مقابله با مخاطبگريزی و راهكارهای ارتقای جذب مخاطب در مؤسسات قرآنی/24
مخاطبگريزی در مؤسسات قرآنی حاصل اجرای طرحهای سليقهای است
گروه مؤسسات قرآنی مردمنهاد: در هر حوزهای اگر براساس احساسات و سلايق كه منطق و مبنای علمی و قابل دفاعی نداشته باشد عمل شود اين امر میتواند منجر به آسيبهايی نظير مخاطب گريزی شود و مؤسسات قرآنی نيز از اين مسأله مستثنی نيستند.
اميرحجت مرادی، مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی استان گيلان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، در بخش اول مصاحبه خود در رابطه با معيارها و ملاكهای لازم برای دريافت مجوز راهاندازی يك مركز قرآنی ـ مردمی و فعاليت در عرصه آموزش گفت: معيارهای راهاندازی يك مركز قرآنی از چند وجه قابل بررسی است، در ابتدا بايد بدانيم اين فعاليت قرار است در ساحت قرآن محقق شود در نتيجه اين امر مهم اهليتی میطلبد كه بسيار مهم است.
وی در ادامه افزود: يك وجه ديگر قالب اجرای فعاليت است؛ يعنی از اين حيث كه اگر قرار است فعاليت قرآنی در قالب يك تشكل و خدمات آموزشی ارائه شود اين خود الزاماتی دارد و وجه ديگر آن ارائه فعاليت قرآنی و آموزشی است كه از اين منظر هم اقتضاعاتی را میطلبد.
مرادی در بخش دوم مصاحبه خود در رابطه با دلايل گريز قرآنآموزان از ادامه آموزش بيشتر، بيان كرد: اين مسأله دارای عوامل مختلفی است و بايد به هريك از آنها پرداخت، اما اجمال آن اين است كه مؤسسه، مربی، والدين و محيط پيرامون از عوامل اصلی و تأثيرگذار در اين گريز هستند كه متناسب با هر يك میتوان راه كارهايی نيز ارائه داد.
وی با اشاره به جايگاه تشويق در آموزش قرآن گفت: تشويق در آموزشهای قرآنی امروز نقشی اساسی و مهم دارد به نحوی كه میتوان با استفاده از اين ابزار و متناسب با سن فراگيران آنان را علاقهمند به حضور و فراگيری كنند كه البته در اين خصوص بايد از افراط و تفريط اجتناب كرد.
مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی استان گيلان بيان كرد: به نظر میرسد مؤسسات می توانند با استفاده از ظرفيت كارشناسی صاحب نظران در امر تعليم و تربيت اسلامی راه كارهای مناسبی را در حوزه ماندگاری فراگير در كلاسها اتخاذ كنند.
وی با اشاره با اينكه تعدد و پراكندگی مؤسسات و مراكز قرآنی اگر از يك نظم منطقی بهرهمند باشد مشكلی ايجاد نمیكند، گفت: به عنوان مثال اگر در يك منطقه 10 مؤسسه و مركز و جلسه قرآن وجود داشته باشد و در سوی ديگر شهر هيچ مؤسسه و فعاليتی در اين حوزه انجام نشود قطعا آسيبهايی مشاهده خواهد شد.
مرادی در رابطه با اينكه تقويت يا تعدد مؤسسات و خانههای قرآن روستايی و شهری میتواند نياز قرآنی مناطق محروم را تحت پوشش قرار دهد، افزود: فی نفسه نياز مناطق قرآنی محروم وابسته به اينها نيست، اگر چه اين مراكز قرآنی میتوانند مؤثر باشند، امروز در مناطق مختلف شاهد تأسيس اين مراكز هستيم، اما عملا فعاليت شايستهای از اين مراكز مشاهده نمیشود، به طور مثال هدف از تأسيس خانههای قرآن روستايی ريشه كنی بیسوادی در روستاها بود اما آيا اين امر محقق شده است؟ آيا حمايت درستی از اين مراكز صورت گرفته است؟ اساسا آيا نرم افزار مورد نياز اين كار تهيه شده است؟ يا صرفا به صدور يكسری مجوز و ارائه آمار بسنده شده است.
