميت برخوردار هستند.
مرندی افزود: سبك زندگی يك فرد را بدون توجه به جامعه و اجتماع نمیتوان تعريف كرد و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و فرهنگستان علوم پزشكی به عنوان متوليان سلامت در جامعه بايد در كنار آحاد جامعه و رسانهها كمك كنند تا به جامعه به اوج سلامت در همه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی دست يابد.
وی با اشاره به اينكه سلامت معنوی حدود 29 سال پيش در تعريف سلامت مورد توجه سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت، افزود: به دليل تفاوت گسترده تفكر در مسايل اجتماعی، فلسفی و فرهنگی و مذهبی هنوز به تعريف جامعی از سلامت معنوی دست نيافتهاند ولی ما به عنوان دولتی اسلامی بيش از همه وظيفه داريم به اين امر بپردازيم و در فرهنگستان نيز بر اين موضوع كار و تحقيق میشود و اميدواريم در آيندهای نه چندان دور بتوانيم نتايج مربوط به اين حوزه را منتشر و از آنها استفاده كنيم.
مرندی با تأكيد بر اينكه بدون كمك و ارشاد روحانيون نخواهيم توانست نتايج لازم در اين حوزه سلامت معنوی را تحصيل كنيم، افزود: سلامت معنوی بيش از ديگر ابعاد سلامت با اعتقادات مذهبی سر و كار دارد و بنا براين بايد با همكاری و همفكری روحانيون برای دستيابی به اهداف و دستاورهای آن تلاش شود.
در ادامه حجتالاسلام صادق سهرابی، عضو هيئت علمی مؤسسه آينده روشن با اشاره به اينكه نهضت جهانی سلامت اجتماعی و سبك زندگی از موضوعات دقيقی هستند كه میتوانند به عنوان گفتمان جهانی در راستای مهندسی فرهنگی مورد استفاده قرار گيرند و تحول فرهنگی بيافرينند، گفت: نهضت جهانی سلامت اجتماعی و سبك زندگی به عنوان محفل فرهنگی فعال اثرگذار هستند كه در راستای تحول فرهنگ و تغيير و شكلگيری هويت و رفتارها بايد به آنها توجه شود.
وی با اشاره به سلامت اجتماعی در دو محور، گفت: نهضت سلامت اجتماعی به عنوان يك راهبرد و گفتمان جهانی بر اساس آيات و روايات مطرح شده و در دو محور خاستگاه سلامت اجتماعی در قرآن و روايات و سلامت اجتماعی به مثابه زبان و ادبيات متفاهم و جامعهپذير در اينجا مورد بحث قرار میگيرد.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه سلام و سلامتی از لسان نبی مكرم اسلام گفتمانی جهانی است، افزود: در حديثی از ايشان بر طنينانداز شدن سلام و سلامتی در گستره جهانی به عنوان بهترين اخلاق اهل دنيا و آخرت تأكيد شده است و علاوه بر آن، ايشان دعوت فرهنگی خود از ديگر حكومتها به اسلام را با دعوت به سلام و سلامتی آغاز كردند و در نامه به حكمرانان جهان كه چند خط بيش نبود، فرمودند «اسلام بياوريد كه سالم باشيد».
وی ادامه داد: سلامتی در گرو تبعيت از هدايت تحت لوای فرهنگ اسلامی محقق میشود و چنين سلامتی همه عرصهها را پوشش میدهد، لذا شمول قلمرو سلامت از منظر كتاب و سنت بسيار وسيع و گفتمانی جهانی است.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه تحول فرهنگی محملی اثربخش میخواهد، افزود: اين محمل بايد ذاتا اثربخش باشد و سلامتی به عنوان امری كه همگان فطرتا جويای آن هستند میتواند محملی اثربخش برای تحول فرهنگی مورد توجه قرار گيرد كه همه طالب آن هستند.
وی با اشاره به تآكيدات جدی اسلام به ايجاد و حفظ سلامت اجتماعی، گفت: آيات قرآن، احاديث، ادعيه تعقيبات مستحب نماز، اسامی الهی، تحيات و .. همه بيانگر جايگاه ويژه سلامت در اسلام است و قرآن كريم نيز با سخن در مورد راههای سلامت تحت عنوان سبل سلام، مسير رضای الهی را به انسانها رهنمون میشود كه خروج از ظلمتهای سياسی، اقتصادی، اجتماعی و .. و رسيدن به عبوديت، ولايت و صراط مستقيم به عنوان اهداف آفرينش از نتايج آن است.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به دو جريان ايجابی و سلبی حوزه سلامت كه در آيات ديگری مورد توجه قرار گرفته است، افزود: دخول به سلم و سلامت به صورت جمعی و پا نگذاردن در جاپای شيطان، دو جريان ايجابی و سلبی است كه در آيات مود توجه قرار گرفته زيرا جبهه رحمانی به دنبال تحقق و توسعه سلامت ورزی به صورت سلامت ورزانه و جمعی است و جبهه شيطانی برای ناسالم سازی اجتماعی تلاش میكند.
وی با اشاره به اينكه سلام يكی از اسماءالله است، افزود: دعوت الهی به دارالسلام است و پيامی كه خداوند برای انسانها دارد سبلالسلام يعنی راههای سلامت است و از انسانها میخواهد با قلب سليم به سمت خودش حركت كنند و هيچ چيز در عالم ارزشگذاری مطلوب نشده است مگر قلب سليم كه جايگاه سترگ سلامت را نمودار و آشكار میكند.
وی با اشاره به جايگاه سلامت در روايات، گفت: در روايتی از اميرالمؤمنين اسلام نشانه سلامت برشمرده شده كه از اين سكوی سلامتورزی میتوان به قلههای كرامت صعود كرد و به اهداف كريمانه دست يافت و در ورايتی از نبی مكرم اسلام نيز آمده است، مسلم كسی است كه مردم از دست و زبان او در سلامت باشند همه اينها بيانگر جايگاه رفيع سلامت است.
وی با اشاره به اينكه جبهه شيطانی به دنبال پوچ كردن جامعه است، افزود: فسق اجتماعی، استخفاف اجتماعی و اطاعت اجتماعی فرآيندهای ناسالن سازی اجتماعی توسط شيطان است كه نتيجه آن ولايتگريزی از حق و ولايتپذيری از شيطان است همان طور كه امام حسين(ع) در خطبه عاشورا علت عدم تمكين كوفيان را وضعيت ناسالم آنان عنوان میكند.
حجتالاسلام سهرابی با اشاره به اينكه سلامت زبان متفاهم اجتماعی است، افزود: پس از تبيين خاستگاه سلامت بايد بپردازيم به اينكه سلامت اجتماعی زبان متفاهم اجتماعی و فراشمول است و بايد در زمينه آن به گفت و گو بنشينيم و و مجموعه پيامهای آسمانی را به تفاهم بنشينيم و قدرت جامعهپذيری آن را بالا ببريم.
وی با اشاره به اينكه سلامت اجتماعی، زبان تفاهم اجتماعی و انسانی است، اظهار كرد: با رويكرد سلامتورزی با هر آنچه ساختار سالم جامعه را به چالش میكشاند به مقابله میرويم كه اين نيازمند دو جريان نظام فرهنگسازی سلامتورزی و نظام اجرايی همراه با اقتدار است.
