نورانيت حاصل از انس با قرآن از مهمترين عوامل گرايش افراد به حفظ است
گروه فعاليتهای قرآنی: يك حافظ كل قرآن نورانيت حاصل از انس با قرآن را يكی از مهمترين عوامل گرايش افراد به حفظ قرآن بیان کرد و گفت: تمسک به قرآن كريم و اهل بيت(ع) عامل ايجاد آرامش انسانها و راه رهايی از گمراهی و نجات از فتنههاست.
محمدتقی سعدالدين، حافظ كل قرآن كريم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، با بيان اينكه در عصر حاضر گرايش به ماديات، انسانها را تا حد زيادی از معنويت دور ساخته است، گفت: احساس نياز به آرامش و معنويت اهميت بيشتری پيدا كرده زيرا تمسك به قرآن كريم و اهل بيت(ع) عامل ايجاد آرامش انسانها و راه رهايی از گمراهی و نجات از فتنههاست.
به گفته وی همان گونه كه پيامبر اكرم(ص) فرمودند: «إنی تارك فيكم الثقلين ما إن تمسكتم بهمالن تضلوا»؛ به درستی كه دوچيز گرانبها (قرآن و اهل بيت) ميراث من درميان شماست اگر به اين دو تمسك جوئيد هرگز گمراه نخواهيد شد و در جای ديگر نيز فرمودهاند هرگاه فتنههای چون شب تار شما را فرا گرفت به قرآن رو آوريد.
وی مهمترين مزيت حفظ قرآن را انس بيشتر حافظ با قرآن كريم دانست و افزود: همين مجالس و همنشينی با قرآن سرمايه بزرگی است كه در اين راستا امام علی(ع) فرمودهاند: هيچكس از شما با اين قرآن همنشينی نكند مگر اينكه برخيزد با زيارتی يا اضافه شدن هدايت.
سعدالدين با بيان اينكه نورانيت حاصل از انس با قرآن میتواند يكی از مهمترين عوامل گرايش افراد به حفظ قرآن باشد، تصريح كرد: اينجانب درحال حاضر به مرور محفوظات ادامه میدهم زيرا وقتی كسی چيز گرانبهايی را به دست آورد درحفظ نگهداری آن تلاش میكند به همين راحتی آن را ازدست نخواهد داد.
اين حافظ كل قرآن كريم مهمترين ويژگی های يك مربی و استاد حفظ را علاوه بر دارا بودن شرايط عمومی يك مربی قرآن حافظ قرآن بودن خود مربی برشمرد و افزود: تسلط بر محفوظات مربی به عنوان يك الگو و نمونه برای شاگرد خود است كه شاگرد تلاش میكند خود را به درجه استادش برساند زيرا هر اندازه اين الگو كاملتر و مسلطتر بر محفوظات خود باشد میتواند شاگردان را در رسيدن به محفوظات قویتر راهنمايی نمايد.
اين نخبه قرآنی اضافه كرد: در طول حفظ قرآن، حافظ با آيات مشابه در قرآن كريم مواجه خواهد شد كه استاد بايد باتسلط بر اين آيات و راهنمايی كردن شاگرد خود و ارائه روشهای مناسب از اشتباه شدن اين آيات با يكديگر جلوگيری كند.
سعدالدين خاطرنشان كرد: يكی از وظايف استاد حفظ اين است كه بر صحت حفظ قرآنآموز خود نظارت داشته و اگر استادی توانايی و تسلط لازم بر محفوظات را نداشته باشد نمیتواند اشكالات را به خوبی شناسايی نمايد.
اين حافظ قرآن كريم با اشاره به اينكه آشنايی با ترجمه و مفهوم آيات نقش بسيار تاثيرگذاری در تسلط بر محفوظات و آسان نمودن حفظ دارد اظهار كرد: شناخت نسبت به مفاهيم آيات موجب میشود كه استاد حفظ علاوه بر اينكه بر صحت حفظ عبارات نظارت دارد قرآنآموز را نيز با آن آشنا مینمايد زيرا هدف از حفظ قرآن فقط حفظ الفاظ نيست بلكه هدف نهايی تدبردر آيات و عمل كردن به آنها و در واقع حفظ حدود قرآن است. همان گونه كه خداوند در سوره مباركه ص آيه 29 فرموده كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْكَ مُبَارَكٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ؛ (اين) كتابى مبارك است كه آن را به سوى تو نازل كردهايم تا در [باره] آيات آن بينديشند و خردمندان پند گيرند.