وی در ادامه تصريح كرد: اگر بودجههای حمايتی مؤسسات ثابت باشد و يا متناسب با افزايش مؤسسات افزايش نيابد كاهش بودجه اختصاصی مؤسسات طبيعی است.
مرادی در رابطه با اينكه چگونه میتوان با افزايش مؤسسات قرآنی از روند كاهش كيفی برنامهها و طرحهای آموزشی آنان پيشگيری كرد، اظهار كرد: اجتناب متوليان و دستگاهها از مؤسسه سازی، ايفای نقش اساسی در هدايت و تأسيس مؤسسات نهادهای صنفی مثل اتحاديه مؤسسات و تشكلهای قرآنی و تخصيص اعتبارات پشتيبانی در حمايت از طرحهای آموزشی كارشناسی شده از جمله راهكاری اين امر است.
وی افزود: در هر حوزهای اگر براساس احساسات و سلايق كه منطق و مبنای علمی و قابل دفاعی نداشته باشد عمل شود اين امر میتواند منجر به آسيبهايی نظير مخاطب گريزی شود و مؤسسات قرآنی نيز از اين مسأله مستثنی نيستند.
مرادی در رابطه با اينكه هدايت برنامههای آموزشی مؤسسات ايجاد شده در كشور بايد چگونه ساماندهی شود، گفت: هم اتحاديه به عنوان نهاد صنفی و هم دستگاه متولی در اين خصوص نقش دارند، دستگاهها با تخصيص اعتبارات حمايتی از طرحهای استاندارد میتوانند موجب تقويت اين برنامهها شوند و ضرورتی ندارد كه لزوما طرح آن توسط اين دستگاهها ارائه شود، بلكه اگر مؤسسهای طرح قابل دفاعی را كه مورد تائيد صاحب نظران قرآنی است تهيه كرد با حمايت از آن در واقع ديگر مؤسسات نيز تشويق به تهيه و استفاده از برنامههای آموزشی مدون خواهند شد.
وی با بيان اينكه تعدد مؤسسات قرآنی عاملی جهت عدم ساماندهی فعاليت اين مراكز توسط متوليان و سياستگذاران آنان نمیشود، اظهار كرد: تعدد مراكز متولی و سياستگذار است كه عامل اصلی نابسامانی هاست؛ امروز تعدد متوليان قرآنی در كشور نه تنها يك معضل كه تبديل به يك تهديد برای فعاليتهای قرآنی مردمی شده است.
مرادی بيان كرد: وجود اتحاديه فراگير مستقل و برآمده از رأی و نظر مؤسسات مردمی از يك سو و تأسيس يك سازمان حاكميتی واحد كه توليت امور قرآنی كشور از جمله سياستگذاری و حمايت و پشتيبانی و نظارت امور مؤسسات را نيز برعهده داشته باشد مهمترين نياز امروز جامعه قرآنی كشور است و اين انتظاری است كه متأسفانه علی رغم تسريع در منشور توسعه فعاليتهای قرآنی با همه اولويت و فوريتی كه داشته و دارد از آن غفلت شده است.
