«نرمش قهرمانانه» از منظر دينی و تاريخی/ سنت ابتلای دينی و تصميمسازیهای سياسی
گروه سياسی: تحليلگر مسائل بينالملل در تبيين «نرمش قهرمانانه» از منظر دينی و تاريخی به واژه تنشزدايی اشاره و تصريح كرد: سنت ابتلاء در ادبيات دينی نشان میدهد كه سياست، همواره در چارچوب بافتهای موقعيتی متفاوت، تصميمسازیها و تصميمگيریهای گوناگون به خود میپذيرد.
مهدی مطهرنيا، تحليلگر و آيندهپژوه مسائل سياسی و بينالمللی، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در مورد بيانات ديروز مقام معظم رهبری در ديدار با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تأكيد ايشان بر راهبرد «نرمش قهرمانانه»، آن را معادل «تنشزدايی» عنوان كرد و گفت: تنشزدايی بهعنوان يك دانشواژه وسيع ژرفای قابل توجهی دارد.
وی تنشزدايی را به رودرويی كشتیگيران فرنگیكار كه به قصد كاهش قدرت مانور حريف، دست زير بغل يكديگر فرو بردهاند تشبيه كرد و افزود: اصطلاح «تنشزدايی»كه فرانسویها به آن “Détente” میگويند، برای نخستينبار در دهه كه 1960 آمريكا و شوروی سابق دريافتند كه ادامه مناسبات تشنجآلود در روابط فیمابين به سود هيچيك از آنها نيست، وارد عرف روابط بينالملل شد.
مطهرنيا با اشاره به قدمت اندك اصطلاح «تنشزدايی» در جمهوری اسلامی ايران بهرغم پيشينه بلندمدت تاريخی گفت: تنشزدايی در روابط خارجی ايران با كشورهای جهان، عملاً از زمان رياستجمهوری آيتالله اكبر هاشمی رفسنجانی آغاز و سپس از سوی حجتالاسلام سيدمحمد خاتمی به عنوان راهبرد اصلی سياست خارجی كشور، مطرح و پيگيری شد.
وی بازسازی روابط بينالمللی ايران كه در جريان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی آسيبهايی ديده بود را از اولويتهای انكارناپذير دوران سازندگی برشمرد و اظهار كرد: به حركت درآوردن چرخ اقتصاد كشور پس از سالها ركود و تحقق شعار سازندگی نمیتوانست بدون داشتن روابط سالم و قابل اطمينان با جهان خارج عملی شود، بنابراين هاشمی رفسنجانی بدون اينكه رسماً سياستی به نام تنشزدايی را تعريف و اعلام كند، ناگزير بود برای ساماندهی به راهبرد اعلام شدهاش، يعنی «سازندگی» سياهیهای نشسته بر روابط خارجی نظام را بزدايد، به اين ترتيب شايد بتوان چنين گفت كه سياست تنشزدايی او در راستای شعار سازندگی قرار گرفت و بدون آنكه استقلالی داشته باشد، به تبع آن پيش رفت.
تحليلگر و آيندهپژوه مسائل سياسی و بينالمللی از اعتمادسازی يا اقدامات اعتمادساز بهعنوان يكی از محورهای بنيادين تنشزدايی ياد كرد و گفت: اعتمادسازی در اينجا يعنی استفاده از مجموعه وسايلی كه با آن سوءتفاهمهای انباشته شده در ذهن دولتها پاك شود و جای خود را به اعتماد متقابل دهد؛ بر همين اساس است كه «ضرورت جلوگيری از درگيریها»، «نياز اجتنابناپذير طرفين به خويشتنداری» و «محكوم كردن تلاشهايی كه از بحرانها بهمنظور دستيابی به امتيازات يكجانبه سوء استفاده میكنند» بهعنوان مهمترين اصول تنشزدايی مطرح میشود.
وی «صرفنظر كردن از ادعای برتری جويی»، «اعلان آمادگی طرفين به اجرای اصول جديد در روابط بينالملل و همكاری متقابل جهت تحكيم روابط درازمدت»، «آمادگی جهت همزيستی مسالمتآميز در تحمل هر نوع شرايط سخت جهت تحقق اين ايده» و «پذيرش كثرتگرايی سياسی و اقتصادی» را اصول ديگر تنشزدايی ذكر و اظهار كرد: تنشزدايی در تئوری و عمل به معنا و مفهوم خاتمه دادن به تيرگی روابط و ايجاد تفاهم از طريق بحث و گفتوگو میباشد؛ بر اين اساس، تنشزدايی يك راه حل نهايی بهمنظور رفع تنشها نيست بلكه يك حالت فیمابين است كه در برگيرنده عناصری از همگرايی و واگرايی است.
