آشنايی با «كربلايی رمضان دهقان»؛ مردی قرآنی از ديار گناباد
«كربلايی رمضان دهقان» از قديمیترين قاريان قرآن به روش سنتی در شهرستان گناباد است كه از كودكی به آموزش قرآن كريم توسط پدر پرداخته است.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، همزمان با فرارسيدن ماه مبارك رمضان، در جای جای ميهن اسلامی، جلسات قرآنی اعم از قرائت، تفسير، تجويد، روخوانی و روانخوانی و سخنرانی با موضوع قرآن برگزار میشود.
استان خراسان رضوی اما، دارای برخی از رسوم مذهبی باسابقه و تأثيرگذار است. رسومی كه علاوهبر پاسداشت جايگاه قرآن كريم، زمينه زنده نگهداشتن فرهنگ قرائت قرآن را نيز حفظ كرده است.
در ماه شريف شعبان، مراسم چراغ برات، از جمله اين مراسم است كه در شهر مشهد و شهرهای جنوبی استان خراسان رضوی، نمود بيشتر و بهتری دارد.
شهرستان گناباد نيز از اين موضوع مستثنی نيست و در روزهای ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ ماه شريف شعبان، مردم با حضور در كنار قبور عزيزانشان به ذكر فاتحه و اخلاص و نيز قرائت قرآن میپردازند.
روستای «سقی» از روستاهای براكوه شهرستان گناباد است كه اين مراسم در آن به مدت سه روز برگزار میشود. همچنين در اين روستا رسم بر اين است كه پس از فوت افراد، به مدت سه شبانهروز، قاريان قرآن به ختم قرآن میپردازند و ثواب آن را به روح تازه گذشته هديه میكنند.
در ماه مبارك رمضان نيز، فرهنگ و سنت حسنه جزءخوانی همواره در روستای سقی رايج بوده و ختم قرآن به روش جزء جزء، از جمله اين رسومات است. در اين روش، قرآن كريم كه به ۳۰ جزء تقسيم شده است، از سوی كسانی كه برای اموات خود خيرات كرده و قرائت قرآن را در نظر میگيرند، به هر نفر يك جزء قرآن اختصاص پيدا میكند و افراد با خواندن آن، ثوابش را در مجلسی كه همه قاريان حضور دارند، به روح واقف يا اموات بانی جلسه اهدا میكنند.
در اين مصاحبه كه با هدف آشنايی با خادمان قرآن انجام شده است؛ با يكی از قديمیترين قاريان قرآن در مراسمهای مختلف آشنا میشويم كه مطالعه آن خالی از لطف نيست.
كربلايی رمضان دهقان، يكی از خادمان قرآن كريم در پاسخ به اين پرسش كه «قرائت قرآن را از چه سنی شروع كرديد؟»، بيان كرد: در روستای محل سكونت من بچهها را به «بچه ملايی» میفرستادند. مكانی كه در آن روحانی به آموزش قرآن كريم میپرداخت. در آن زمان به هر شخصی كه سواد خوبی داشت و در بيان و قلم استاد بود، ملا میگفتند.
وی ادامه داد: پدر بنده از قاريان قرآن كريم بود. در مدت عمرم به ياد ندارم كه از صبح از خواب بيدار شويم و صدای قرآن خواندن ايشان را نشونيم. حتی كسانی كه از آن كوچه رد میشدند، میايستادند و صدای ايشان را گوش میكردند. واقعاً صدای خوبی داشت. مرحوم پدرم من و خواهرانم را به همان بچه ملايی میفرستاد. مرحوم «آخوند ملامحمد قاسم»، انسان فوقالعادهای در آموزش قرآن بود. البته وقتی ياد نمیگرفتيم ما را به «فلك» میبستند يعنی پاهای ما را میبستند و به كف پايمان میزدند تا قرآن را ياد بگيريم.
كربلايی رمضان دهقان بيان كرد: روش «هجی كردن قرآن» خيلی سخت بود و بايد حروف و كلمات را دقيقاً «هجی» میكرديم ولی قرآن را بدون غلط و با اعراب صحيح ياد گرفتم. پدرم نيز چون به قرائت قرآن آشنا بود و تجويد آن را به خوبی ادا میكرد، وقتی كسی از دنيا میرفت برای قرائت قرآن به ايشان مراجعه میكردند و البته كم كم اين رسم در خانواده ما جايگزين شد و به من رسيد.
دهقان افزود: مرحوم «آخوند ملا حمزه» كه جد پدری من بود، از علمای سابق روستای سقی بوده است. من قرائت قرآن خود را مديون مرحوم پدرم و استادهای قديمم هستم و از سن ۱۲ سالگی شروع كردم به همين به اصطلاح «قاری شدن» در روستای سقی؛ يعنی زمانی كه تازه از سفر كربلا برگشتم، چون مرحوم پدرم مرا به كربلا برد، بعد از اين كه از كربلا برگشتيم كه تقريباض در دهه ۱۳۳۰ بود، كم كم به قرائت قرآن كريم مشغول شدم.