وی در پايان با اشاره به دلايل عدم موفقيت مؤسسات تازه تأسيس خاطرنشان كرد: عدم آشنايی آنان با قالب فعاليت كه همان مقوله تشكل است يكی از دلايل عدم موفقيت است، زيرا تا مدير مؤسسه تصوير درستی از مؤسسه يا به تعبيری مؤسسهداری نداشته باشد و دانش لازم و مهارت آن را كسب نكند نمیتواند در اين عرصه موفق عمل كند، اداره يك مؤسسه قرآنی بسيار فراتر از اداره يك جلسه قرآنی يا يك كانون فرهنگی قرآنی است و دومين دليل عدم موفقيت اينكه فرصت ايجاد نهاد صنفی فراگير و مستقل به نام اتحاديه به نحوی تسهيل شود كه زمينه سازی برای تشويق افراد توانمند اين عرصه فراهم و در مراحل بعدی هدايت درستی در چارچوب سايتهای كلی دستگاه واحد متولی امور قرآنی انجام پذيرد.
وی در ادامه افزود: يك وجه ديگر قالب اجرای فعاليت است؛ يعنی از اين حيث كه اگر قرار است فعاليت قرآنی در قالب يك تشكل و خدمات آموزشی ارائه شود اين خود الزاماتی دارد و وجه ديگر آن ارائه فعاليت قرآنی و آموزشی است كه از اين منظر هم اقتضاعاتی را میطلبد.
مرادی در بخش دوم مصاحبه خود در رابطه با دلايل گريز قرآنآموزان از ادامه آموزش بيشتر، بيان كرد: اين مسأله دارای عوامل مختلفی است و بايد به هريك از آنها پرداخت، اما اجمال آن اين است كه مؤسسه، مربی، والدين و محيط پيرامون از عوامل اصلی و تأثيرگذار در اين گريز هستند كه متناسب با هر يك میتوان راه كارهايی نيز ارائه داد.
وی با اشاره به جايگاه تشويق در آموزش قرآن گفت: تشويق در آموزشهای قرآنی امروز نقشی اساسی و مهم دارد به نحوی كه میتوان با استفاده از اين ابزار و متناسب با سن فراگيران آنان را علاقهمند به حضور و فراگيری كنند كه البته در اين خصوص بايد از افراط و تفريط اجتناب كرد.
مديرعامل اتحاديه مؤسسات قرآنی ـ مردمی استان گيلان بيان كرد: به نظر میرسد مؤسسات می توانند با استفاده از ظرفيت كارشناسی صاحب نظران در امر تعليم و تربيت اسلامی راه كارهای مناسبی را در حوزه ماندگاری فراگير در كلاسها اتخاذ كنند.
وی با اشاره با اينكه تعدد و پراكندگی مؤسسات و مراكز قرآنی اگر از يك نظم منطقی بهرهمند باشد مشكلی ايجاد نمیكند، گفت: به عنوان مثال اگر در يك منطقه 10 مؤسسه و مركز و جلسه قرآن وجود داشته باشد و در سوی ديگر شهر هيچ مؤسسه و فعاليتی در اين حوزه انجام نشود قطعا آسيبهايی مشاهده خواهد شد.
مرادی در رابطه با اينكه تقويت يا تعدد مؤسسات و خانههای قرآن روستايی و شهری میتواند نياز قرآنی مناطق محروم را تحت پوشش قرار دهد، افزود: فی نفسه نياز مناطق قرآنی محروم وابسته به اينها نيست، اگر چه اين مراكز قرآنی میتوانند مؤثر باشند، امروز در مناطق مختلف شاهد تأسيس اين مراكز هستيم، اما عملا فعاليت شايستهای از اين مراكز مشاهده نمیشود، به طور مثال هدف از تأسيس خانههای قرآن روستايی ريشه كنی بیسوادی در روستاها بود اما آيا اين امر محقق شده است؟ آيا حمايت درستی از اين مراكز صورت گرفته است؟ اساسا آيا نرم افزار مورد نياز اين كار تهيه شده است؟ يا صرفا به صدور يكسری مجوز و ارائه آمار بسنده شده است.
وی در ادامه تصريح كرد: اگر بودجههای حمايتی مؤسسات ثابت باشد و يا متناسب با افزايش مؤسسات افزايش نيابد كاهش بودجه اختصاصی مؤسسات طبيعی است.
