«چگونه به پرسشهای كودكان درباره خدا پاسخ دهيم؟»
محمد ناظم زاده، كارشناس امور قرآنی، در نشست تخصصی «چگونه به پرسشهای كودكان درباره خدا پاسخ دهيم؟» در نمايشگاه قرآن گفت: هرگز برای بازداشت كودك از انجام عملی او را از خداوند نترسانيد. ما نبايد از قوه قهريه خدا جهت تربيت كودك استفاده كنيم كه در اين صورت استنباط كودك از خداوند، خالقی است كه با انجام هر عمل ناشايست عصبانی میشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست تخصصی «چگونه به پرسشهای كودكان درباره خدا پاسخ دهيم؟» پنجشنبه، 27 تيرماه ساعت 21:30 در بخش گلهای باغ بهشت(كودكان) بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن واقع در مصلی برگزار شد.
در اين نشست محمد ناظمزاده، كارشناس مسائل مذهبی با بيان اينكه اعتقاد به خدا از بدو تولد در نهاد كودكان است، گفت: آنچه كه بايد در زندگی كودكان پررنگ شود حضور خداوند بلندمرتبه است در واقع ميل به شناخت خدا در وجود ما دچار تغيير و تحول میشود اما مشكلات و غفلتها در زندگی ما را در اين مسير قرار میدهد.
وی ادامه داد: اولين و مهمترين نكته اين است كه بايد با پاسخهای نابجا سطح كنجكاوی كودكان را بالا نبريم پرسشهايی از اين دست كه خداوند از كجا آمده است؟ يا كجا زندگی میكند؟ از جمله پرسشهای هوشمندانه است كه در جواب برخی از اين پرسشها بايد صادقانه بگوئيم كه ما هم جواب برخی از اين پرسشها را نمیدانيم حتی گاهی بايد جواب برخی پرسشها را به آينده مكول كنيم.
ناظمزاده با بيان اينكه جستوجو در زمينه خدا در تمام مراحل زندگی انسان و تا پايان عمر وجود دارد، گفت: در واقع فلسفه خلقت نيز همين است. ما آمدهايم تا خدا را بشناسيم كه شناخت ما با توجه به خصوصيات ما متفاوت است و از راههای گوناگون حاصل میشود.
وی بيان كرد: انسانها دو بعدی هستند، جسم و روح اين دو بُعد را شامل میشود. جسم ما از خاك است و از طريق مواد غذايی تغذيه میشود كه برخی از اين مواد غذايی از خاك برمیآيد و روحمان چون از جنس خداست به شناخت وجود باریتعالی احتياج دارد كه هرچه اين شناخت بيشتر باشد روح ما سيرابتر خواهد شد. اما نكته مهم اين است كه اين تغذيه بايد مداومت داشته باشد.
اين كارشناس قرآنی عنوان كرد: در پاسخگويی به پرسشهای كودكانمان درباره خدا بايد قبل از هر جوابی با دقت به مورد سؤال فكر كنيم و جواب مورد نظر كودك را در زمان مناسب عنوان كنيم، زمانی كه مشغول تماشای تلويزيون يا خوردن غذا هستند اصلاً زمان مناسب بحث در اين مورد نيست. همچنين در پاسخگويی بايد سطح آگاهی كودك نيز در نظر گرفته شود تا در حد فهم آن صحبت شود.
وی با اشاره به اينكه در جوابگويی نبايد پرگويی كنيم، اظهار كرد: هرچه جواب ما كوتاه و جذاب باشد تشنگی كودك در پرسيدن پرسشهای بيشتر حفظ میشود.
ناظمزاده تأكيد كرد: از مهمترين نكات در پاسخگويی به پرسش كودكان در زمينه خداوند اين است كه بايد به نياز كودك توجه كنيم و علت پرسيدن سؤال را جويا شويم. گاهی اوقات كودكان با هدف رسيدن به پاسخ پرسش خود سؤال نمیپرسند. ممكن است كودكی كه احساس امنيت نمیكند بپرسد كه آيا خداوند مواظب ما هست؟ يا كودكی كه بیاجازه وسيلهای را از كيف مادر برداشته بپرسد آيا خداوند همه ما را میبيند؟.
وی ادامه داد: تصور كودك از خداوند متأثر از تصوری است كه از كانون خانواده دارد. در واقع شرايط حاكم بر خانه كه آيا دوستی و صداقت حاكم است يا دعوا و جنجال كه تمام اين تصورات تا سن شش سالگی در كودك تثبيت میشود، به تصور كودك از خداوند ارتباط دارد.
اين كارشناس با تأكيد بر اينكه اگر كانون خانواده گرم باشد و كودك احساس اعتماد و آرامش داشته باشد در شناخت خداوند نيز دچار مشكل نمیشود، بيان كرد: هرگز برای بازداشت كودك از انجام عملی او را از خداوند نترسانيد. ما نبايد از قوه قهريه خدا جهت تربيت كودك استفاده كنيم كه در اين صورت استنباط كودك از خداوند، خالقی است كه با انجام هر عمل ناشايست عصبانی میشود.
