حجتالاسلام رضا كهساری، نماينده مقام معظم رهبری در دانشگاههای آزاد اسلامی استان سمنان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، با بيان اينكه هر حكمی در دنيا دارای حكمتی است. چه اينكه انسان به آن حكمت و اسرار آگاهی پيدا كند يا نكند تصريح كرد: روزه از احكام قطعی الهی است و قطعاً دارای حكمت يا حكمتهای فراوانی است كه در آيات و روايات به برخی از آنها اشاره شده است.
وی با اشاره به آيه 2 سوره مباركه بقره كه خداوند میفرمايد: «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَیْكُمُ الصِّیَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد روزه بر شما مقرر شده است همانگونه كه بر كسانى كه پيش از شما [بودند] مقرر شده بود باشد كه پرهيزگارى كنيد اظهار كرد: تقويت و تثبيت اخلاص يكی از فوايد مهم روزهداری است كه در اين راستا حضرت زهرا(س) میفرمايد: خداوند روزه را واجب كرد تا اخلاص در انسانها تثبيت شود.
وی با تأكيد بر اينكه روزه سپر مهمی در مقابل آتش جهنم است، متذكر شد: امام صادق(ع) فرمودهاند روزه سپر آتش جهنم است كه خود موجب ارتقای جايگاه انسان است زيرا روزه گرفتن كار انسانهای بزرگ و مكلف است و اينكه انسان میتواند اين عمل صالح را انجام دهد در حقيقت در رديف بزرگان قرار گرفته و توانسته است با پروردگار متعال معامله كند كه بر اين اساس خداوند فرموده: «روزه برای من است يعنی پاداش روزه را خودم میدهم» و كسی كه روزه بگيرد در حقيقت با خدا معامله كرده است و چه افتخاری بالاتر از اينكه انسان به مرحلهای برسد كه بتواند با خدای مهربان معامله كند.
نماينده مقام معظم رهبری در دانشگاههای آزاد اسلامی استان سمنان تندرستی را از مهمترين فوائد و حكمت دنيوی برشمرد و گفت: پيامبر اكرم(ص) فرمود: روزه بگيريد تا سلامت بدن را به دست آوريد.
كهساری همدردی با مستمندان، كنترل شهوات نفسانی و تقويت اراده را از ديگر فوايد روزه عنوان كرد و يادآور شد: امام صادق(ع) فرمود: خداوند روزه را بر مسلمانان واجب كرد تا فقير و غنی همسان گردند و خداوند اراده كرد به اغنيا سختی، گرسنگی، درد و تشنگی را بچشاند تا آنان به ضعيفان و گرسنگان ترحم كنند و در حديث ديگری فرمودهاند: «روزه، خواستههای نفسانی و طبيعت شهوانی افراد را ضعيف و كنترل میكند»؛ لذا اساتيد اخلاق، به كسانی كه مورد حمله شهوات نفسانی قرار میگيرند و قدرت بر ازدواج ندارند، توصيه مینمايند كه روزه بگيرند تا بتوانند خود را كنترل كنند.
به گفته وی كسی كه در حال روزه تمرين میكند تا به مال خود و حلال خود دست نزند، كم كم ارادهاش تقويت میشود كه در غير ماه مبارك رمضان به اموال ديگران نيز دستدرازی نكند.
