حجت الاسلام و المسلمين سيدسعيدرضا عاملی، استاد تمام گروه ارتباطات دانشگاه تهران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به توسعه فرهنگ قرآنی در فضای مجازی اظهار كرد: برای ترويج فرهنگ قرآنی در جهان بايد از فضای مجازی قدرتمند با كيفيت بسيار بالا برخوردار باشيم تا به واسطه جذب كاربران، اين فرهنگ را در اين فضای نوين گسترش دهيم.
وی افزود: محيطهای مجازی كه بتواند صدها نفر را بصورت خودانگيخته و داوطلبانه درگير محتوايش كند، میتواند عملكرد موفقيتآميزی داشته باشد. برای مثال «ويكی پديا» يك دايرةالمعارف و دانشنامه بزرگی است كه كاربران بسياری را جذب خود كرده است. ويكیپديا، به كاربران خود نگفته است كه به صورت منفرد، سازههای مجازی بسازدند، بلكه از هر كاربر خواسته است تا اطلاعات خود را در اين محيط منتشر كند. برند شدن ويكی پيديا و جهانی بودن آن عامل جذب هزاران كاربر شده است.
عاملی، دريافتكننده عنوان دانشمند برتر از بنياد ملی نخبگان تصريح كرد: بايد محيط مجازی چند كاركردی با قابليتهای مجازی بسيار بالا را ايجاد كنيم تا افراد اطلاعاتشان را در اين محيط قرار دهند كه اگر اين امر محقق شود تبديل به يك قدرت بزرگ قرآنی در محيط مجازی خواهيم شد. در غير اين صورت، اگر به جای يك وبلاگ، يك ميليارد وبلاگ هم ساخته شود، نمیتوان به مرجعيت علم قرآنی در محيط مجازی دست يافت.
وی بيان كرد: قدرت وبلاگ در حد قدرت يك فرد است. گاهی يك فرد به دليل محتوای قوی میتواند قدرتش بالا باشد، اگر میخواهيم يك ساختمان مجازی توانمندی را ايجاد كنيم، از طريق تكثر وبلاگها محقق نمیشود، اما اگر بتوانيم محيط قدرتمند مجازی را ايجاد كنيم و ظرفيت را برای ورود تكثر و تنوع اطلاعات فراهم كنيم، آن وقت میتوانيم به قدرت بزرگی در فضای مجازی دست يابيم و مرجعی برای كاربران جهانی در حوزه قرآن باشيم.
عاملی اظهار كرد: دستگاههای سياستگذار از اعتبارات بهتری برخوردارند و میتوانند اين اعتبارات را در اختيار بخش خصوصی قرار دهند تا پورتال بزرگ قرآنی با ساختار متفاوت از ساختارهای غالب و رايج جهان بوجود بيايد. دولت نبايد خود وارد ميدان شود بلكه بايد به عنوان هدايتكننده، اين كار را حمايت كند.
وی افزود: همانگونه كه ساختمانها در فضای واقعی هر كدام كاركرد خاصی دارند، وبلاگ نيز با كاركردهای متفاوت با وبسايت و شبكههای اجتماعی در محيط مجازی ظرفيتسازی شده است.
اين استاد دانشگاه به تفاوتهای ميان وبلاگ و شبكههای اجتماعی اشاره كرد و گفت: پويايی وبلاگ، بستگی به نوع استفاده كاربر از آن دارد، كاركردهای وبلاگ لزوما با كاركردهای شبكههای اجتماعی جبران نمیشود چرا كه شبكههای اجتماعی با هدف شبكهای كردن ارتباطات و به اشتراك گذاشتن دادهها، ساخته شده است و هويت مستقل برجسته برای مشتركان فراهم نمیسازد. اما وبلاگ يك خانه مستقل و دائمیتری برای كاربر است كه هويت و شخصيت مستقلتری به نسبت شبكههای اجتماعی ايجاد میكند؛ بنابر اين كاركرد وبلاگ كاركرد مهم و جدی است و با آمدن شبكههای اجتماعی، دچار ضعف نمیشود.
عضو هيئت علمی دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران تصريح كرد: بخشی از كار وبلاگ كه مربوط به نظر گذاشتن و پيوند لينكهای مختلف است به شبكههای اجتماعی منتقل شده اما وبلاگ خانه هويتی، مستقل و تخصصی است؛ بنابر اين اگر وبلاگ همچون شبكههای اجتماعی به محيط صرفاً سرگرمی، بيان خاطرات، قراردادن آلبوم عكس، ايده و نظرات منحصر نشود و از كاركردهای حرفهای و تخصصی برخوردار است، میتواند كاركرد مطلوب خود را داشته باشد.