وی بيان كرد: عصبانيت از ضعف نشئت میگيرد كه خداوند از هر ضعفی مبرا است. فقط بايد كودكان بدانند كه انجام هر عمل ناشايست بازتاب بدی در زندگی خود فرد دارد كه آن هم نتيجه عمل است نه عصبانيت خداوند.
ناظمزاده تصريح كرد: كليد طلايی در پاسخگويی به كودكان اين است كه نظر خود كودك را جويا شويد و در صحبتهای كودك به دنبال دليل پرسيدن سؤالش بگرديد، سپس نسبت به جوابی كه از كودك شنيدهايد پاسخ دهيد.
وی ادامه داد: همچنين تفكر خلاق در كودكان باعث شناخت خداوند میشود. كودكان به دو دسته تقسيم میشوند شنيداری و حسی. آن دسته كه شنيداری هستند برای رسيدن به پاسخ خود بايد صحبت كنند در صورتی كه حسیها بايد از راه حواس پنجگانه خود به شناخت برسند به طور مثال با رفتن به طبيعت، با لمس پرندهای يا بوئيدن گلی به اين شناخت برسند. بايد با شناخت كودك راه تفكر او را در زمينه شناخت خداوند هموار كرد.
اين كارشناس امور قرآنی با بيان اينكه سرودههای مذهبی يا حتی حضور كودكان در مجالس مذهبی آنها را به خداشناسی بيشتر نزديك میكند، بيان كرد: روزههای و همخوانیها در روح كودكان تأثير مثبت دارد اما نكته مهم كه بايد مدنظر قرار گرفته شود اين است كه در حضور در اين مجالس زيادهروی نشود تا كودكان را دلزده و خسته كند، افراط و تفريط در هيچ امری جايز نيست.
وی در پايان يادآور شد: در جواب به كودكان صبور باشيد و مثالهای ملموس برايشان بياوريد به طور مثال وقتی از شما میپرسند كه چرا خداوند را نمیتوان ديد؟ بگوئيد كه آيا گرسنگی ديدنی است؟ يا آيا نيروی جاذبه را میبينيد؟ در واقع اين مثالها كمك میكند تا كودك نديدن خداوند را درك كند. همچنين نظم نظام آفرينش خود از درسهای خداشناسی است كه با حضور در طبيعت میتواند راهی برای پاسخگويی به پرسشهای بیپايان كودكان باشد.
يادآور میشود، بخش كودك نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم با برنامههای تربيتی و آموزشی در حوزه قرآن آماده پذيرايی از كليه كودكان و خانوادههای آنهاست. همچنين نشست «هفت كليد طلايی در زمنيه مهارتهای تربيتی» با حضور احتشامی، از كارشناسان حوزه تربيتی كودكان فردا، 28 تيرماه در اين غرفه برپا خواهد شد.
در اين نشست محمد ناظمزاده، كارشناس مسائل مذهبی با بيان اينكه اعتقاد به خدا از بدو تولد در نهاد كودكان است، گفت: آنچه كه بايد در زندگی كودكان پررنگ شود حضور خداوند بلندمرتبه است در واقع ميل به شناخت خدا در وجود ما دچار تغيير و تحول میشود اما مشكلات و غفلتها در زندگی ما را در اين مسير قرار میدهد.
وی ادامه داد: اولين و مهمترين نكته اين است كه بايد با پاسخهای نابجا سطح كنجكاوی كودكان را بالا نبريم پرسشهايی از اين دست كه خداوند از كجا آمده است؟ يا كجا زندگی میكند؟ از جمله پرسشهای هوشمندانه است كه در جواب برخی از اين پرسشها بايد صادقانه بگوئيم كه ما هم جواب برخی از اين پرسشها را نمیدانيم حتی گاهی بايد جواب برخی پرسشها را به آينده مكول كنيم.
ناظمزاده با بيان اينكه جستوجو در زمينه خدا در تمام مراحل زندگی انسان و تا پايان عمر وجود دارد، گفت: در واقع فلسفه خلقت نيز همين است. ما آمدهايم تا خدا را بشناسيم كه شناخت ما با توجه به خصوصيات ما متفاوت است و از راههای گوناگون حاصل میشود.
وی بيان كرد: انسانها دو بعدی هستند، جسم و روح اين دو بُعد را شامل میشود. جسم ما از خاك است و از طريق مواد غذايی تغذيه میشود كه برخی از اين مواد غذايی از خاك برمیآيد و روحمان چون از جنس خداست به شناخت وجود باریتعالی احتياج دارد كه هرچه اين شناخت بيشتر باشد روح ما سيرابتر خواهد شد. اما نكته مهم اين است كه اين تغذيه بايد مداومت داشته باشد.