مطهرنيا در ادامه گفت: در تنشزدايی، ملاحظات ايدئولوژيك متعارض كه به تشديد رقابت كمك میكنند، به تدريج اعتبار خود را از دست میدهند و اشتراك منافع نظامی، سياسی و اقتصادی جای آن را میگيرد، همچنين در تنشزدايی خويشتنداری بيشتری نسبت به نظام سياسی و اجتماعی طرف مقابل مشاهده میشود.
وی تلاش برای رفع مشكلات داخلی ـ عمدتاً اقتصادی ـ و ترميم وجهه بينالمللی را از جمله عوامل مهم سوقدهنده كشورها را به سمت اتخاذ سياست تنشزدايی خواند و گفت: در تنشزدايی ضمن اينكه طرفين در دفاع از اصول و مواضع خود، كوتاه نمیآيند، قابليت انعطاف تاكتيكی با آمادگی برای سازشهای مورد قبول طرفين، سمتگيری بهسوی گفتوگو و حسن تفاهم بهجای رويارويی را از خود نشان میدهند.
عضو هيئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم به تعبير تنشزدايی از منظر دينی و تاريخی در جريان صلح امام حسن(ع) اشاره و تصريح كرد: سنت ابتلاء در ادبيات دينی بهراحتی نشان میدهد كه سياست، همواره در چارچوب بافتهای موقعيتی متفاوت، تصميمسازیها و تصميمگيریهای گوناگون به خود میپذيرد.
وی با ابراز اميدواری نسبت به اينكه در پرتو فرمايشهای رهبر معظم انقلاب اسلامی از انديشمندان علوم سياسی و روابط بينالملل كه بر اساس آموزهها و زبان تخصصی خود از نرمش قهرمانانه سخن میگويند، رفع اتهام وادادگی و غربزدگی شود، گفت: اينها نشان میدهد كه زمان آن رسيده است تا اهميت بخشيدن به ادبيات سياسی و تخصصهای ناشی از آن به شكلی جدیتر در دستور كار قرار گيرد، چرا كه نگاهبانی از سياست معطوف به عظمت ملت ايران را بايد به كسانی سپرد كه تعهدشان را در خدمتگذاری متخصصانه نشان میدهند.
وی تنشزدايی را به رودرويی كشتیگيران فرنگیكار كه به قصد كاهش قدرت مانور حريف، دست زير بغل يكديگر فرو بردهاند تشبيه كرد و افزود: اصطلاح «تنشزدايی»كه فرانسویها به آن “Détente” میگويند، برای نخستينبار در دهه كه 1960 آمريكا و شوروی سابق دريافتند كه ادامه مناسبات تشنجآلود در روابط فیمابين به سود هيچيك از آنها نيست، وارد عرف روابط بينالملل شد.
مطهرنيا با اشاره به قدمت اندك اصطلاح «تنشزدايی» در جمهوری اسلامی ايران بهرغم پيشينه بلندمدت تاريخی گفت: تنشزدايی در روابط خارجی ايران با كشورهای جهان، عملاً از زمان رياستجمهوری آيتالله اكبر هاشمی رفسنجانی آغاز و سپس از سوی حجتالاسلام سيدمحمد خاتمی به عنوان راهبرد اصلی سياست خارجی كشور، مطرح و پيگيری شد.
وی بازسازی روابط بينالمللی ايران كه در جريان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی آسيبهايی ديده بود را از اولويتهای انكارناپذير دوران سازندگی برشمرد و اظهار كرد: به حركت درآوردن چرخ اقتصاد كشور پس از سالها ركود و تحقق شعار سازندگی نمیتوانست بدون داشتن روابط سالم و قابل اطمينان با جهان خارج عملی شود، بنابراين هاشمی رفسنجانی بدون اينكه رسماً سياستی به نام تنشزدايی را تعريف و اعلام كند، ناگزير بود برای ساماندهی به راهبرد اعلام شدهاش، يعنی «سازندگی» سياهیهای نشسته بر روابط خارجی نظام را بزدايد، به اين ترتيب شايد بتوان چنين گفت كه سياست تنشزدايی او در راستای شعار سازندگی قرار گرفت و بدون آنكه استقلالی داشته باشد، به تبع آن پيش رفت.