وی خاطرنشان كرد: استاد حفظ بايد خود رادر شرايط شاگردان قرار داده و متناسب با استعداد و توانايی و شرايط هر فرد برنامه ای متناسب با شخص به او ارائه دهد كه به همين دليل قدرت برنامه ريزی و آشنايی با اصول برنامه ريزی صحيح برای استاد حفظ اهميت دارد.
اين حافظ قرآن كريم حفظ قرآن را يك فرآيند بلندمدت خواند و اظهار كرد: حافظ در آن با مسائل بسياری رو به روست و استاد بايد با شناخت روحيات مختلف افراد و تشويقات و تنبيهات به موقع حافظ را در به انجام رساندن حفظ و نگهداری و ادامه آن راهنمايی كند.
وی ادامه داد: مدت زمان حفظ را نمیتوان برای افراد مختلف ثابت را دانست چون شرايط زندگی، استعدادها و توانايی يادگيری افراد ممكن است بسيار متفاوت باشد زيرا اصولا مدت زمان حفظ بايد به گونهای باشد كه نه اين قدر طولانی شود كه فرد دچار خستگی و افسردگی شده و احساس كند كه نمیتواند به نتيجه مطلوب برسد و نه آنقدر كوتاه باشد كه حافظ از شدت فشردگی تكاليف دچار دلسردی شود و حتی حفظ را رها كند.
سعدالدين با بيان اينكه حفظ قرآن زمانی مطلوبتر خواهد بود كه حافظ بتواند در كنار پرداختن به ساير فعاليتهای ضروری روزمره به حفظ قرآن بپردازد يادآور شد: بهعنوان يك قاعده كلی به طور متوسط مدت زمان حدود 3 تا 4 سال ميزان مطلوبی برای حفظ كل قرآن است.
حافظ كل قرآن كريم استان سمنان گفت: اگر اطلاعاتی بخواهد در حافظه انسان ثبت شود بايد با يك ضميمه همراه باشد كه اين ضميمه میتواند تصوير آيات يا آهنگ خواندن يا مفهوم و فضای آيه باشد يعنی حفظ قرآن را میتوان با سه روش حفظ يا محوريت تصوير آيات،حفظ با محوريت لحن و آهنگ آيات، حفظ محتوامحور انجام داد كه از ميان اين سه روش حفظ محتوا محور را میتوان بهترين و موثرترين شيوه حفظ دانست يعنی حافظ عبارات قرآن رابه كمك مفهوم و معنای آن در ذهن خود ثبت كند.
به گفته وی اگر حافظ بتواند تركيبی از سه روش را در حفظ به كارگيرد موفقتر خواهد بود يعنی علاوه بر اينكه آيات را به كمك مفهوم آنها به ذهن میسپارد از حافظه تصوير و حافظه صوتی نيز در به خاطرسپاری آيات استفاده نمايد كه در اين خصوص از اميرالمومنين امام علی(ع) نقل شده است كه فرمودند: علمی كه از سنين كودكی آغاز شود مانند نقش بر روی سنگ پايدار و ماندگار است.
سعدالدين يكی از مشكلات بزرگ خود در ابتدای حفظ قرآن را نداشتن استاد و راهنمای حفظ دانست و گفت: اين موجب شد تا از نظر شيوه حفظ كردن و نحوه و ميزان مرور آيات و نحوه نگهداری از محفوظات دچار اشكالاتی شوم هر چند مطالعه كتابهای حفظ قرآن در ادامه كار تا حد زيادی اين مشكلات را برطرف نمود اما وجوداستاد راهنما میتوانست در رسيدن آسان تر به اين اطلاعات وتجربه هاودر نتيجه كوتاه شدن مدت زمان حفظ تاثير بسيار زيادی داشته باشد.
وی با تأكيد بر اينكه برنامهريزی حفظ نيز به عهده خودم بود كه طبيعتا به دليل عدم وجود مشاور گاهی دچار اشتباهاتی میشدم و مجبور بودم بعضی از مراحل را مجددا تكرار كرده يا آنها را اصلاح كنم، تصريح كرد: از ديگر مشكلات من عدم وجود همراه و هم مباحثهای بود زيرا يك دوست حافظ میتواند نقش زيادی در بهبود كيفيت حفظ ومنظم شدن برنامه دوره و حفظ داشته باشد.
وی خاطرنشان كرد: به طور طبيعی وقتی كسی به عنوان حافظ قرآن و فردی كه آيات قرآن را در دل خود جای داده است در جامعه معرفی میشود و در درجه اول او را به عنوان حافظ قرآن میشناسند زبرا انتظارات جامعه و افراد از چنين فردی متفاوت خواهد بود در روايتی از پيامبر اكرم (ص) آمده است: «كسی كه قرآن رادر سينه خود جاداده با كسيكه رفتار جاهلانه دارد با جهالت برخورد نمیكند و بركسی كه بر او غضب كند غضب نمینمايد و با كسی كه به او تندی كندتندی نمیكند پس با عفو و گذشت و بخشش و صبر رفتار میكند» به خاطر تعظيم و بزرگداشت قرآن كه در اين راستا هر حافظ قرآن بايد تلاش كند تا آيات و دستورات قرآن رابه كار گيرد و در اين زمينه به عنوان يك الگو برای ديگر افراد جامعه باشد.