نماينده مقام معظم رهبری در دانشگاههای آزاد اسلامی استان سمنان با بيان اينكه روزهدار واقعی كسی است كه بتواند به آثار و فوايد روزه دست يابد، خاطرنشان كرد: وقتی كه به روايات و آموزههای دينی مراجعه میشود خودداری از خوردن و آشاميدن حداقل روزه است. اما روزه با فضيلت كه انسانساز است و او را به تقوای الهی میرساند روزهای است كه از حرامها و معصيتها نيز خودداری نمايد كه در اين راستا حضرت علی(ع) میفرمايد: «روزه عبارت است از پرهيز و خودداری از محرمات الهی همانطور كه از خوردنيها و آشاميدنيها خودداری میكند. يا در حديث ديگری میفرمايد: «روزه جان و قلب بهتر از روزه زبان و روزه زبان برتر از روزه شكم است».(غرر ج 1ص 417)
كهساری اظهار كرد: اين احاديث نشان میدهد كه روزهدار واقعی كسی است كه از هر غير خدا اجتناب و دوری كند و تنها در جان و قلب و زبان و انديشه او فقط خدای متعال حاكميت داشته باشد. البته اطاعت از اوليای الهی و كسانی كه خدا امر به اطاعت از آنان كرده است، نيز اطاعت از خداست؛ لذا در حديثی امام صادق(ع) فرمودند: روزه چند گروه صحيح نخواهد بود(يعنی روزهدار واقعی نيستند)؛ كسی كه از امام معصوم نافرمانی كند، بندهای كه از مولای خود بگريزد، زنی كه در انجام وظيفه همسری كوتاهی كند و فرزندی كه عاق والدين خود شود، مگر آنكه عبد برگردد و زن توبه كند و فرزند نيكی كند.
وی متذكر شد: امام صادق(ع) شرايط روزهدار واقعی را اينگونه بيان فرمودند: دروغ نگويد، چشمش را از گناه حفظ كند، دعوا نكند، حسادت نورزد، غيبت نكند، با حق مخالفت نكند، خشمگين نشود ، فحش ندهد، سرزنش نكند، طعنه نزند، مجادله ننمايد، ستم ننمايد، ديگران را به زحمت نيندازد، از ياد خدا غافل نشود، به نماز زياد توجه داشته باشد، زياد سكوت كند، بردبار باشد، راستگو باشد، از افراد بد دوری جويد، از موسيقی اجتناب نمايد، از دشمنی بپرهيزد، سخن چينی نكند، آماده قيامت باشد، زاد و توشه ديدار خداوند را مهيا كند، در عبادت و رفتار روزانه خضوع و خشوع را انتخاب كند، اسرار خود را حفظ كند، دل را پر از اطاعت خدا نمايد، بدن خود را از حرام و نجسها پاك نمايد و دلی ترسان و اميدوار به خدا داشته باشد.
نماينده مقام معظم رهبری در دانشگاههای آزاد اسلامی استان سمنان در پاسخ به چگونگی ترغيب و تشويق آيات و روايات بر روزهداری تصريح كرد: قرآن كريم هم دعوت به اصل روزه میكند و آن را به عنوان واجب معرفی میكند كه(كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ) و هم برای تشويق مومنان میفرمايد: اين روزه بر امتهای گذشته نيز واجب بوده است(كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ) و هم هدف از روزه را كه رسيدن به تقوی الهی است بيان میكند(لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ) كه در اين راستا قرآن در آيات مختلف تلاش كرده روزه را به عنوان يك حكم متعالی اما آسان جلوه دهد تا مردم شوق به انجام اين عمل عبادی داشته باشند
وی با استناد به آيه 184 سوره مباركه بقره كه خداوند میفرمايد: «أَیَّامًا مَّعْدُودَاتٍ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ یُطِيقُونَهُ فِدْیَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَن تَطَوَّعَ خَیْرًا فَهُوَ خَیْرٌ لَّهُ وَأَن تَصُومُواْ خَیْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ» يعنی [روزه در] روزهاى معدودى [بر شما مقرر شده است] [ولى] هر كس از شما بيمار يا در سفر باشد [به همان شماره] تعدادى از روزهاى ديگر [را روزه بدارد] و بر كسانى كه [روزه] طاقتفرساست كفارهاى است كه خوراك دادن به بينوایى است و هر كس به ميل خود بيشتر نيكى كند پس آن براى او بهتر است و اگر بدانيد روزه گرفتن براى شما بهتر است اضافه كرد: در عين حال اگر كسی مريض بود يا در سفر بود بعد از بدست آوردن سلامتی و يا برگشت از سفر روزه بگيرد و بعد نيز تصريح میكند كه خدا میخواهد بر شما آسان بگيرد و نمیخواهد شما در سختی باشيد.
