تسبيح و بازگشت به سوی خداوند؛ عامل رهايی مؤمنان از غم و اندوه
گروه اجتماعی: با توجه به اينكه شبها و روزهايی را پشت سر میگذاريم كه مملو از معنويت و استجابت هستند، شايسته است به قدر توان خود به شيوه افرادی به درگاهش دعا كنيم كه اجابت شود و ذکر يونسیه از جمله آنهاست.
در آيات قرآن میخوانيم: «فَاستَجَبْنَا لَهُ وَ نجَّیْنَهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذَلِك نُنجِى الْمُؤْمِنِينَ؛ ما دعاى او را به اجابت رسانديم و از آن اندوه نجاتش بخشيديم، و همين گونه مؤمنان را نجات مىدهيم؛ (سوره انبياء؛ آيه 88). در سوره صافات آيات 143 و 144 آمده است: «فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسبِّحِينَ، لَلَبِث فى بَطنِهِ إِلى یَوْمِ یُبْعَثُونَ؛ و اگر او از تسبيحكنندگان نبود. تا روز قيامت در شكم ماهى ميماند.) اين آيات كه اشاره به داستان حضرت يونس دارد، بر اين دليل رهايی يونس(ع) را تسبيح و بازگشت او به سوی خداوند بيان میكنند.
هنگامى كه يونس(ع) را به دريا افكندند، نهنگ عظيمى او را در كام خود فرو برد و در آن ظلمتهاى متراكم صدا زد خداوندا جز تو معبودى نيست: «فَنَادَى فى الظلُمَتِ أَن لا إِلَهَ إِلا أَنت سبْحَنَك إِنى كنت مِنَ الظلِمِينَ؛ در آن ظلمتها(ى متراكم) فرياد زد خداوندا! جز تو معبودى نيست، منزهى تو، من از ستمكاران بودم. سوره انبياء آيه87). خداوند نيز ندای او را پاسخ میدهد كه: «فَاستَجَبْنَا لَهُ وَ نجَّیْنَهُ مِنَ الْغَمِّ؛ ما دعاى او را به اجابت رسانديم، و از آن اندوه نجاتش بخشيديم سوره انبياء؛ آيه 88».
اين يك برنامه اختصاصى براى حضرت يونس(ع) نبود بلكه هر كس از مؤمنان از تقصير خويش، عذر به درگاه خدا آورد و از ذات پاكش مدد و رحمت طلبد ما دعايش را مستجاب و اندوهش را برطرف خواهيم كرد؛ «وَ كَذَلِك نُجِى الْمُؤْمِنِينَ؛ و همين گونه مؤمنان را نجات مىدهيم».
آنچه بر سر يونس آمد از گرفتارى و نجات يك حكم خصوصى نبود بلكه با حفظ سلسله مراتب، جنبه عمومى و همگانى دارد. بسيارى از حوادث غم انگيز و گرفتاريهاى سخت و مصيبت بار مولود گناهان ما است ، تازيانههائى است براى بيدار شدن ارواح خفته، و يا كورهاى است براى تصفيه فلز جان آدمى، هر گاه انسان در اين موقع به همانند يونس(ع) عمل كند، نجات میيابد؛ يعنی به حقيقت توحيد و اينكه هيچ معبود و هيچ تكيهگاهى جز الله نيست، توجه كند؛ خداوند را از هر عيب و نقص و ظلم و ستم، و هر گونه گمان سوء درباره ذات پاك او، پاك و منزه دارد و اعتراف به گناه خود كند. بايد توجه داشت كه منظور تنها خواندن الفاظ نيست بلكه پياده شدن حقيقت آن در درون جان انسان است، يعنى همراه خواندن اين الفاظ تمام وجود او با مفهوم آن هماهنگ گردد.
از پيامبر(ص) نقل شده است كه فرمود: يكى از نامهاى خدا كه هر كس او را با آن بخواند به اجابت مىرسد، و هر گاه با آن چيزى را طلب كند به او مىدهد، «دعاى يونس»است. (تفسير نمونه)
هنگامى كه يونس(ع) را به دريا افكندند، نهنگ عظيمى او را در كام خود فرو برد و در آن ظلمتهاى متراكم صدا زد خداوندا جز تو معبودى نيست: «فَنَادَى فى الظلُمَتِ أَن لا إِلَهَ إِلا أَنت سبْحَنَك إِنى كنت مِنَ الظلِمِينَ؛ در آن ظلمتها(ى متراكم) فرياد زد خداوندا! جز تو معبودى نيست، منزهى تو، من از ستمكاران بودم. سوره انبياء آيه87). خداوند نيز ندای او را پاسخ میدهد كه: «فَاستَجَبْنَا لَهُ وَ نجَّیْنَهُ مِنَ الْغَمِّ؛ ما دعاى او را به اجابت رسانديم، و از آن اندوه نجاتش بخشيديم سوره انبياء؛ آيه 88».
اين يك برنامه اختصاصى براى حضرت يونس(ع) نبود بلكه هر كس از مؤمنان از تقصير خويش، عذر به درگاه خدا آورد و از ذات پاكش مدد و رحمت طلبد ما دعايش را مستجاب و اندوهش را برطرف خواهيم كرد؛ «وَ كَذَلِك نُجِى الْمُؤْمِنِينَ؛ و همين گونه مؤمنان را نجات مىدهيم».
آنچه بر سر يونس آمد از گرفتارى و نجات يك حكم خصوصى نبود بلكه با حفظ سلسله مراتب، جنبه عمومى و همگانى دارد. بسيارى از حوادث غم انگيز و گرفتاريهاى سخت و مصيبت بار مولود گناهان ما است ، تازيانههائى است براى بيدار شدن ارواح خفته، و يا كورهاى است براى تصفيه فلز جان آدمى، هر گاه انسان در اين موقع به همانند يونس(ع) عمل كند، نجات میيابد؛ يعنی به حقيقت توحيد و اينكه هيچ معبود و هيچ تكيهگاهى جز الله نيست، توجه كند؛ خداوند را از هر عيب و نقص و ظلم و ستم، و هر گونه گمان سوء درباره ذات پاك او، پاك و منزه دارد و اعتراف به گناه خود كند. بايد توجه داشت كه منظور تنها خواندن الفاظ نيست بلكه پياده شدن حقيقت آن در درون جان انسان است، يعنى همراه خواندن اين الفاظ تمام وجود او با مفهوم آن هماهنگ گردد.
از پيامبر(ص) نقل شده است كه فرمود: يكى از نامهاى خدا كه هر كس او را با آن بخواند به اجابت مىرسد، و هر گاه با آن چيزى را طلب كند به او مىدهد، «دعاى يونس»است. (تفسير نمونه)