مرادی در رابطه با اينكه چگونه میتوان با افزايش مؤسسات قرآنی از روند كاهش كيفی برنامهها و طرحهای آموزشی آنان پيشگيری كرد، اظهار كرد: اجتناب متوليان و دستگاهها از مؤسسه سازی، ايفای نقش اساسی در هدايت و تأسيس مؤسسات نهادهای صنفی مثل اتحاديه مؤسسات و تشكلهای قرآنی و تخصيص اعتبارات پشتيبانی در حمايت از طرحهای آموزشی كارشناسی شده از جمله راهكاری اين امر است.
وی افزود: در هر حوزهای اگر براساس احساسات و سلايق كه منطق و مبنای علمی و قابل دفاعی نداشته باشد عمل شود اين امر میتواند منجر به آسيبهايی نظير مخاطب گريزی شود و مؤسسات قرآنی نيز از اين مسأله مستثنی نيستند.
مرادی در رابطه با اينكه هدايت برنامههای آموزشی مؤسسات ايجاد شده در كشور بايد چگونه ساماندهی شود، گفت: هم اتحاديه به عنوان نهاد صنفی و هم دستگاه متولی در اين خصوص نقش دارند، دستگاهها با تخصيص اعتبارات حمايتی از طرحهای استاندارد میتوانند موجب تقويت اين برنامهها شوند و ضرورتی ندارد كه لزوما طرح آن توسط اين دستگاهها ارائه شود، بلكه اگر مؤسسهای طرح قابل دفاعی را كه مورد تائيد صاحب نظران قرآنی است تهيه كرد با حمايت از آن در واقع ديگر مؤسسات نيز تشويق به تهيه و استفاده از برنامههای آموزشی مدون خواهند شد.
وی با بيان اينكه تعدد مؤسسات قرآنی عاملی جهت عدم ساماندهی فعاليت اين مراكز توسط متوليان و سياستگذاران آنان نمیشود، اظهار كرد: تعدد مراكز متولی و سياستگذار است كه عامل اصلی نابسامانی هاست؛ امروز تعدد متوليان قرآنی در كشور نه تنها يك معضل كه تبديل به يك تهديد برای فعاليتهای قرآنی مردمی شده است.
مرادی بيان كرد: وجود اتحاديه فراگير مستقل و برآمده از رأی و نظر مؤسسات مردمی از يك سو و تأسيس يك سازمان حاكميتی واحد كه توليت امور قرآنی كشور از جمله سياستگذاری و حمايت و پشتيبانی و نظارت امور مؤسسات را نيز برعهده داشته باشد مهمترين نياز امروز جامعه قرآنی كشور است و اين انتظاری است كه متأسفانه علی رغم تسريع در منشور توسعه فعاليتهای قرآنی با همه اولويت و فوريتی كه داشته و دارد از آن غفلت شده است.
وی در پايان با اشاره به دلايل عدم موفقيت مؤسسات تازه تأسيس خاطرنشان كرد: عدم آشنايی آنان با قالب فعاليت كه همان مقوله تشكل است يكی از دلايل عدم موفقيت است، زيرا تا مدير مؤسسه تصوير درستی از مؤسسه يا به تعبيری مؤسسهداری نداشته باشد و دانش لازم و مهارت آن را كسب نكند نمیتواند در اين عرصه موفق عمل كند، اداره يك مؤسسه قرآنی بسيار فراتر از اداره يك جلسه قرآنی يا يك كانون فرهنگی قرآنی است و دومين دليل عدم موفقيت اينكه فرصت ايجاد نهاد صنفی فراگير و مستقل به نام اتحاديه به نحوی تسهيل شود كه زمينه سازی برای تشويق افراد توانمند اين عرصه فراهم و در مراحل بعدی هدايت درستی در چارچوب سايتهای كلی دستگاه واحد متولی امور قرآنی انجام پذيرد.
