بيماریهای روحی و روانی و راهكارهای قرآن/7
عزتنفس، مصداق بارز شکر نعمات الهی و عمل به آیات قرآن است
گروه اجتماعی: حجتالاسلام صادقيان با اشاره به نقش تأثيرگذار عزت نفس در سلامت روح و روان انسان اظهار كرد: افرادی كه عزتنفس دارند در حقيقت شاكر نعمتهای الهی و عامل به آياتی هستند كه نعمتهای الهی را به انسان متذكر میشوند.
حجتالاسلام والمسلمين احمد صادقيان، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، پيرامون عزت نفس و تأثير آن بر سلامت روح و روان انسان با اشاره به آيه «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ؛ عزت از آن خدا و از آن پيامبر(ص) او و از آن مؤمنان است»(منافقون/8) گفت: يكی از نكاتی كه اين آيه توجه ما را به آن جلب میكند بحث عزت داشتن مؤمن است. در روانشناسی عزتنفس ارزشی است كه انسان برای خود قائل است و بحث ديگر اعتقاد به نفس است كه به معنای اعتقاد داشتن به توانايی و شايستگی فرد برای انجام كاری است.
صادقيان با بيان اينكه عزتنفس عبارت است از عقيدهای كه شخص درباره مجموعه توانايیها، شايستگیها و ويژگیهای خود دارد، در خصوص نقش آن در سلامت انسان گفت: عزت نفس باعث میشود ضعف، سستی و نكات منفی نتواند در انسان نفوذ كند. چنانكه در زبان عربی «عزاز» به معنی سفت و محكم است و «ارض عزاز» زمينی است كه آب در آن نفوذ نمیكند. افرادی كه افكار و ديدگاههای منفی ديگران در آنها نفوذ میكند، عزت نفس پايينی دارند. چنين افرادی بيشتر در معرض آسيبهای اجتماعی از قبيل اعتياد، روابط نامشروع، بزهكاری و ... قرار میگيرند؛ به طور مثال اكثر زندانيان عزتنفس پائينی دارند.
نويسنده كتاب قرآن و بهداشت روان ادامه داد: افرادی كه عزتنفس پائينی داشته باشند، در معرض انواع بيماریهای روانی، اضطراب، افسردگی و ... قرار میگيرند. عزتنفس به مثابه واكسنی انسان را از ابتلا به اين آسيبها حفظ میكند.
وی در خصوص منشأ عزتنفس و چگونگی حفظ آن خاطرنشان كرد: شالوده و پايهريزی عزتنفس از سنين كودكی در وجود انسان شكل میگيرد؛ لذا ما در بحث ايجاد عزتنفس در فرزندانمان نقش مهمی را ايفا میكنيم.
اين مدرس حوزه و دانشگاه با بيان اينكه در روايات بر احساس ارزشمند بودن انسان تأكيد شده است، افزود: برخی میگويند در اسلام، بحث اعتماد به نفس و عزت نفس وجود ندارد چرا كه در اين دين همه امور از سوی خدا دانسته میشود. در اين رابطه بايد به دو نكته توجه كرد؛ اول آنكه ما مستقلاً چيزی از خود نداريم چنانكه خداوند فرمود: «أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ؛ شما به خدا نيازمنديد» (فاطر/15). ديگر آنكه چون خداوند متعال توانايیها و شايستگیهايی در وجود ما قرار داده است، ما برای اين شايستگیها، ارزش قائل میشويم و به آنها بها میدهيم و اتفاقاً ارزش قائل شدن برای توانايیها، در واقع تشكر از خداوند است.
صادقيان تصريج كرد: افرادی كه عزتنفس دارند در حقيقت شاكر نعمتهای الهی و عامل به آياتی هستند كه نعمتهای الهی را به انسان متذكر میشوند. افرادی كه عزتنفس ندارند و برای داشتههای خود ارزشی قائل نيستند در حقيقت آنچه را خدا به آنها داده نمیشناسند، آنها را دست كم میگيرند و بیاحترامی میكنند.
اين پژوهشگر قرآنی افزود: بنابراين مؤمن بايد عزيز باشد؛ يعنی عزتنفس داشته باشد. خداوند میفرمايد عزت برای خدا، پيامبر(ص) و مؤمنان است. منافقان فكر میكردند، موقعيت اجتماعی داشتن و ثروت ملاك عزتنفس است از اين رو میگفتند: «یَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا یَعْلَمُونَ؛ مىگويند اگر به مدينه برگرديم قطعا آنكه عزتمندتر است آن زبونتر را از آنجا بيرون خواهد كرد و[لى] عزت از آن خدا و از آن پيامبر او و از آن مؤمنان است ليكن اين دورويان نمىدانند» (منافقون/8). خداوند در اين آيه خطاب به منافقان میفرمايد: اشتباه نكنيد ملاك عزتنفس، مال و ثروت و موقعيت اجتماعی نيست، ايمان است. يعنی فردی كه مؤمن باشد برای خود ارزش قائل میشود و كسی كه برای خود ارزش قائل شود دچار بسياری از گرفتاریها نمیشود.