به گفته وی همان گونه كه پيامبر اكرم(ص) فرمودند: «إنی تارك فيكم الثقلين ما إن تمسكتم بهمالن تضلوا»؛ به درستی كه دوچيز گرانبها (قرآن و اهل بيت) ميراث من درميان شماست اگر به اين دو تمسك جوئيد هرگز گمراه نخواهيد شد و در جای ديگر نيز فرمودهاند هرگاه فتنههای چون شب تار شما را فرا گرفت به قرآن رو آوريد.
وی مهمترين مزيت حفظ قرآن را انس بيشتر حافظ با قرآن كريم دانست و افزود: همين مجالس و همنشينی با قرآن سرمايه بزرگی است كه در اين راستا امام علی(ع) فرمودهاند: هيچكس از شما با اين قرآن همنشينی نكند مگر اينكه برخيزد با زيارتی يا اضافه شدن هدايت.
سعدالدين با بيان اينكه نورانيت حاصل از انس با قرآن میتواند يكی از مهمترين عوامل گرايش افراد به حفظ قرآن باشد، تصريح كرد: اينجانب درحال حاضر به مرور محفوظات ادامه میدهم زيرا وقتی كسی چيز گرانبهايی را به دست آورد درحفظ نگهداری آن تلاش میكند به همين راحتی آن را ازدست نخواهد داد.
اين حافظ كل قرآن كريم مهمترين ويژگی های يك مربی و استاد حفظ را علاوه بر دارا بودن شرايط عمومی يك مربی قرآن حافظ قرآن بودن خود مربی برشمرد و افزود: تسلط بر محفوظات مربی به عنوان يك الگو و نمونه برای شاگرد خود است كه شاگرد تلاش میكند خود را به درجه استادش برساند زيرا هر اندازه اين الگو كاملتر و مسلطتر بر محفوظات خود باشد میتواند شاگردان را در رسيدن به محفوظات قویتر راهنمايی نمايد.
اين نخبه قرآنی اضافه كرد: در طول حفظ قرآن، حافظ با آيات مشابه در قرآن كريم مواجه خواهد شد كه استاد بايد باتسلط بر اين آيات و راهنمايی كردن شاگرد خود و ارائه روشهای مناسب از اشتباه شدن اين آيات با يكديگر جلوگيری كند.
سعدالدين خاطرنشان كرد: يكی از وظايف استاد حفظ اين است كه بر صحت حفظ قرآنآموز خود نظارت داشته و اگر استادی توانايی و تسلط لازم بر محفوظات را نداشته باشد نمیتواند اشكالات را به خوبی شناسايی نمايد.
اين حافظ قرآن كريم با اشاره به اينكه آشنايی با ترجمه و مفهوم آيات نقش بسيار تاثيرگذاری در تسلط بر محفوظات و آسان نمودن حفظ دارد اظهار كرد: شناخت نسبت به مفاهيم آيات موجب میشود كه استاد حفظ علاوه بر اينكه بر صحت حفظ عبارات نظارت دارد قرآنآموز را نيز با آن آشنا مینمايد زيرا هدف از حفظ قرآن فقط حفظ الفاظ نيست بلكه هدف نهايی تدبردر آيات و عمل كردن به آنها و در واقع حفظ حدود قرآن است. همان گونه كه خداوند در سوره مباركه ص آيه 29 فرموده كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْكَ مُبَارَكٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ؛ (اين) كتابى مبارك است كه آن را به سوى تو نازل كردهايم تا در [باره] آيات آن بينديشند و خردمندان پند گيرند.
وی خاطرنشان كرد: استاد حفظ بايد خود رادر شرايط شاگردان قرار داده و متناسب با استعداد و توانايی و شرايط هر فرد برنامه ای متناسب با شخص به او ارائه دهد كه به همين دليل قدرت برنامه ريزی و آشنايی با اصول برنامه ريزی صحيح برای استاد حفظ اهميت دارد.
اين حافظ قرآن كريم حفظ قرآن را يك فرآيند بلندمدت خواند و اظهار كرد: حافظ در آن با مسائل بسياری رو به روست و استاد بايد با شناخت روحيات مختلف افراد و تشويقات و تنبيهات به موقع حافظ را در به انجام رساندن حفظ و نگهداری و ادامه آن راهنمايی كند.
