شرحی بر زندگی و احوال آيتالله العظمی علامه شيخ محمدتقی ايوان كی
گروه اجتماعی: در بين سالهای( 1187- 1185 هـ . ق ، 1152 – 1150 هجری شمسی) در بخش ايوان كی از توابع گرمسار در خانودهای مذهبی فرزندی چشم به جهان گشود كه بعدها منشأ بركات فراوانی شد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، در بين سالهای( 1187- 1185 هـ . ق ، 1152 – 1150 هجری شمسی ) در بخش ايوان كی از توابع گرمسار در خانودهای مذهبی فرزندی چشم به جهان گشود كه بعدها منشأ بركات فراوانی شد. پدر و مادرش به دليل علاقه و محبتشان به امام نهم(ع) او را محمدتقی نام نهادند.
پدرش محمد رحيم بيك «اهل ايوان كی» و از بزرگان ايل «استاجلو» و مادرش دختر اللهوردی بيك فرزند مهدی قلی خان بيگدلی و خواهر زن آقا محمدعلی كرمانشاهی، ارشد پسران آقا محمد باقر بهبهانی (متوفای 1205 هـ . ق ) است.حاج محمد رحيم بيك از طرف حكومت وقت در «ايوان كيف » در راس امور ديوانی بود، اما در اواخر عمر از همه رياستها احتراز كرده و در جوار عتبات عاليات در عراق ساكن گرديده و به عبادت قيام نموده است.
شيخ محمدتقی ايوان كی در اوايل جوانی به عتبات عاليات رفت و در كربلا از محضر درس استاد وحيد بهبهانی و همچنين از مجلس ديگر استادان بزرگ علم و فضليت نيز بهره فراوان برد و سپس به نجف اشرف رفت و از درس علامه بحر العلــــــوم( متوفای 1215 هـ . ق « 1082 هجری شمسی ) اسفاده نمود .
شيخ متجاوز از دوازده سال يعنی قبل از وفات وحيد بهبهانی تا پس از واقعه حمله وهابيان به كربلا در آن شهر نزد دانشوران فحل و مجتهدان بزرگ تحصيل نموده است. از نام استادان دوره مقدمات و سطح مرحوم شيخ محمدتقی اطلاعی در دست نيست، فقط از زمانی كه ايشان در درس خارج يا سطوح عاليه در اعتاب مقدسه حاضر می شده خبرهای مختصری وجود دارد. استادان اين دوره ايشان كه احتمالا" از قبل از سال( 1200 هـ . ق 1165 هجری شمسی ) شروع میشود و با مهاجرت به ايران ختم میگردد، كه اين اساتيد عبارتند از: وحيد بهبهانی، شيخ جعفر نجفی كاشف الغطاء، سيدمحسن اعرجی كاظمينی، سيدمهدی بحر العلوم، مير سيدعلی حائری كربلايی.
شيخ محمدتقی پس از تكميل تحصيل و رسيدن به مقام اجتهاد و كسب اجازات از استادان خود، پس از سال (1216 هـ . ق) و واقعه حمله وهابيها به شهر مقدس كربلا به ايران مهاجرت نمود و پس از اقامت كوتاه در قم و مشهد مقدس از راه يزد به اصفهان نقل مكان نمود.
قرن سيزدهم هجری يكی از درخشانترين دورههای علمی شهر تاريخی اصفهان است. شهری كه از روی حق و حقيقـــت آن را « مركز دانش مشرق زمين » خواندهاند. در ربع اول اين قرن كلا" اصفهان را وطن خود قرار داده و به تاسيس حوزه علميه پرداخته است. شيخ در ابتدای ورود خود به اصفهان، در محله « احمدآباد» ساكن شده و در مسجد « ايلچی » حوزه درس منعقد نمود و در آن مسجد اقامه جماعت می نمود . طلاب اصفهان چون احاطه كامل و تحقيقات شيخ را در مباحث علمی خصوصا" علم اصول شنيدند از گوشه و كنار به گرد او جمع شده و حوزه درس و بحث او يكی از حوزههای معتبر گرديد.
تعداد شركتكنندگان در درس شيخ محمدتقی ايوان كی را تا چهارصد نفر نوشتهاند كه با توجه به جمعيت اصفهان در آن روز و اهل علم و حوزه موجود در آن وقت و معاصر بودن شيخ با مرحوم سيدمحمد باقر حجتالاسلام «شفتی» كه رياست آن زمان اصفهان در درس ايشان حاضر میشدهاند، به عنوان اولين حوزه درس بوده است.
از آنجا كه مدت تدريس شيخ در اصفهان بيش از بيست سال طول كشيد، تعداد زيادی از دانشوران و بزرگان از حوزه درس شيخ بهره بردهاند كه به برخی از شاگردان بزرگ ايشان ملا احمد ابن عبدالله خوانساری، شيخ محمدتقی گلپايگانی، ميرزا محمدباقر موسویخوانساری چهار سوقی، شيخ محمد كجوری شيرازی وحاج ملاهادی سبزواری است.
گفتنی است، در تراجم و فهرست كتابها و كتابخانهها، از كتب و دست نوشتههای شيخ محمدتقی ايوان كی(نجفی اصفهانی) تعدادی نام برده شده كه شامل تقريرات بحث فقه، تبصره الفقها، مساله الظنون، كتاب شرح اسماء حسنی و هدايه المسترشدين فی شرح اصول معالمالدين است.