اين مدرس حوزه و دانشگاه در پايان اظهار كرد: برخی قدرت مالی را ملاك عزت خود قرار میدهند از اين رو ديده میشود وقتی فردی خود را از نظر مالی پايينتر از ديگران ببيند احساس كوچكی میكند در حالي كه خداوند متعال بر اين تصور خط بطلان میكشد.
صادقيان با بيان اينكه عزتنفس عبارت است از عقيدهای كه شخص درباره مجموعه توانايیها، شايستگیها و ويژگیهای خود دارد، در خصوص نقش آن در سلامت انسان گفت: عزت نفس باعث میشود ضعف، سستی و نكات منفی نتواند در انسان نفوذ كند. چنانكه در زبان عربی «عزاز» به معنی سفت و محكم است و «ارض عزاز» زمينی است كه آب در آن نفوذ نمیكند. افرادی كه افكار و ديدگاههای منفی ديگران در آنها نفوذ میكند، عزت نفس پايينی دارند. چنين افرادی بيشتر در معرض آسيبهای اجتماعی از قبيل اعتياد، روابط نامشروع، بزهكاری و ... قرار میگيرند؛ به طور مثال اكثر زندانيان عزتنفس پائينی دارند.
نويسنده كتاب قرآن و بهداشت روان ادامه داد: افرادی كه عزتنفس پائينی داشته باشند، در معرض انواع بيماریهای روانی، اضطراب، افسردگی و ... قرار میگيرند. عزتنفس به مثابه واكسنی انسان را از ابتلا به اين آسيبها حفظ میكند.
وی در خصوص منشأ عزتنفس و چگونگی حفظ آن خاطرنشان كرد: شالوده و پايهريزی عزتنفس از سنين كودكی در وجود انسان شكل میگيرد؛ لذا ما در بحث ايجاد عزتنفس در فرزندانمان نقش مهمی را ايفا میكنيم.
اين مدرس حوزه و دانشگاه با بيان اينكه در روايات بر احساس ارزشمند بودن انسان تأكيد شده است، افزود: برخی میگويند در اسلام، بحث اعتماد به نفس و عزت نفس وجود ندارد چرا كه در اين دين همه امور از سوی خدا دانسته میشود. در اين رابطه بايد به دو نكته توجه كرد؛ اول آنكه ما مستقلاً چيزی از خود نداريم چنانكه خداوند فرمود: «أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ؛ شما به خدا نيازمنديد» (فاطر/15). ديگر آنكه چون خداوند متعال توانايیها و شايستگیهايی در وجود ما قرار داده است، ما برای اين شايستگیها، ارزش قائل میشويم و به آنها بها میدهيم و اتفاقاً ارزش قائل شدن برای توانايیها، در واقع تشكر از خداوند است.
صادقيان تصريج كرد: افرادی كه عزتنفس دارند در حقيقت شاكر نعمتهای الهی و عامل به آياتی هستند كه نعمتهای الهی را به انسان متذكر میشوند. افرادی كه عزتنفس ندارند و برای داشتههای خود ارزشی قائل نيستند در حقيقت آنچه را خدا به آنها داده نمیشناسند، آنها را دست كم میگيرند و بیاحترامی میكنند.
اين پژوهشگر قرآنی افزود: بنابراين مؤمن بايد عزيز باشد؛ يعنی عزتنفس داشته باشد. خداوند میفرمايد عزت برای خدا، پيامبر(ص) و مؤمنان است. منافقان فكر میكردند، موقعيت اجتماعی داشتن و ثروت ملاك عزتنفس است از اين رو میگفتند: «یَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا یَعْلَمُونَ؛ مىگويند اگر به مدينه برگرديم قطعا آنكه عزتمندتر است آن زبونتر را از آنجا بيرون خواهد كرد و[لى] عزت از آن خدا و از آن پيامبر او و از آن مؤمنان است ليكن اين دورويان نمىدانند» (منافقون/8). خداوند در اين آيه خطاب به منافقان میفرمايد: اشتباه نكنيد ملاك عزتنفس، مال و ثروت و موقعيت اجتماعی نيست، ايمان است. يعنی فردی كه مؤمن باشد برای خود ارزش قائل میشود و كسی كه برای خود ارزش قائل شود دچار بسياری از گرفتاریها نمیشود.
اين مدرس حوزه و دانشگاه در پايان اظهار كرد: برخی قدرت مالی را ملاك عزت خود قرار میدهند از اين رو ديده میشود وقتی فردی خود را از نظر مالی پايينتر از ديگران ببيند احساس كوچكی میكند در حالي كه خداوند متعال بر اين تصور خط بطلان میكشد.