تحليلگر و آيندهپژوه مسائل سياسی و بينالمللی از اعتمادسازی يا اقدامات اعتمادساز بهعنوان يكی از محورهای بنيادين تنشزدايی ياد كرد و گفت: اعتمادسازی در اينجا يعنی استفاده از مجموعه وسايلی كه با آن سوءتفاهمهای انباشته شده در ذهن دولتها پاك شود و جای خود را به اعتماد متقابل دهد؛ بر همين اساس است كه «ضرورت جلوگيری از درگيریها»، «نياز اجتنابناپذير طرفين به خويشتنداری» و «محكوم كردن تلاشهايی كه از بحرانها بهمنظور دستيابی به امتيازات يكجانبه سوء استفاده میكنند» بهعنوان مهمترين اصول تنشزدايی مطرح میشود.
وی «صرفنظر كردن از ادعای برتری جويی»، «اعلان آمادگی طرفين به اجرای اصول جديد در روابط بينالملل و همكاری متقابل جهت تحكيم روابط درازمدت»، «آمادگی جهت همزيستی مسالمتآميز در تحمل هر نوع شرايط سخت جهت تحقق اين ايده» و «پذيرش كثرتگرايی سياسی و اقتصادی» را اصول ديگر تنشزدايی ذكر و اظهار كرد: تنشزدايی در تئوری و عمل به معنا و مفهوم خاتمه دادن به تيرگی روابط و ايجاد تفاهم از طريق بحث و گفتوگو میباشد؛ بر اين اساس، تنشزدايی يك راه حل نهايی بهمنظور رفع تنشها نيست بلكه يك حالت فیمابين است كه در برگيرنده عناصری از همگرايی و واگرايی است.
مطهرنيا در ادامه گفت: در تنشزدايی، ملاحظات ايدئولوژيك متعارض كه به تشديد رقابت كمك میكنند، به تدريج اعتبار خود را از دست میدهند و اشتراك منافع نظامی، سياسی و اقتصادی جای آن را میگيرد، همچنين در تنشزدايی خويشتنداری بيشتری نسبت به نظام سياسی و اجتماعی طرف مقابل مشاهده میشود.
وی تلاش برای رفع مشكلات داخلی ـ عمدتاً اقتصادی ـ و ترميم وجهه بينالمللی را از جمله عوامل مهم سوقدهنده كشورها را به سمت اتخاذ سياست تنشزدايی خواند و گفت: در تنشزدايی ضمن اينكه طرفين در دفاع از اصول و مواضع خود، كوتاه نمیآيند، قابليت انعطاف تاكتيكی با آمادگی برای سازشهای مورد قبول طرفين، سمتگيری بهسوی گفتوگو و حسن تفاهم بهجای رويارويی را از خود نشان میدهند.
عضو هيئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم به تعبير تنشزدايی از منظر دينی و تاريخی در جريان صلح امام حسن(ع) اشاره و تصريح كرد: سنت ابتلاء در ادبيات دينی بهراحتی نشان میدهد كه سياست، همواره در چارچوب بافتهای موقعيتی متفاوت، تصميمسازیها و تصميمگيریهای گوناگون به خود میپذيرد.
وی با ابراز اميدواری نسبت به اينكه در پرتو فرمايشهای رهبر معظم انقلاب اسلامی از انديشمندان علوم سياسی و روابط بينالملل كه بر اساس آموزهها و زبان تخصصی خود از نرمش قهرمانانه سخن میگويند، رفع اتهام وادادگی و غربزدگی شود، گفت: اينها نشان میدهد كه زمان آن رسيده است تا اهميت بخشيدن به ادبيات سياسی و تخصصهای ناشی از آن به شكلی جدیتر در دستور كار قرار گيرد، چرا كه نگاهبانی از سياست معطوف به عظمت ملت ايران را بايد به كسانی سپرد كه تعهدشان را در خدمتگذاری متخصصانه نشان میدهند.