وی عنوان كرد: از سنين جوانی به قرائت قرآن مشغول بودم و قرآن كريم را بدون غلط میخواندم و مردم نيز استقبال خوبی میكردند. البته من به فرزندانم هم به گونهای قرآن آموختم كه پسر بزرگم در كلاس سوم دبستان قادر بود قرآن را بدون غلط بخواند و حتی در مسابقات قرآنی در شهرستان گناباد مقام سوم قرائت را هم كسب كرد. رسمی هم در شهر ماست كه برای اشخاصی كه از دنيا میروند سه شبانه روز قرآن میخوانم.
اين قاری قرآن كريم ضمن يادی از قاريان قرآن كريم كه هم رده ايشان بودند، گفت: حال كه در ماه مبارك رمضان هستيم، خوب است از دوستان قاری خود كه از دنيا رفتهاند، يادی كنم. مرحوم حاج اسماعيل شريفی، مرحوم حسين رفعتی و مرحوم حاج محمد قاسمی از خادمان قرآن كريم بودند.
دهقان بيان كرد: تا جايی كه يادم هست، بيش از ۴۰۰ بار موفق شدهام قرآن را ختم كنم. ما با آمار كار نمیكنيم، قرآن را میخوانم تا قلبم و دلم روشن شود. قرآن را میخوانم كه بركت در زندگی و عمر را در پی داشته باشد. البته درس چندانی نخواندم ولی ارتباط خود را با قرآن حفظ كردم. در ماههای شريف شعبان و رمضان، قرائت قرآن در رأس امور من هست و علاوهبر اشتغال به كشاورزی، صبحها پس از نماز صبح به قرائت قرآن مشغولم.
وی در پاسخ به اين پرسش كه «آيا ملبغی را هم در ازای اين كار دريافت میكنيد؟»، بيان كرد: خداوند ضامن رزق است. اين مطلب در سوره طلاق نيز بيان شده است كه خداوند میفرمايد «من از جايی كه شما فكر آن را هم نمیكنيد، به شما روزی میدهم». خوب ما هم خدايی داريم، من طبق سفارش پدرم، هيچگاه برای قرائت قرآن پول نمیگيرم. قرائت قرآن را هم به عنوان ممر درآمد در نظر نگرفتهام. خدا را شكر میكنم كه با همين روش، فرزندانم را تربيت كردهام و آنها هم از من متابعت میكنند. آنچه مردم لطفشان باشد و عنايتشان، دريافت میكنم و برای امواتشان فاتحهای قرائت میكنم.
دهقان در پايان يادآور شد: به جوانان توصيه میكنم كه قرآن را فراموش نكنند و به قرائت روزانه حداقل يك صفحه مداومت كنند چون قرآن نور است و انسان را از ظلمتها و تاريكیها نجات میدهد.
استان خراسان رضوی اما، دارای برخی از رسوم مذهبی باسابقه و تأثيرگذار است. رسومی كه علاوهبر پاسداشت جايگاه قرآن كريم، زمينه زنده نگهداشتن فرهنگ قرائت قرآن را نيز حفظ كرده است.
در ماه شريف شعبان، مراسم چراغ برات، از جمله اين مراسم است كه در شهر مشهد و شهرهای جنوبی استان خراسان رضوی، نمود بيشتر و بهتری دارد.
شهرستان گناباد نيز از اين موضوع مستثنی نيست و در روزهای ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ ماه شريف شعبان، مردم با حضور در كنار قبور عزيزانشان به ذكر فاتحه و اخلاص و نيز قرائت قرآن میپردازند.
روستای «سقی» از روستاهای براكوه شهرستان گناباد است كه اين مراسم در آن به مدت سه روز برگزار میشود. همچنين در اين روستا رسم بر اين است كه پس از فوت افراد، به مدت سه شبانهروز، قاريان قرآن به ختم قرآن میپردازند و ثواب آن را به روح تازه گذشته هديه میكنند.
در ماه مبارك رمضان نيز، فرهنگ و سنت حسنه جزءخوانی همواره در روستای سقی رايج بوده و ختم قرآن به روش جزء جزء، از جمله اين رسومات است. در اين روش، قرآن كريم كه به ۳۰ جزء تقسيم شده است، از سوی كسانی كه برای اموات خود خيرات كرده و قرائت قرآن را در نظر میگيرند، به هر نفر يك جزء قرآن اختصاص پيدا میكند و افراد با خواندن آن، ثوابش را در مجلسی كه همه قاريان حضور دارند، به روح واقف يا اموات بانی جلسه اهدا میكنند.
در اين مصاحبه كه با هدف آشنايی با خادمان قرآن انجام شده است؛ با يكی از قديمیترين قاريان قرآن در مراسمهای مختلف آشنا میشويم كه مطالعه آن خالی از لطف نيست.
