سوره حجرات سورهای برای بيان آداب اخلاقی است
اين استاد تفسير و اخلاق در اولين جلسه تفسير سوره حجرات در نمايشگاه قرآن كريم، با اشاره به اهميت سوره مباركه «حجرات» در تبيين زندگی اسلامی و قرآنی، گفت: سوره حجرات سورهای است كه در آن نه تنها اخلاق محض كه آداب اخلاقی بيان شده است.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام والمسلمين عليرضا پناهيان، استاد حوزه و دانشگاه در اولين برنامه تفسير سوره حجرات بيان كرد: پس از بيانات مقام معظم رهبری در خصوص سبك زندگی اسلامی ـ ايرانی و بيان اين موضوع كه در اين بخش جامعه دچار نقصان و ضعف است، موجی از توجه به اين امر ايجاد شد، به طوری كه بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن نيز با هدف تبيين سبك زندگی قرآنی آغاز به كار كرد.
وی ادامه داد: در قرآن كريم برای تحقق بحث سبك زندگی در حوزه اخلاقی سوره مباركه «حجرات» بهترين نمونه است كه نه تنها اخلاق صرف بلكه آداب اخلاقی را بيان میكند.
حجتالاسلام پناهيان با اشاره به اهميت بحث سبك زندگی، گفت: ماه مبارك رمضان فرصتی است تا با انس بيشتر با قرآن، آموزههای قرآنی را در زندگی خود پياده كنيم. سوره مباركه «حجرات» سورهای اخلاقی، آدابی و اجتماعی است كه میتوان به عنوان بهترين نمونه برای سبك زندگی قرآنی از آن بهره برد.
وی پيش از ورود به بحث تفسيری سوره حجرات در اهميت سبك زندگی، بيان كرد: برای تعالی روح، از دو عامل آگاهی و احساسات و علاقه استفاده میشود كه عقايد را نيز در بر میگيرد و اين در حالی است كه برای ارتقای روحيه از عامل رفتار غفلت میشود.
اين استاد تفسير و اخلاق ضمن بيان نقش تربيت در كودكی، افزود: پيامبر اكرم(ص) فرمودند كه از هفت سالگی فرزند خود را به نماز خواندن ترغيب كنيد؛ اين فرموده رسول خدا(ص) بيانگر اين است كه نماز كه يك رفتار است برای آگاهی، عقيدهسازی و ايمان نقش مهمی دارد.
حجتالاسلام پناهيان توصيه كرد: در هفت سالگی بايد برای فرزندان خود جشن ادب بگيريم كه از همان كودكی بدانند چگونه بايد رفتار كنند. تربيت فرزند و تنظيم رفتار در اين سن آغاز میشود و تا 14 سالگی ادامه دارد و در اين زمان است كه كودكان عبد خدا بودن را میپذيرند و پس از اين تربيت صحيح در راه خدا قدم برمیدارند.
وی نماز را مؤدب ايستادن در پيشگاه خدای متعال عنوان كرد و گفت: نماز از اجزای مهم سبك زندگی است و عبادات با ايجاد تعادل روحی در شخصيت افراد، سبك زندگی را شكل میدهد.
پناهيان با اشاره به اهميت رفتار در شكلگيری عقايد افراد، افزود: رفتار در عقايد ما تأثيرگذار هستند و منش روحی را مشخص میكنند، اين در حالی است كه هميشه فكر میكنيم، رفتار نتيجه آگاهیهای ما است، اما اثر رفتار بر افكار بيشتر است.
وی سوره حجرات را سورهای برای تنظيم كردن رفتار سعادتمندانه عنوان كرد و گفت: در اهميت سوره مباركه حجرات همين بس كه امام صادق(ع) فرمودند «هركس سوره حجرات را هر روز يا هر شب بخواند او در شمار زائران پيامبر(ص) خواهد بود» و در روايتی ديگر داريم، «هركس اين سوره را بخواند 10 برابر تعداد آدمها ثواب نصيبش میشود» كه اين امر بيانگر اين است كه اين سوره ظرفيت بالايی برای ايجاد نور در قلب دارد.