وی ادامه داد: وبلاگ، همچون يك مغازه، سوپرماركت، مطب پزشك و دفتر نمايندگی كمپانی بزرگ میتواند كاركرد داشته باشد. از سال 2000 با ورود وبلاگهای شركتهای بزرگ و چندمليتی، اين فضا ابزاری برای تجارت كمپانیها شد. برای مثال شركت «فورد»، بسياری از توليداتش را قبل از آنكه وارد بازار كند، مشخصات شبيهسازی شده آن را در وبلاگ معاون شركت قرار داد تا از طريق تعامل با مشتريان و نمايندگیها و شركتهای مختلف توليد را در معرض تقاضای بازار قرار دهد.
استاد برجسته دانشگاه تهران در حوزه فضای مجازی و جهانی شدن اظهار كرد: وبلاگ در ايران با يك وبلاگ سياسی آغاز شد و به مرور وبلاگ به طرح ايدهها و نظرات شخصی كاربران تبديل شد و در نهايت استفاده كشكولی از آن شروع شد به اين معنی كه از هر گذری و از طريق هر كاربری درباره هرچيزی كه میخواست، مینوشت.
وی بيان كرد: كاركرد وبلاگ بايد تغيير كند در غير اين صورت میتوان گفت كه استفاده از وبلاگ در ايران با يك نزول روبرو خواهد شد.
اين استاد پژوهشهای فضای مجازی، برگزاری كارگاههای آموزشی را برای تقويت وبلاگها پيشنهاد كرد و گفت: برگزاری كارگاههای آموزشی میتواند كاربران را با كاركردهای وبلاگ آشنا كند و اين آگاهیبخشی را انجام دهد كه از محيط وبلاگ میتوان شغل ايجاد كرد.
وی ادامه داد: بسياری از كاربران در ايران بر اين تصورند كه برای كار كردن تنها بايد سرمايه بزرگی داشته باشند در حالی كه محيطهای مجازی بهترين فرصت برای دريافت، پرداخت، معرفی مشاغل و تجارت و كالا هستند و با برگزاری كارگاههای آموزشی میتوان ايجاد مشاغل مختلف را با كاركردهای محيط مجازی همچون وبلاگ آموزش داد.
عاملی با اشاره به جهانی شدن از طريق وبلاگ، گفت: جهانی شدن به معنای فرامحلی شدن است، ظرفيتی است برای عرضه توليدات و خدمات در سطح ملی و جهانی. در گذشته برای توزيع محصولی در سراسر كشور، بايد از ظرفيت حمل و نقل و طی مسافت استفاده میشد. اما از دهه 80 با ورود تلفنهای همراه، اينترنت، بسترهای فرامحلی ايجاد شد و به نوعی به سوی جهانی شدن حركت كرديم، اما برای جهانی شدن نيازمند توليد خاصی هستيم كه بتواند در قلمرو جهانی خريداری شود به اين معنی كه دارای ايدههايی باشيم كه ايدهها در سطح جهانی پذيرفته شده باشد.
وی ادامه داد: يك وجه جهانی شدن، تكنولوژی است و وجه ديگر آن محتوا و كيفيت توليدات است. اگر هر دو اين وجوه از ظرفيت بالايی برخوردار باشد، میتوانيم از طريق وبلاگ به جهانی شدن شتاب بيشتری بخشيم.
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: محيط مجازی محيط قدرتهای بزرگ است، در اين محيطها اگر به دنبال قدرت مجازی هستيم، لزوماً وبلاگهای شخصی به نتايجی نخواهد رسيد. هماكنون 95 درصد كاربران در جستجوی اطلاعات از طريق جستجوگران آمريكايی همچون گوگل، ام اس ان و ای او ال استفاده میكنند. در واقع 10 پورتال مهم هستند كه تقريباً انحصار اطلاعات را درخود دارند برای مثال گوگلنيوز اطلاعات سه هزار خبرگزاری دنيا را ويرايش میكند.
وی با اشاره به روز جهانی وبلاگ، تصريح كرد: روز جهانی وبلاگ بيشتر از اين جهت انتخاب شده است كه توان كاربر بيشتر شود. كاربری كه ايدههايش در گذشته مربوط به ذهن خود بوده يا افراد خاصی میتوانستند كتاب بنويسند، هماكنون همه امكان نوشتن يافتهاند و در معرض جهانی، ايدههايشان را به ثبت میرسانند.
اين استاد حوزه ارتباطات در پايان اظهار كرد: روز جهانی وبلاگ به نوعی ضريب دادن به توان انسان است و بايد به اين محيط توجه شود و نبايد به آن ظرفيت باقی بماند بلكه بايد رشد كرده و از اين پهنه استفاده كند تا رشد بيشتری برای تعالی جامعه انسانی فراهم شود.