علامه شيخ محمدتقی ايوان كی در روز جمعه نيمه شوال سال( 1248 هـ . ق 17/125/1211 هجری شمسی ) در سن حدود شصت سالگی در شهر اصفهان دعوت حق را لبيك گفت و به ديار باقی شتافت و مرحوم حاج محمد ابراهيم كلباسی( 1261 – 1180 هـ . ق ) برای او نماز گذارد. وی در تخت فولاد در بقعه وسط تكيه مادر شاهزاده نزديك قبر محقق خوانساری و قبر مرحوم آيتالله حاج سيد زينالعابدين موسوی خوانساری پدر بزرگوار ايشان به خاك سپرده شد.
پدرش محمد رحيم بيك «اهل ايوان كی» و از بزرگان ايل «استاجلو» و مادرش دختر اللهوردی بيك فرزند مهدی قلی خان بيگدلی و خواهر زن آقا محمدعلی كرمانشاهی، ارشد پسران آقا محمد باقر بهبهانی (متوفای 1205 هـ . ق ) است.حاج محمد رحيم بيك از طرف حكومت وقت در «ايوان كيف » در راس امور ديوانی بود، اما در اواخر عمر از همه رياستها احتراز كرده و در جوار عتبات عاليات در عراق ساكن گرديده و به عبادت قيام نموده است.
شيخ محمدتقی ايوان كی در اوايل جوانی به عتبات عاليات رفت و در كربلا از محضر درس استاد وحيد بهبهانی و همچنين از مجلس ديگر استادان بزرگ علم و فضليت نيز بهره فراوان برد و سپس به نجف اشرف رفت و از درس علامه بحر العلــــــوم( متوفای 1215 هـ . ق « 1082 هجری شمسی ) اسفاده نمود .
شيخ متجاوز از دوازده سال يعنی قبل از وفات وحيد بهبهانی تا پس از واقعه حمله وهابيان به كربلا در آن شهر نزد دانشوران فحل و مجتهدان بزرگ تحصيل نموده است. از نام استادان دوره مقدمات و سطح مرحوم شيخ محمدتقی اطلاعی در دست نيست، فقط از زمانی كه ايشان در درس خارج يا سطوح عاليه در اعتاب مقدسه حاضر می شده خبرهای مختصری وجود دارد. استادان اين دوره ايشان كه احتمالا" از قبل از سال( 1200 هـ . ق 1165 هجری شمسی ) شروع میشود و با مهاجرت به ايران ختم میگردد، كه اين اساتيد عبارتند از: وحيد بهبهانی، شيخ جعفر نجفی كاشف الغطاء، سيدمحسن اعرجی كاظمينی، سيدمهدی بحر العلوم، مير سيدعلی حائری كربلايی.
شيخ محمدتقی پس از تكميل تحصيل و رسيدن به مقام اجتهاد و كسب اجازات از استادان خود، پس از سال (1216 هـ . ق) و واقعه حمله وهابيها به شهر مقدس كربلا به ايران مهاجرت نمود و پس از اقامت كوتاه در قم و مشهد مقدس از راه يزد به اصفهان نقل مكان نمود.
قرن سيزدهم هجری يكی از درخشانترين دورههای علمی شهر تاريخی اصفهان است. شهری كه از روی حق و حقيقـــت آن را « مركز دانش مشرق زمين » خواندهاند. در ربع اول اين قرن كلا" اصفهان را وطن خود قرار داده و به تاسيس حوزه علميه پرداخته است. شيخ در ابتدای ورود خود به اصفهان، در محله « احمدآباد» ساكن شده و در مسجد « ايلچی » حوزه درس منعقد نمود و در آن مسجد اقامه جماعت می نمود . طلاب اصفهان چون احاطه كامل و تحقيقات شيخ را در مباحث علمی خصوصا" علم اصول شنيدند از گوشه و كنار به گرد او جمع شده و حوزه درس و بحث او يكی از حوزههای معتبر گرديد.
تعداد شركتكنندگان در درس شيخ محمدتقی ايوان كی را تا چهارصد نفر نوشتهاند كه با توجه به جمعيت اصفهان در آن روز و اهل علم و حوزه موجود در آن وقت و معاصر بودن شيخ با مرحوم سيدمحمد باقر حجتالاسلام «شفتی» كه رياست آن زمان اصفهان در درس ايشان حاضر میشدهاند، به عنوان اولين حوزه درس بوده است.
از آنجا كه مدت تدريس شيخ در اصفهان بيش از بيست سال طول كشيد، تعداد زيادی از دانشوران و بزرگان از حوزه درس شيخ بهره بردهاند كه به برخی از شاگردان بزرگ ايشان ملا احمد ابن عبدالله خوانساری، شيخ محمدتقی گلپايگانی، ميرزا محمدباقر موسویخوانساری چهار سوقی، شيخ محمد كجوری شيرازی وحاج ملاهادی سبزواری است.
گفتنی است، در تراجم و فهرست كتابها و كتابخانهها، از كتب و دست نوشتههای شيخ محمدتقی ايوان كی(نجفی اصفهانی) تعدادی نام برده شده كه شامل تقريرات بحث فقه، تبصره الفقها، مساله الظنون، كتاب شرح اسماء حسنی و هدايه المسترشدين فی شرح اصول معالمالدين است.
علامه شيخ محمدتقی ايوان كی در روز جمعه نيمه شوال سال( 1248 هـ . ق 17/125/1211 هجری شمسی ) در سن حدود شصت سالگی در شهر اصفهان دعوت حق را لبيك گفت و به ديار باقی شتافت و مرحوم حاج محمد ابراهيم كلباسی( 1261 – 1180 هـ . ق ) برای او نماز گذارد. وی در تخت فولاد در بقعه وسط تكيه مادر شاهزاده نزديك قبر محقق خوانساری و قبر مرحوم آيتالله حاج سيد زينالعابدين موسوی خوانساری پدر بزرگوار ايشان به خاك سپرده شد.