پناهيان پيش از ورود به بيان تفسيری سوره حجرات در اهميت بحث سبك زندگی، گفت: برای تعالی روح از دو عامل آگاهی، احساسات و علايق استفاده میشود كه عقايد را هم در برمیگيرد.
وی بيان كرد: برای ارتقای روحيه از عامل رفتار غفلت میشود، درحالی كه رفتار گاهی سازندهتر از احساسات و بيانات عمل میكند و نقش كليدی در ساختن شخصيت دارد.
پناهيان تصريح كرد: جهت نهادينه كردن سبك زندگی بايد از هفت سالگی برای فرزندانمان جشن ادب برپا كنيم و تا 14 سالگی آنها تلاش كنيم تا آموزههای اخلاقی را بياموزند چراكه از آن سن عقايد و رفتار شكل میگيرد.
اين استاد تفسير با اشاره به آيه اول سوره مباركه «حجرات» بيان كرد: خداوند در بخش اول اين آيه فرموده است «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ» آنچه از اين آيه دريافت می شود، توجه به ادب اطاعت است، در اين آيه به ما توصيه شده كه ادب اطاعت از خدا و رسولش را رعايت كنيم و اين جدای از اطاعت محض است.
حجتالاسلام پناهيان گفت: در بسياری از آيات به اطاعت از پيامبر اشاره شده است، چرا كه اطاعت از رسول خدا، اطاعت از پروردگار را در پی دارد.
وی ضمن بيان آياتی كه در آنها اطاعت خدا و رسول در كنار هم آمده، گفت: در 11 آيه از قرآن كريم به اطاعت خدا و رسول با هم اشاره شده است و اين دليل اهميت بحث است؛ از سوی ديگر در سوره حجرات نيز اين مطلب تكرار شده كه نوع اطاعت را روشن میكند.
پناهيان ادامه داد: برخی از مفسران بر جلو نيفتادن از خدا و رسول خدا در تمام زمينهها تأكيد كردهاند كه اگر به ادامه آيه توجه نكنيم اين مسأله قابل پذيرش است؛ اما علامه طباطبايی با دقت در آيه میفرمايد كه منظور جلو افتادن از رسول در قدم و زبان نيست، بلكه وجه مشترك رسول و خدا در دستور و حكم كردن است؛ پس ای مسلمانان پيش از حكم خدا و رسول خدا اظهار نظر و حكم نكنيد.
وی با بيان اينكه اولين آيه سوره مباركه حجرات به اطاعت از خدا و پيامبر(ص) اشاره دارد، تصريح كرد: هرگاه خداوند از اطاعت سخن گفته، از اطاعت حضرت رسول(ص) نيز سخن گفته است و حتی گاهی در مواردی اطاعت از رسول در قرآن هست؛ اما به اطاعت از خدا اشاره نشده كه اين امر بيانگر اهميت اطاعت است.
پناهيان با اشاره به اينكه قرآن همانقدر كه به اطاعت از خدا اهميت میدهد به اطاعت از رسول(ص) نيز توجه دارد، ادامه داد: هشت بار در سوره مباركه شعرا به اطاعت خدا اشاره شده است چراكه هرگاه اطاعت از حضرت محمد(ص) باشد، اطاعت از خدا نيز هست.
اين استاد دانشگاه بيان كرد: در آيه اول از سوره مباركه حجرات بر تواضع و فروتنی و همچنين مقدم كردن نظرات خدا و رسولش بر عقايد خود و ديگران نيز تأكيد شده است. خداوند در انتهای اين آيه شريفه میفرمايد «وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ؛ تقوای خدا را پيشه كنيد نه اينكه بترسيد بلكه مراقب امرِ خدا باشيد»، علامه طباطبايی در تفسير اين آيه میفرمايد منظور از اين آيه جلو افتادن از خدا و پيامبر(ص) در رفتار و اعمال نيست بلكه در گفتار و فكر است.
وی افزود: در انتهای اين آيه «سَمِيعٌ عَلِيمٌ» آمده است كه اشاره به اظهار نظر براساس زبان است نه از نظر رفتار. اگرنه از «سميع بصير» استفاده میشد كه اين امر بيانگر اين است كه قبل از دستور خدا از خودتان اظهارنظر نكنيد.