كهساری يادآور شد: در روايات نيز با تبيين جايگاه بلند روزه مومنان دعوت به روزه شدهاند، مانند اينكه روزه را يكی از اركان دنيا معرفی میكند چنانكه امام صادق(ع) فرمود: اسلام بر پنج پايه استوار است: نماز، زكات، روزه، حج و ولايت يا در روايت ديگر میفرمايد: خواب روزهدار عبادت و سكوت او تسبيح و عمل او پذيرفته است و دعای او به اجابت خواهد رسيد و هنگام افطاری دعای او رد نخواهد شد كه در اين خصوص پيامبر اكرم(ص) فرمود: من از دنيا به سه چيز علاقه دارم روزه در تابستان، شمشير زدن در راه خدا و گرامی داشتن مهمان زيرا وقتی كه مومنان اين كلام رسول خدا(ص) را میشنوند، شوق به روزه پيدا میكنند. كه رسول خدا علاقه به روزه داشته و شوق به افطاری دادن پيدا میكنند، چون با افطاری دادن نيز مهمان را گرامی میدارند.
نماينده مقام معظم رهبری در دانشگاههای آزاد اسلامی استان سمنان در خصوص چگونگی بهرهبرداری بهتر از فرصتهای ماه مبارك رمضان اظهار كرد: ماه مبارك رمضان در هر سال يك بار اتفاق میافتد و انسان نيز شرايط خودش را نمیداند كه آيا در ماه مبارك رمضان ديگر نيز فرصت بهره برداری از اين ماه را خواهد داشت يا نه؟ بنابراين در بين همه كارهايی كه در ماه مبارك رمضان میتوان انجام داد بايد سراغ بهترينها رفت تا اين فرصت طلايی از دست نرود بلكه به بهترين وجه از آن بهرهمند شويم كه در اين خصوص حضرت علی(ع) میفرمايد: فرصتها مانند تكههای ابر در حال حركتهستند پس از آنها استفاده كنيد و امام رضا(ع) نيز میفرمايد: وقتی نعمتی به شما روی میآورد بهترين استفاده را بنمائيد زيرا كه نعمتها نيز ماندگار نيستند و از دست میروند و معلوم نيست كه دوباره برگردند.
وی با تأكيد بر اينكه فوايد معنوی ماه مبارك رمضان نصيب كسانی میشود كه به دستورات دينی كه مشخص شده عمل نمايند، خاطرنشان كرد: افطاری دادن، صله رحم، حضور در مراسم دعا، تلاوت قرآن و ساير اعمال كه در آخرين خطبه شعبانيه پيامبر اكرم(ص) بيان شده از بهترین اعمال است و حال اگر کارهایی جای دعا و قرآن و راز و نياز و بندگی را بگيرد مانند نگاه به سريالهای تلويزيون، رفتن به سينما، مسابقات ورزشی كه مانع حضور در مساجد و مجالس دعا و راز و نياز باشد، گرچه فعل حرام نيست، اما پرداختن به فعل مهم نيز نيست و اين فرصت استثنايی ارزان فروخته شده و به تعبير ديگر در اين ماه عمل صالح مانند تلاوت قرآن، صدقه دادن و . . . چندين برابر ثواب دارد اما انجام اعمال عادی مانند مثالهای قبل دارای ثواب نيستند و در حقيقت وقت گرانبها را از دست انسان گرفتهاند. در عين حال اگر بنا است، مسابقاتی برگزار شود اگر در ماه مبارك رمضان با محوريت قرآن باشد و به نوعی ضمن خوشآيند بودن، آگاهی قرآنی نيز به مخاطب منتقل شود، كاری مفيد خواهد بود.