صله رحم از ديدگاه قرآن و فوايد آن/(11)
قطع صله رحم در قرآن همرديف با فساد در زمين به حساب آمده است
گروه اجتماعی: رئيس دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد شازند با بیان اینکه صله در لغت به معنای احسان و دوستی بوده و مراد از رحم خويشاوندان و بستگان است، افزود: در قرآن كريم قطع صله رحم موجب ناخوشنودی حقتعالی و دوری از رحمت او بوده و هم رديف با فساد در زمين به حساب آمده است.
حجتالاسلام فاضل فاضلی، رئيس دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد شازند در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه مركزی، گفت: صله در لغت به معنای احسان و دوستی بوده و مراد از رحم خويشاوندان و بستگان است و در اصطلاح صله رحم به محبت و سلوك داشتن با خويشان و نزديكان اطلاق میشود.
وی با بيان اينكه صله رحم يعنی با اقوام به هم رسيدن و به حال هم رسيدگی كردن است، اظهار كرد: رحم از رحمة به معنی رحمت و مهربانی گرفته شده و از آنجايی كه اقوام و بستگان نسبت به يكديگر عطوفت و مهربانی دارند رحم ناميده شدهاند.
حجتالاسلام فاضلی با اشاره به اينكه سنت صله رحم از ديدگاه قرآن دارای دو بعد فقهی ـ اجتماعی است، ادامه داد: صله رحم از جهت فقهی يكی از واجبات شرعی است و قطع آن با توجه به آيات و روايات متعدد از محرمات كبيره است؛ چنانكه در سوره مباركه رعد آيه 21 آمده است؛«وَالَّذِينَ یَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَیَخَافُونَ سُوءَ الحِسَابِ و آنان كه آنچه را خدا به پيوستنش فرمان داده مىپيوندند و از پروردگارشان مىترسند و از سختى حساب بيم دارند».
وی افزود: در روايات اسلامی و كتابهای تفسير از جمله مواردی كه وصل آن مورد امر خداوند به حساب آمده صله رحم است و در حديثی آمده است؛ از امام صادق(ع) درباره تفسير «والذين يصلون...» سؤال شد و آن حضرت فرمود؛ منظور خويشاوندان توست.
اين مقام مسئول در رابطه با بعد اجتماعی سنت صله رحم، ابراز كرد: قرآن كريم در بيش از 30 آيه و تحت عناوين مختلف همچون توصيه به رعايت حقوق ارحام، احسان به والدين به ویِژه مادر و دوری از آزار آنها، انفاق به ذویالقربی، حق تقدم ايشان بر ديگر مؤمنان، حفظ سلسله مراتب ارحام و مسئله ارث، لزوم سرپيچی از متابعت ايشان در معصيت حق، اجتناب از قطع رحم و بیتوجهی به حقوق ايشان و...به تشريح مسئله صله رحم و تبيين برخی احكام و آثار آن پرداخته است.
وی تصريح كرد: در مجموع تمامي موارد مذكور بيانگر اهميت و موقعيت برجسته اين عمل عبادی ـ اجتماعی در نظام ارزشی مكتب اسلام و نقش و تأثير بینظير آن در ايجاد و تحكيم همبستگی و پيوند مشترك ميان اعضای يك جامعه و شبكه خويشاوندان است.
حجتالاسلام فاضلی بيان كرد: علت تأكيد اسلام نسبت به نگهداری و حفظ پيوند خويشاوندی اين است كه همواره برای اصلاح، تقويت، پيشرفت، تكامل وعظمت بخشيدن به يك اجتماع بزرگ هم از لحاظ معنوی و اخلاقی و هم از لحاظ اقتصادی و نظامی بايد از واحدهای كوچك آن آغاز كرد؛ چراكه با پيشرفت و تقويت تمام واحدهای كوچك اجتماع عظيم خود به خود اصلاح خواهد شد.
رئيس دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد شازند در ادامه با اشاره به اهميت صله رحم و عدم ترك آن از ديدگاه قرآن كريم، تصريح كرد: در آيات گوناگون در خصوص افرادی كه با خويشاوندان صله رحم میكنند آمده است؛ صاحبان عقل و انديشهاند، عاقبت نيك سرای ديگر مختص آنهاست، در بهشت جاويدانند، فرشتگان به آنها خوشآمد میگويند و رعايت حقوق پدر و مادر بهعنوان يكی از مصاديق بارز ارحام تا سرحد توحيد خداوند و رعايت بستگان كه از ارحام محسوب میشوند در رديف ايمان به خدا، پيامبران، فرشتگان و معاد قرار گرفته است.