يادآور میشود، مباحث تفسيری سوره مباركه «حجرات» هر شب توسط حجتالاسلام عليرضا پناهيان از ساعت 22:30 در نمايشگاه بينالمللی قرآن برگزار میشود و روز بعد از ساعت 13:30 برروی موج اف ام رديف 100 مگاهرتز از راديو قرآن پخش میشود.
وی ادامه داد: در قرآن كريم برای تحقق بحث سبك زندگی در حوزه اخلاقی سوره مباركه «حجرات» بهترين نمونه است كه نه تنها اخلاق صرف بلكه آداب اخلاقی را بيان میكند.
حجتالاسلام پناهيان با اشاره به اهميت بحث سبك زندگی، گفت: ماه مبارك رمضان فرصتی است تا با انس بيشتر با قرآن، آموزههای قرآنی را در زندگی خود پياده كنيم. سوره مباركه «حجرات» سورهای اخلاقی، آدابی و اجتماعی است كه میتوان به عنوان بهترين نمونه برای سبك زندگی قرآنی از آن بهره برد.
وی پيش از ورود به بحث تفسيری سوره حجرات در اهميت سبك زندگی، بيان كرد: برای تعالی روح، از دو عامل آگاهی و احساسات و علاقه استفاده میشود كه عقايد را نيز در بر میگيرد و اين در حالی است كه برای ارتقای روحيه از عامل رفتار غفلت میشود.
اين استاد تفسير و اخلاق ضمن بيان نقش تربيت در كودكی، افزود: پيامبر اكرم(ص) فرمودند كه از هفت سالگی فرزند خود را به نماز خواندن ترغيب كنيد؛ اين فرموده رسول خدا(ص) بيانگر اين است كه نماز كه يك رفتار است برای آگاهی، عقيدهسازی و ايمان نقش مهمی دارد.
حجتالاسلام پناهيان توصيه كرد: در هفت سالگی بايد برای فرزندان خود جشن ادب بگيريم كه از همان كودكی بدانند چگونه بايد رفتار كنند. تربيت فرزند و تنظيم رفتار در اين سن آغاز میشود و تا 14 سالگی ادامه دارد و در اين زمان است كه كودكان عبد خدا بودن را میپذيرند و پس از اين تربيت صحيح در راه خدا قدم برمیدارند.
وی نماز را مؤدب ايستادن در پيشگاه خدای متعال عنوان كرد و گفت: نماز از اجزای مهم سبك زندگی است و عبادات با ايجاد تعادل روحی در شخصيت افراد، سبك زندگی را شكل میدهد.
پناهيان با اشاره به اهميت رفتار در شكلگيری عقايد افراد، افزود: رفتار در عقايد ما تأثيرگذار هستند و منش روحی را مشخص میكنند، اين در حالی است كه هميشه فكر میكنيم، رفتار نتيجه آگاهیهای ما است، اما اثر رفتار بر افكار بيشتر است.
وی سوره حجرات را سورهای برای تنظيم كردن رفتار سعادتمندانه عنوان كرد و گفت: در اهميت سوره مباركه حجرات همين بس كه امام صادق(ع) فرمودند «هركس سوره حجرات را هر روز يا هر شب بخواند او در شمار زائران پيامبر(ص) خواهد بود» و در روايتی ديگر داريم، «هركس اين سوره را بخواند 10 برابر تعداد آدمها ثواب نصيبش میشود» كه اين امر بيانگر اين است كه اين سوره ظرفيت بالايی برای ايجاد نور در قلب دارد.
پناهيان پيش از ورود به بيان تفسيری سوره حجرات در اهميت بحث سبك زندگی، گفت: برای تعالی روح از دو عامل آگاهی، احساسات و علايق استفاده میشود كه عقايد را هم در برمیگيرد.
وی بيان كرد: برای ارتقای روحيه از عامل رفتار غفلت میشود، درحالی كه رفتار گاهی سازندهتر از احساسات و بيانات عمل میكند و نقش كليدی در ساختن شخصيت دارد.