كربلايی رمضان دهقان، يكی از خادمان قرآن كريم در پاسخ به اين پرسش كه «قرائت قرآن را از چه سنی شروع كرديد؟»، بيان كرد: در روستای محل سكونت من بچهها را به «بچه ملايی» میفرستادند. مكانی كه در آن روحانی به آموزش قرآن كريم میپرداخت. در آن زمان به هر شخصی كه سواد خوبی داشت و در بيان و قلم استاد بود، ملا میگفتند.
وی ادامه داد: پدر بنده از قاريان قرآن كريم بود. در مدت عمرم به ياد ندارم كه از صبح از خواب بيدار شويم و صدای قرآن خواندن ايشان را نشونيم. حتی كسانی كه از آن كوچه رد میشدند، میايستادند و صدای ايشان را گوش میكردند. واقعاً صدای خوبی داشت. مرحوم پدرم من و خواهرانم را به همان بچه ملايی میفرستاد. مرحوم «آخوند ملامحمد قاسم»، انسان فوقالعادهای در آموزش قرآن بود. البته وقتی ياد نمیگرفتيم ما را به «فلك» میبستند يعنی پاهای ما را میبستند و به كف پايمان میزدند تا قرآن را ياد بگيريم.
كربلايی رمضان دهقان بيان كرد: روش «هجی كردن قرآن» خيلی سخت بود و بايد حروف و كلمات را دقيقاً «هجی» میكرديم ولی قرآن را بدون غلط و با اعراب صحيح ياد گرفتم. پدرم نيز چون به قرائت قرآن آشنا بود و تجويد آن را به خوبی ادا میكرد، وقتی كسی از دنيا میرفت برای قرائت قرآن به ايشان مراجعه میكردند و البته كم كم اين رسم در خانواده ما جايگزين شد و به من رسيد.
دهقان افزود: مرحوم «آخوند ملا حمزه» كه جد پدری من بود، از علمای سابق روستای سقی بوده است. من قرائت قرآن خود را مديون مرحوم پدرم و استادهای قديمم هستم و از سن ۱۲ سالگی شروع كردم به همين به اصطلاح «قاری شدن» در روستای سقی؛ يعنی زمانی كه تازه از سفر كربلا برگشتم، چون مرحوم پدرم مرا به كربلا برد، بعد از اين كه از كربلا برگشتيم كه تقريباض در دهه ۱۳۳۰ بود، كم كم به قرائت قرآن كريم مشغول شدم.
وی عنوان كرد: از سنين جوانی به قرائت قرآن مشغول بودم و قرآن كريم را بدون غلط میخواندم و مردم نيز استقبال خوبی میكردند. البته من به فرزندانم هم به گونهای قرآن آموختم كه پسر بزرگم در كلاس سوم دبستان قادر بود قرآن را بدون غلط بخواند و حتی در مسابقات قرآنی در شهرستان گناباد مقام سوم قرائت را هم كسب كرد. رسمی هم در شهر ماست كه برای اشخاصی كه از دنيا میروند سه شبانه روز قرآن میخوانم.
اين قاری قرآن كريم ضمن يادی از قاريان قرآن كريم كه هم رده ايشان بودند، گفت: حال كه در ماه مبارك رمضان هستيم، خوب است از دوستان قاری خود كه از دنيا رفتهاند، يادی كنم. مرحوم حاج اسماعيل شريفی، مرحوم حسين رفعتی و مرحوم حاج محمد قاسمی از خادمان قرآن كريم بودند.
دهقان بيان كرد: تا جايی كه يادم هست، بيش از ۴۰۰ بار موفق شدهام قرآن را ختم كنم. ما با آمار كار نمیكنيم، قرآن را میخوانم تا قلبم و دلم روشن شود. قرآن را میخوانم كه بركت در زندگی و عمر را در پی داشته باشد. البته درس چندانی نخواندم ولی ارتباط خود را با قرآن حفظ كردم. در ماههای شريف شعبان و رمضان، قرائت قرآن در رأس امور من هست و علاوهبر اشتغال به كشاورزی، صبحها پس از نماز صبح به قرائت قرآن مشغولم.
وی در پاسخ به اين پرسش كه «آيا ملبغی را هم در ازای اين كار دريافت میكنيد؟»، بيان كرد: خداوند ضامن رزق است. اين مطلب در سوره طلاق نيز بيان شده است كه خداوند میفرمايد «من از جايی كه شما فكر آن را هم نمیكنيد، به شما روزی میدهم». خوب ما هم خدايی داريم، من طبق سفارش پدرم، هيچگاه برای قرائت قرآن پول نمیگيرم. قرائت قرآن را هم به عنوان ممر درآمد در نظر نگرفتهام. خدا را شكر میكنم كه با همين روش، فرزندانم را تربيت كردهام و آنها هم از من متابعت میكنند. آنچه مردم لطفشان باشد و عنايتشان، دريافت میكنم و برای امواتشان فاتحهای قرائت میكنم.
دهقان در پايان يادآور شد: به جوانان توصيه میكنم كه قرآن را فراموش نكنند و به قرائت روزانه حداقل يك صفحه مداومت كنند چون قرآن نور است و انسان را از ظلمتها و تاريكیها نجات میدهد.
