سيدسعيد اسماعيلی، محقق و پژوهشگر طب اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) همزمان با فرارسيدن ميلاد امام رضا(ع) به تبيين نكات كاربردی و تاكيدات رساله ذهبيه ثامن الحجج(ع) پرداخت و افزود: امام رضا(ع) پس از اينكه اين رساله را تهيه كردهاند در انتهای آن فرمودهاند هر شخصی به آنچه من در رساله گفتهام عمل كند به اذن الله تعالی بيمار نخواهد شد.
اسماعيلی با تاكيد بر اينكه اين رساله نويددهنده كاهش و جلوگيری از ابتلا به بسياری از بيماریهاست، تصريح كرد: تقدم بحث پيشگيری بر درمان در طب سنتی، طب جديد و هم در احاديث مورد تاكيد اهل بيت(ع) در حوزه سلامت كاملا روشن و واضح است، امروزه بشر با بيماریها غيرواگير بسيار مهمی همچون افزايش فشارخون، قندخون، چربی خون، سكتههای قلبی و مشكلات ناشی از بيماریهای مغز و اعصاب مواجه است و همگی در تلاشند تا راهكارهای مناسبی را برای كاهش بروز و شيوع اين بيماریها پيدا كنند.
اين محقق و پژوهشگر طب اسلامی در ادامه سخنان خود تاكيد كرد: از اين جهت اين متن برای ما بسيار با اهميت است، متنی كه نويسنده آن تضمين كرده كه عمل به محتوای آن باعث میشود انسان بيمار نشود و يا مانع از بروز بسياری از بيماریها شود، يكی از برجستگیهای موجود در رساله ذهبيه امام رضا(ع) تاكيد حضرت بر بحث تغذيه است به گونهای كه در اوايل رساله حضرت میفرمايد: با تدبير در خوراكیها و آشاميدنیها است كه بدن اصلاح میشود و سالم میماند و اگر كه رعايت نشود قاعدتا بر عكس اين موضوع اتفاق خواهد افتاد و بيماری ايجاد میشود.
اسماعيلی تصريح كرد: ايشان مثالی در اين بخش عنوان كرده مبنی بر اينكه بدن مانند زمين پاك و پاكيزهای است كه اگر فردی بخواهد در اين زمين كشاورزی انجام بدهد و محصولی به دست آورد نيازمند به مراقبت است و آبياری اين زمين بايد به اندازه باشد كه اگر اين امر زياد از حد باشد محصول از بين خواهد رفت و اگر هم كم باشد باز محصول به خوبی رويش نخواهد كرد، بنابر تاكيدات امام رضا(ع) مصرف خوراكی و آشاميدنیها در حد اعتدال باعث سلامتی خواهد شد و كمبود مواد غذايی يا افراط در مصرف آن منجر به بيماریهای مختلفی میشود.
وی با تاكيد بر اينكه در اين رساله مباحث تغذيهای در زيرمجموعههای مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است، اظهار كرد: تاثير غذای معتدل بر روی بدن، معيارهای ميانهروی در مصرف غذا، تناسب غذا از نظر كيفی با مزاج كلی فرد، تناسب غذا با معده فرد، رعايت فصل در تغذيه، استفاده از غذاهای مناسب فصل و همين طور استفاده از غذاهای مناسب هر ماه كه يكی از ويژگیهای منحصر به فرد رساله ذهبيه است كه حضرت علاوه بر توصيههای فصلی كه در ساير منابع طب سنتی هم وجود دارد توصيه مجزا برای هر ماه سال عنوان كرده و به پرهيزهای هر ماه و غذاهای مناسب آن نيز اشاره كرده است.
اين محقق و پژوهشگر طب اسلامی در بخش ديگری از سخنان خود در خصوص دلايل عدم ورود مناسب اين مباحث به حوزه نظام بهداشت و درمان و راهكارهای كاربردی كردن اين مقوله اشاره كرد و گفت: ما امروز به شكلی با دوری و فاصله گرفتن از معارف اهل بيت(ع) در تمامی حوزهها مواجه هستيم و در تمامی بخشهای زندگيمان به تعبيری فاصله گرفتن آگاهانه يا ناآگاهانه اتفاق افتاده است.
اسماعيلی با تاكيد بر اينكه اين مقوله در حوزه بهداشت و درمان نيز وجود دارد، بيان كرد: شايد تلقی بسياری از افراد اين بوده كه اين بخشها محل ورود دين نيست و شريعت بيشتر بايد به مسائل اخروی بپردازد و بدين ترتيب حوزه بهداشت و درمان نيز رها شده است در حالی كه ما در حال حاضر با بن بستهای جدی در خصوص مسائل طبی مواجه هستيم كه راه حلهای مناسبی در روايات اهل بيت و قرآن كريم در زمينههای طبی برای حل اين مشكلات و رفع اين بن بستها وجود دارد.
وی ادامه داد: منتها ما اين مقوله را جدی نگرفتهايم و باورمان نشده است، ولی بحمدالله در حال حاضر كسانی هستند كه در اين حوزه مشغول به فعاليت هستند و كتابهای خوبی نيز منتشر شده است كه اميدواريم هر بخشی از اين رساله تبديل به يك موضوع تحقيقی و رساله دكتری شود تا به مرور زمان شاهد كاربردی شدن آن در جامعه باشيم.
اين محقق و پژوهشگر طب اسلامی همچنين در بخش ديگری از سخنان خود در پاسخ به انتقادی مبنی بر اينكه استاد و معلم آشنا در خصوص مسائل مرتبط با اين مقوله وجود ندارد، تاكيد كرد: اين مسئله نيز تا حدودی درست است، ما اگر از ديدگاه حوزوی به اين موضوع بنگريم بايد بگويم كه شايد امروزه مجتهد جامع الشرايط در اين زمينه كم داشته باشيم.
اسماعيلی ادامه داد: ولی با اين وجود افرادی هستند كه هر كدام در بخشهای مختلف اين حوزه كار كردهاند و جمعآوری اين ديدگاههای مختلف در كنار هم میتواند اين نقيصه را نيز برطرف كند، افراد بسياری در اين خصوص تحقيق و بررسی كردهاند فقط اگر مجموعههای بتوانند افراد را گردهم آورده و نتايج تحقيقات، پژوهش و برداشتهای خود را در مجموعههای منسجمی به هم منتقل كنند مطمئنا به نتايج مثمرثمری در اين خصوص دست پيدا خواهيم كرد كه اميدواريم اين اتفاق مبارك نيز شكل بگيرد تا انسجامی خوبی در اين حوزه اتفاق بيفتد.