پناهيان تصريح كرد: جهت نهادينه كردن سبك زندگی بايد از هفت سالگی برای فرزندانمان جشن ادب برپا كنيم و تا 14 سالگی آنها تلاش كنيم تا آموزههای اخلاقی را بياموزند چراكه از آن سن عقايد و رفتار شكل میگيرد.
اين استاد تفسير با اشاره به آيه اول سوره مباركه «حجرات» بيان كرد: خداوند در بخش اول اين آيه فرموده است «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ» آنچه از اين آيه دريافت می شود، توجه به ادب اطاعت است، در اين آيه به ما توصيه شده كه ادب اطاعت از خدا و رسولش را رعايت كنيم و اين جدای از اطاعت محض است.
حجتالاسلام پناهيان گفت: در بسياری از آيات به اطاعت از پيامبر اشاره شده است، چرا كه اطاعت از رسول خدا، اطاعت از پروردگار را در پی دارد.
وی ضمن بيان آياتی كه در آنها اطاعت خدا و رسول در كنار هم آمده، گفت: در 11 آيه از قرآن كريم به اطاعت خدا و رسول با هم اشاره شده است و اين دليل اهميت بحث است؛ از سوی ديگر در سوره حجرات نيز اين مطلب تكرار شده كه نوع اطاعت را روشن میكند.
پناهيان ادامه داد: برخی از مفسران بر جلو نيفتادن از خدا و رسول خدا در تمام زمينهها تأكيد كردهاند كه اگر به ادامه آيه توجه نكنيم اين مسأله قابل پذيرش است؛ اما علامه طباطبايی با دقت در آيه میفرمايد كه منظور جلو افتادن از رسول در قدم و زبان نيست، بلكه وجه مشترك رسول و خدا در دستور و حكم كردن است؛ پس ای مسلمانان پيش از حكم خدا و رسول خدا اظهار نظر و حكم نكنيد.
وی با بيان اينكه اولين آيه سوره مباركه حجرات به اطاعت از خدا و پيامبر(ص) اشاره دارد، تصريح كرد: هرگاه خداوند از اطاعت سخن گفته، از اطاعت حضرت رسول(ص) نيز سخن گفته است و حتی گاهی در مواردی اطاعت از رسول در قرآن هست؛ اما به اطاعت از خدا اشاره نشده كه اين امر بيانگر اهميت اطاعت است.
پناهيان با اشاره به اينكه قرآن همانقدر كه به اطاعت از خدا اهميت میدهد به اطاعت از رسول(ص) نيز توجه دارد، ادامه داد: هشت بار در سوره مباركه شعرا به اطاعت خدا اشاره شده است چراكه هرگاه اطاعت از حضرت محمد(ص) باشد، اطاعت از خدا نيز هست.
اين استاد دانشگاه بيان كرد: در آيه اول از سوره مباركه حجرات بر تواضع و فروتنی و همچنين مقدم كردن نظرات خدا و رسولش بر عقايد خود و ديگران نيز تأكيد شده است. خداوند در انتهای اين آيه شريفه میفرمايد «وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ؛ تقوای خدا را پيشه كنيد نه اينكه بترسيد بلكه مراقب امرِ خدا باشيد»، علامه طباطبايی در تفسير اين آيه میفرمايد منظور از اين آيه جلو افتادن از خدا و پيامبر(ص) در رفتار و اعمال نيست بلكه در گفتار و فكر است.
وی افزود: در انتهای اين آيه «سَمِيعٌ عَلِيمٌ» آمده است كه اشاره به اظهار نظر براساس زبان است نه از نظر رفتار. اگرنه از «سميع بصير» استفاده میشد كه اين امر بيانگر اين است كه قبل از دستور خدا از خودتان اظهارنظر نكنيد.
يادآور میشود، مباحث تفسيری سوره مباركه «حجرات» هر شب توسط حجتالاسلام عليرضا پناهيان از ساعت 22:30 در نمايشگاه بينالمللی قرآن برگزار میشود و روز بعد از ساعت 13:30 برروی موج اف ام رديف 100 مگاهرتز از راديو قرآن پخش میشود.