اين كارشناس قرآنی عنوان كرد: در پاسخگويی به پرسشهای كودكانمان درباره خدا بايد قبل از هر جوابی با دقت به مورد سؤال فكر كنيم و جواب مورد نظر كودك را در زمان مناسب عنوان كنيم، زمانی كه مشغول تماشای تلويزيون يا خوردن غذا هستند اصلاً زمان مناسب بحث در اين مورد نيست. همچنين در پاسخگويی بايد سطح آگاهی كودك نيز در نظر گرفته شود تا در حد فهم آن صحبت شود.
وی با اشاره به اينكه در جوابگويی نبايد پرگويی كنيم، اظهار كرد: هرچه جواب ما كوتاه و جذاب باشد تشنگی كودك در پرسيدن پرسشهای بيشتر حفظ میشود.
ناظمزاده تأكيد كرد: از مهمترين نكات در پاسخگويی به پرسش كودكان در زمينه خداوند اين است كه بايد به نياز كودك توجه كنيم و علت پرسيدن سؤال را جويا شويم. گاهی اوقات كودكان با هدف رسيدن به پاسخ پرسش خود سؤال نمیپرسند. ممكن است كودكی كه احساس امنيت نمیكند بپرسد كه آيا خداوند مواظب ما هست؟ يا كودكی كه بیاجازه وسيلهای را از كيف مادر برداشته بپرسد آيا خداوند همه ما را میبيند؟.
وی ادامه داد: تصور كودك از خداوند متأثر از تصوری است كه از كانون خانواده دارد. در واقع شرايط حاكم بر خانه كه آيا دوستی و صداقت حاكم است يا دعوا و جنجال كه تمام اين تصورات تا سن شش سالگی در كودك تثبيت میشود، به تصور كودك از خداوند ارتباط دارد.
اين كارشناس با تأكيد بر اينكه اگر كانون خانواده گرم باشد و كودك احساس اعتماد و آرامش داشته باشد در شناخت خداوند نيز دچار مشكل نمیشود، بيان كرد: هرگز برای بازداشت كودك از انجام عملی او را از خداوند نترسانيد. ما نبايد از قوه قهريه خدا جهت تربيت كودك استفاده كنيم كه در اين صورت استنباط كودك از خداوند، خالقی است كه با انجام هر عمل ناشايست عصبانی میشود.
وی بيان كرد: عصبانيت از ضعف نشئت میگيرد كه خداوند از هر ضعفی مبرا است. فقط بايد كودكان بدانند كه انجام هر عمل ناشايست بازتاب بدی در زندگی خود فرد دارد كه آن هم نتيجه عمل است نه عصبانيت خداوند.
ناظمزاده تصريح كرد: كليد طلايی در پاسخگويی به كودكان اين است كه نظر خود كودك را جويا شويد و در صحبتهای كودك به دنبال دليل پرسيدن سؤالش بگرديد، سپس نسبت به جوابی كه از كودك شنيدهايد پاسخ دهيد.
وی ادامه داد: همچنين تفكر خلاق در كودكان باعث شناخت خداوند میشود. كودكان به دو دسته تقسيم میشوند شنيداری و حسی. آن دسته كه شنيداری هستند برای رسيدن به پاسخ خود بايد صحبت كنند در صورتی كه حسیها بايد از راه حواس پنجگانه خود به شناخت برسند به طور مثال با رفتن به طبيعت، با لمس پرندهای يا بوئيدن گلی به اين شناخت برسند. بايد با شناخت كودك راه تفكر او را در زمينه شناخت خداوند هموار كرد.
اين كارشناس امور قرآنی با بيان اينكه سرودههای مذهبی يا حتی حضور كودكان در مجالس مذهبی آنها را به خداشناسی بيشتر نزديك میكند، بيان كرد: روزههای و همخوانیها در روح كودكان تأثير مثبت دارد اما نكته مهم كه بايد مدنظر قرار گرفته شود اين است كه در حضور در اين مجالس زيادهروی نشود تا كودكان را دلزده و خسته كند، افراط و تفريط در هيچ امری جايز نيست.
وی در پايان يادآور شد: در جواب به كودكان صبور باشيد و مثالهای ملموس برايشان بياوريد به طور مثال وقتی از شما میپرسند كه چرا خداوند را نمیتوان ديد؟ بگوئيد كه آيا گرسنگی ديدنی است؟ يا آيا نيروی جاذبه را میبينيد؟ در واقع اين مثالها كمك میكند تا كودك نديدن خداوند را درك كند. همچنين نظم نظام آفرينش خود از درسهای خداشناسی است كه با حضور در طبيعت میتواند راهی برای پاسخگويی به پرسشهای بیپايان كودكان باشد.
يادآور میشود، بخش كودك نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم با برنامههای تربيتی و آموزشی در حوزه قرآن آماده پذيرايی از كليه كودكان و خانوادههای آنهاست. همچنين نشست «هفت كليد طلايی در زمنيه مهارتهای تربيتی» با حضور احتشامی، از كارشناسان حوزه تربيتی كودكان فردا، 28 تيرماه در اين غرفه برپا خواهد شد.
