شب قدر؛ عاملی برای بازگشت انسان به اصل بهشتی و پاكی خود

«وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ»، شايد خيلی‌ها هرگز به اين مسئله فكر نكرده‌اند كه شب قدر چيست؟ خداوند برای چه قرآن، كلام وحی خود را در اين شب بر زمينيان نازل كرد.
شايد كمتر كسی باشد كه در زندگانی خود به مسجد يا حسينيه‌‌ايی برای احيای شب‌های قدر نرفته باشد، اما آيا با خود هيچ‌گاه اين زمزمه را در دل داشته است كه چه نيرويی و برای چه اين انسان يعنی خود او را به اين مكان هدايت كرده است.
در حديث نبوی آمده است كه «برای هر چيزی بهاری است و بهار قرآن رمضان است». رمضان ماه بندگی، ماه خلوص، ماه اوج تقرب به درگاه عالم ابديت است. به عبارتی ديگر ماهی كه انسان از همه گناه‌های خود پرده برداشته و به‌سوی معبود خود روانه می‌شود كه خدايا من بنده ناچيز را ببخش.
و اما دوباره و در ماه رمضان خداوند راه ديگری برای انسان قرار داده است كه اگر در ماه رمضان انسان سعادت بندگی خالصانه معبود خود را نداشت اين فرصت را داشته باشد كه نامه اعمال پر از آلودگی خود را پاك پاك همانند نوزادی كه هم‌اكنون به اين عالم آمده است تحويل دهد.
شب قدر بر اساس روايات متعددی از كلام صريح خداوند و اهل‌ بيت(ع) عصمت و طهارت پرفضيلت‌ترين شب سال است؛ قدری كه انسان مقدر خود را برای يك سال رقم خواهد زد.
ملائك هلهله‌كنان و با شور و اشتياقی، جوف جوف به زمين نازل می‌شوند، زمين پر از نور ملائك می‌شود گويی كه نور سرتاسر زمين را فرا گرفته است،‌ خوشا به حال كسانی كه در اين شب با نيت صادقانه و مخلصانه در كنار جمع عظيمی از ملائك خداوند و آن نوری كه در زمين ساطع می‌شود به عبادت خداوند خواهند پرداخت.
بر پشت‌بام از هر سوی صدای الغوث می‌آيد. صدای خلصنا! صدای ادركنا، ندای بندگانی كه در اين شب به نزديكی نقطه آفريدگار خود رسيده‌اند. در آسمان‌ها غوغايی برپاست اين چه شب عظيمی است كه همه دست به نيايش برداشته‌اند، اشك می‌ريزند؟ الهی العفو سرتاسر اين كره خاكی را فرا گرفته است.
آری شب قدر است! در حديثی قدسی آمده كه خداوند در اين شب به فرشتگان می‌گويد بنگريد كه بندگان من چگونه مرا عبادت می‌كنند و فرشتگان حسرت اين شب‌ها را دارند. پيامبر(ص) نيز می‌‌فرمايند: كسی كه شب قدر آمرزيده نشود از دوزخيان است.
اما اكنون اين سؤال متوجه انسان می‌شود، آری انسان اين موجود بسيار عجيب كه چرا در اين شب پرده از كارهای خود برنداشته و به سوی اصل خود بازگردد؟ انسانی كه ذاتاً ساكن بهشت بود، انسانی كه از ذات اقدس خدا در او دميده شده است.
اما قدر، انسان در اين شب به اصل خود بازمی‌گردد به اصل بهشتی و پاكی خود باز خواهد گشت. انسان نيازمند مقدمه‌چينی برای پرواز به اعلای آسمان‌ها است. انسان بايد غسل كند. غسلی كه انسان را از تمام پليدی‌ها، نجاسات و گناهان پاك خواهد كرد.
قدم‌زنان به سوی مسجد می‌رود همراه او فرشتگان در حال تكبر و تسبيح و تهليل هستند. خوشا به حال انسان با چنين استقبالی وارد مسجد می‌شود. به سوی سجاده می‌‌رود دو ركعت نماز شب قدر می‌خواند يا به عبارتی نماز رهايی؛ نمازی كه انسان را از زمين جدا خواهد كرد را بخواند.
پس از خواندن نماز اين انسان مملو از پليدی‌ها اكنون بسيار آرام است. لبخند می‌زند گويی اكنون خود را شناخته است. دوباره سر به سجده می‌گذارد و به تسبيح و تكبير خداوند می‌پردازد و سپس به سمت جوشن كبير می‌رود كه كليد گشايش آن در آن است. 100 آيه‌ايی كه به كل او را از خود بی‌خود خواهد كرد.
زمزمه می‌كند، می‌خواند، صدای خود را به آرامی بلند می‌كند، «سبحانك يا لا اله الا انت الغوث الغوث خلصنا من النار يا رب». در اوج سرمستی می‌داند، می‌داند كه معبودش او را می‌بيند و می‌شنود. آه چه احساس زيبايی است برای انسان در اين لحظات، زمانی كه انسان به بالاترين درجه بشريت خواهد رسيد.
فرياد می‌آورد: خداوندا من بنده ناچيز تو آمده‌ام، آمده‌ام با كوله‌باری از بدی‌ها، آمده‌ام! اشك‌ همانند باران است و بنده فرياد می‌آورد: الهی العفو الهی العفو، ... .
فرشتگان خوشحال‌اند اما از درك اين شور و محشر برپا شده عاجزند. همه ملائك به او خيره می‌شوند در پشت سر او و همراه او دعا می‌كنند كه خداوندا ای قادر، به حرمت به اين بنده ما را هم اجابت كن.
اما انسان از خود بی‌خود به سوی كلام خدا می‌رود، كلامی كه برای هدايت او نازل شده است آن را بر سر خود می‌گذارد و خداوند را به عزيزترين بندگانش؛ محمد(ص)، علی(ع)، فاطمه(س) و حسنين(ع) قسم می‌دهد كه ای حاكم ابديت ما را درون لطف خود قرار ده. خداوند هم با ندای «ادعونی استجب لكم» به اين انسان پاسخ می‌دهد كه بخشيده شده‌ای، ای بنده.
آری اكنون انسانی متولد می‌شود كه اولين ساعات زندگی دوباره خود را آغاز كرده است. خوشابه حال آنانی كه از اين فرصت به دست آمده استفاده كنند و پاك بمانند، همچون طفلی پاك.
علي سهري