اين مقام مسئول در پايان با اشاره به اينكه از سوي ديگر در قرآن كريم قطع صله رحم موجب ناخوشنودی حق تعالی و دوری از رحمت او بوده و هم رديف با فساد در زمين به حساب آمده است، خاطرنشان كرد: پيامبر گرامی اسلام فرمود؛ هر كس صله رحم انجام دهد، من ضمانت میكنم كه خداوند او را دوست میدارد، روزيش را توسعه میهد، عمرش را طولانی میسازد و او را دربهشتی كه وعده داده وارد میكند و در حديث ديگری ايشان میفرمايند؛ صله رحم شهرها را آباد میسازد و عمرها را طولانی میكند هرچند اهلش از نيكان نباشد.
وی با بيان اينكه صله رحم يعنی با اقوام به هم رسيدن و به حال هم رسيدگی كردن است، اظهار كرد: رحم از رحمة به معنی رحمت و مهربانی گرفته شده و از آنجايی كه اقوام و بستگان نسبت به يكديگر عطوفت و مهربانی دارند رحم ناميده شدهاند.
حجتالاسلام فاضلی با اشاره به اينكه سنت صله رحم از ديدگاه قرآن دارای دو بعد فقهی ـ اجتماعی است، ادامه داد: صله رحم از جهت فقهی يكی از واجبات شرعی است و قطع آن با توجه به آيات و روايات متعدد از محرمات كبيره است؛ چنانكه در سوره مباركه رعد آيه 21 آمده است؛«وَالَّذِينَ یَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَیَخَافُونَ سُوءَ الحِسَابِ و آنان كه آنچه را خدا به پيوستنش فرمان داده مىپيوندند و از پروردگارشان مىترسند و از سختى حساب بيم دارند».
وی افزود: در روايات اسلامی و كتابهای تفسير از جمله مواردی كه وصل آن مورد امر خداوند به حساب آمده صله رحم است و در حديثی آمده است؛ از امام صادق(ع) درباره تفسير «والذين يصلون...» سؤال شد و آن حضرت فرمود؛ منظور خويشاوندان توست.
اين مقام مسئول در رابطه با بعد اجتماعی سنت صله رحم، ابراز كرد: قرآن كريم در بيش از 30 آيه و تحت عناوين مختلف همچون توصيه به رعايت حقوق ارحام، احسان به والدين به ویِژه مادر و دوری از آزار آنها، انفاق به ذویالقربی، حق تقدم ايشان بر ديگر مؤمنان، حفظ سلسله مراتب ارحام و مسئله ارث، لزوم سرپيچی از متابعت ايشان در معصيت حق، اجتناب از قطع رحم و بیتوجهی به حقوق ايشان و...به تشريح مسئله صله رحم و تبيين برخی احكام و آثار آن پرداخته است.
وی تصريح كرد: در مجموع تمامي موارد مذكور بيانگر اهميت و موقعيت برجسته اين عمل عبادی ـ اجتماعی در نظام ارزشی مكتب اسلام و نقش و تأثير بینظير آن در ايجاد و تحكيم همبستگی و پيوند مشترك ميان اعضای يك جامعه و شبكه خويشاوندان است.
حجتالاسلام فاضلی بيان كرد: علت تأكيد اسلام نسبت به نگهداری و حفظ پيوند خويشاوندی اين است كه همواره برای اصلاح، تقويت، پيشرفت، تكامل وعظمت بخشيدن به يك اجتماع بزرگ هم از لحاظ معنوی و اخلاقی و هم از لحاظ اقتصادی و نظامی بايد از واحدهای كوچك آن آغاز كرد؛ چراكه با پيشرفت و تقويت تمام واحدهای كوچك اجتماع عظيم خود به خود اصلاح خواهد شد.
رئيس دفتر فرهنگ اسلامی دانشگاه آزاد شازند در ادامه با اشاره به اهميت صله رحم و عدم ترك آن از ديدگاه قرآن كريم، تصريح كرد: در آيات گوناگون در خصوص افرادی كه با خويشاوندان صله رحم میكنند آمده است؛ صاحبان عقل و انديشهاند، عاقبت نيك سرای ديگر مختص آنهاست، در بهشت جاويدانند، فرشتگان به آنها خوشآمد میگويند و رعايت حقوق پدر و مادر بهعنوان يكی از مصاديق بارز ارحام تا سرحد توحيد خداوند و رعايت بستگان كه از ارحام محسوب میشوند در رديف ايمان به خدا، پيامبران، فرشتگان و معاد قرار گرفته است.
اين مقام مسئول در پايان با اشاره به اينكه از سوي ديگر در قرآن كريم قطع صله رحم موجب ناخوشنودی حق تعالی و دوری از رحمت او بوده و هم رديف با فساد در زمين به حساب آمده است، خاطرنشان كرد: پيامبر گرامی اسلام فرمود؛ هر كس صله رحم انجام دهد، من ضمانت میكنم كه خداوند او را دوست میدارد، روزيش را توسعه میهد، عمرش را طولانی میسازد و او را دربهشتی كه وعده داده وارد میكند و در حديث ديگری ايشان میفرمايند؛ صله رحم شهرها را آباد میسازد و عمرها را طولانی میكند هرچند اهلش از نيكان نباشد.
