تقدير و سرنوشت، آمرزش و مغفرت دو مفهوم اصلی شبهای قدر است. انسان به سرنوشتی اميد بخش و معين نيازمند است كه با گناه و سياهی و تيرگی قلب به آن نمیرسد.
در شبهای قدر هزاران فرشته بر قلوب انسانها نازل میشوند و نيت كه اصلیترين پايگاه افعال انسانها است را ثبت میكنند. سرنوشت انسان با توجه و آگاهی او و مراجعهاش به آيات الهی قرآن و پذيرش دستورات برگزيدگان خدا رقم میخورد. دستهايی پر از دعا و قلبهايی سرشار از تمنا و نياز خدا را تا صبحگاهان میخوانند.
اين خوانش و خواهش مقبوليت نخواهد داشت، مگر اين كه انسان نيت همه اعمال نيك خويش را به روشنی برای رضای پرودرگارش معين كند، در انجام اعمال صالح پيشگام باشد. شبهای قدر كه هزاران فرشته از آسمان به زمين میآيند تا عملكرد انسان مؤمن و جدا شده از گناه را به عرش اعلا ببرند و پاداش نيك برايشان رقم بزنند از بهترين شبهاست.
جهنم و عذاب الهی با هيزم گناه افروخته میشود و رمضان، ماه رهايی از آتش جهنم است. ميل به گناه و اعمال ناشايست، نمیتواند انسان را به سعادتمندی و سرنوشتی درخشان و اميدبخش برساند.
از مهمترين ويژگیهای اين شبها، طلب بخشش و مغفرت و توبه است. توبه به معصوميت و پاكی انسان كمك میكند و به روح و روانش جلا و شفافيت میبخشد.
ماه رمضان به شبهای قدر مزين است. شبهايی كه فرصتی دوباره برای انسان است تا در پيوندی عميق و دوباره با خدا، به تقاضاهای شيطان پشت پا زند و بی هيچ توقفی مسير كمال و روشنی را كه همان رستگاری و تقرب به پروردگار است، طی كند.
نكته ديگر كه در اين شبها بايد به آن توجه شود درك ايات الهی و تدبر و تعمق در آن است. قرآن چراغ روشن زندگی انسان است. شناخت صراط المستقيم و بودن در مسير آن با قرآن مسير است.
گمراهی و ضلالت عامل انحطاط و بدبختی انسان است. جمود فكری، تعصب، كينهورزی، حذف و يا نديدن حقالناس و بلايای اخلاقی در آن راهی ندارد. قرآن دست انسان را به سوی حقيقت میگيرد و به او كمك میكند تا انتهای سعادت بیخطر و اميدوار و هدفمند پيش برود.
در شبهای قدر اعمال صالح انسان بيش از هميشه ارزشمند است. انفاق و احسان، نماز و دعا و تلاوت قرآن و درك محبت ورزيدن به پيامبر عظيمالشأن اسلام و آل پيامبر(ص) از اعمال صالح اين شبها است.
شب قدر، شب توسل به انسان كاملی است كه در محراب عشق به شهادت رسيد. علی(ع) در شب قدر به ضرب شمشير كينه و جهالت به شهادت رسيد. علی(ع) محور و مدار شفاعت است. ميزانالاعمال است. اعمال ما نزد خدا وقتی قبول میشود، كه مانند علی(ع) برتمامی ارزشهای انسانی و الهی تأكيد كنيم و برای آنها تا پای جان هزينه كنيم.
جامعه اسلامی به افرادی از جنس مردانی آسمانی و الهی نيازمند است تا بر همه مشكلات خود فائق آيد. دهه آخر ماه رمضان، انفاق و احسان، دعا و مغفرت، و تدبر در قرآن بسيار تأكيد شده است. باشد كه با انفاق خود افتادگان و ايتام را دريابيم و علی(ع) را خشنود سازيم.