وی ادامه داد: مدت زمان حفظ را نمیتوان برای افراد مختلف ثابت را دانست چون شرايط زندگی، استعدادها و توانايی يادگيری افراد ممكن است بسيار متفاوت باشد زيرا اصولا مدت زمان حفظ بايد به گونهای باشد كه نه اين قدر طولانی شود كه فرد دچار خستگی و افسردگی شده و احساس كند كه نمیتواند به نتيجه مطلوب برسد و نه آنقدر كوتاه باشد كه حافظ از شدت فشردگی تكاليف دچار دلسردی شود و حتی حفظ را رها كند.
سعدالدين با بيان اينكه حفظ قرآن زمانی مطلوبتر خواهد بود كه حافظ بتواند در كنار پرداختن به ساير فعاليتهای ضروری روزمره به حفظ قرآن بپردازد يادآور شد: بهعنوان يك قاعده كلی به طور متوسط مدت زمان حدود 3 تا 4 سال ميزان مطلوبی برای حفظ كل قرآن است.
حافظ كل قرآن كريم استان سمنان گفت: اگر اطلاعاتی بخواهد در حافظه انسان ثبت شود بايد با يك ضميمه همراه باشد كه اين ضميمه میتواند تصوير آيات يا آهنگ خواندن يا مفهوم و فضای آيه باشد يعنی حفظ قرآن را میتوان با سه روش حفظ يا محوريت تصوير آيات،حفظ با محوريت لحن و آهنگ آيات، حفظ محتوامحور انجام داد كه از ميان اين سه روش حفظ محتوا محور را میتوان بهترين و موثرترين شيوه حفظ دانست يعنی حافظ عبارات قرآن رابه كمك مفهوم و معنای آن در ذهن خود ثبت كند.
به گفته وی اگر حافظ بتواند تركيبی از سه روش را در حفظ به كارگيرد موفقتر خواهد بود يعنی علاوه بر اينكه آيات را به كمك مفهوم آنها به ذهن میسپارد از حافظه تصوير و حافظه صوتی نيز در به خاطرسپاری آيات استفاده نمايد كه در اين خصوص از اميرالمومنين امام علی(ع) نقل شده است كه فرمودند: علمی كه از سنين كودكی آغاز شود مانند نقش بر روی سنگ پايدار و ماندگار است.
سعدالدين يكی از مشكلات بزرگ خود در ابتدای حفظ قرآن را نداشتن استاد و راهنمای حفظ دانست و گفت: اين موجب شد تا از نظر شيوه حفظ كردن و نحوه و ميزان مرور آيات و نحوه نگهداری از محفوظات دچار اشكالاتی شوم هر چند مطالعه كتابهای حفظ قرآن در ادامه كار تا حد زيادی اين مشكلات را برطرف نمود اما وجوداستاد راهنما میتوانست در رسيدن آسان تر به اين اطلاعات وتجربه هاودر نتيجه كوتاه شدن مدت زمان حفظ تاثير بسيار زيادی داشته باشد.
وی با تأكيد بر اينكه برنامهريزی حفظ نيز به عهده خودم بود كه طبيعتا به دليل عدم وجود مشاور گاهی دچار اشتباهاتی میشدم و مجبور بودم بعضی از مراحل را مجددا تكرار كرده يا آنها را اصلاح كنم، تصريح كرد: از ديگر مشكلات من عدم وجود همراه و هم مباحثهای بود زيرا يك دوست حافظ میتواند نقش زيادی در بهبود كيفيت حفظ ومنظم شدن برنامه دوره و حفظ داشته باشد.
وی خاطرنشان كرد: به طور طبيعی وقتی كسی به عنوان حافظ قرآن و فردی كه آيات قرآن را در دل خود جای داده است در جامعه معرفی میشود و در درجه اول او را به عنوان حافظ قرآن میشناسند زبرا انتظارات جامعه و افراد از چنين فردی متفاوت خواهد بود در روايتی از پيامبر اكرم (ص) آمده است: «كسی كه قرآن رادر سينه خود جاداده با كسيكه رفتار جاهلانه دارد با جهالت برخورد نمیكند و بركسی كه بر او غضب كند غضب نمینمايد و با كسی كه به او تندی كندتندی نمیكند پس با عفو و گذشت و بخشش و صبر رفتار میكند» به خاطر تعظيم و بزرگداشت قرآن كه در اين راستا هر حافظ قرآن بايد تلاش كند تا آيات و دستورات قرآن رابه كار گيرد و در اين زمينه به عنوان يك الگو برای ديگر افراد جامعه باشد.
