امكان خريد همه قرآنهای خطی را نداريم/ موزه ملی قرآن؛ باشگاه مالكان قرآنهای نفيس
گروه اجتماعی: قائم مقام سازمان ميراث فرهنگی با اشاره به اينكه اين سازمان امكان خريد همه قرآنهای خطی در دست مردم را ندارد، اظهار كرد: موزه قرآن كريم میتواند به باشگاهی برای تمام كسانی كه قرآن كريم دارند و يا علاقهمند به قرآنهای خطی هستند، تبديل شود.
مهدی حجت، قائم مقام و معاون ميراث فرهنگی سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) درباره برنامههای خود برای حفاظت از قرآنهای خطی كشور كه توسط مجموعهداران خارجی خريداری و از كشور خارج میشود، گفت: اين قرآنها بايد در مالكيت صاحبان آنها در داخل كشور باقی بماند و قرار نيست كه سازمان ميراث فرهنگی تمامی آثار فرهنگی كشور اعم از تپههای تاريخی، بناها، اشياء و قرآنها را بخرد.
وی تصريح كرد: اگر سالها بودجه كل كشور صرف شود، امكان خريد همه اين آثار وجود ندارد. اين آثار مالك شخصی دارد و بايد در مالكيت اين اشخاص باقی بماند، اما چند نكته در اين خصوص مطرح است؛ اول اينكه خروج اموال فرهنگی از كشور ممنوع است گمركها بايد با دقت برای شناسايی اين آثار فعاليت كرده و كارشناسانی در اين خصوص تربيت شوند.
حجت با اشاره به اينكه در دوره قبل فعاليت خود در ميراث فرهنگی برای گروههايی شامل نيروهای ارتشی، افراد شاغل در گمرك، پاسداران مرزها و ... كلاسهای آموزشی شناسايی آثار تاريخی برگزار میكرده است، گفت: اما اين كار دنبال نشده و امروز امكان شناسايی اين آثار كمتر شده است به ويژه اينكه با سيستمهای الكترونيك موجود تشخيص يك قرآن خطی از يك كتاب معمولی كار دشواری است و بنابراين امكان خروج قرآنها وجود دارد.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگی مهم ترين مسئله كنونی را جلب اعتماد مردم به سازمان دانست و اظهار كرد: مسئله مهم اين است كه مردم به دستگاه حافظ ميراث فرهنگی اطمينان كرده آن را امين خودشان بدانند و متوجه باشند كه اگر آثاری كه در اختيار دارند را به سازمان معرفی كردند اين سازمان قصد تجاوز به آن آثار را ندارد بلكه قصد كمك دارد.
وی ضمن هشدار نسبت به آسيبهای وارده به كتب و قرآنهای خطی، گفت: تمامی كتب خطی از جمله قرآنهای شريف دچار آسيب میشوند، بنابراين كسی كه قرآن خطی خود را در خانه نگه میدارد اگر راههای محافظت از آن را بلد نباشد، ممكن است قرآنش در خطر نابودی قرار گيرد بنابراين بايد كتابهای خطی را برای مرمت و شناسنامهدار شدن نزد ميراث فرهنگی بياورند.
حجت ادامه داد: طرح ما اين بود كه هر كس آثار فرهنگی دارد آن را به ميراث فرهنگی معرفی كند تا مالكيتش بر آن تثبيت شده و شناسنامه اثر تهيه شود تا فرد بداند قرآنش متعلق به چه دورهای است، چه قدر ارزش تاريخی و حتی ريالی دارد، گندزدايی شود، ترميم شود و در اختيار مالك قرار گيرد. در اين حالت سازمان ميراث فرهنگی میداند، چه آثار فرهنگی در كشور وجود دارد و فرد هم میتواند با همين شناسنامه اثر خود را در داخل كشور بفروشد؛ اينكه يك اثر تاريخی در داخل در اختيار چه كسی است مهم نيست و فقط مهم است كه از كشور خارج نشود.
وی تصريح كرد: بايد راهكارهايی طراحی كنيم كه دستگاه ميراث فرهنگی به جای اينكه به دستگاهی تبديل شود كه مردم از آن هراس داشته و اموال خود را از آن پنهان كنند، همه به اين سازمان اطمينان و به آن مراجعه كنند و آثار خود را برای ترميم و دريافت كمك كارشناسی در اختيار ميراث فرهنگی قرار دهند.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگی در پاسخ به اين سؤال كه به دليل قيمتگذاری كم ميراث فرهنگی بر قرآنهای خطی مردم قرآنهای خطی خود را با قيمتهای بيشتر به مشتريان خارجی می شوند، برای اين مشكل چه اقدامی بايد كرد؟ گفت: مسئله قيمتگذاری بر قرآنهای خطی مسئله مهمی نيست چون هيچ يك از افرادی كه صاحب اين قرآنها هستند نمیخواهند مال خود را به ثمن بخس بفروشند و روزی كه معامله میكنند فكر میكنند به بهترين قيمت میفروشند.
وی ادامه داد: طرف مقابل هم به خاطر طمعی كه دارد اين قرآنها را از كشور خارج میكند، ما اول بايد مرزها را ببنديم، دوم اينكه اطمينان ايجاد كرده فرهنگسازی كنيم كه آنچه در مالكيت شخصی مردم است، متعلق به فرهنگ اين مملكت است و تنها قسمت مادی آن متعلق به مالك شخصيست و قسمت معنوی آن مربوط به همه مردم كشور است.
حجت با تأكيد بر اينكه هر اثر فرهنگی يك مالك خصوصی دارد كه جنس را در اختيار دارد و يك مالك معنوی دارد كه متعلق به همه ملت ايران است، عنوان كرد: ما به عنوان نمايندگان مردم بايد مراقب بخش مالكيت فرهنگی باشيم و قسمت مالكيت فرهنگی را نگه داريم. به همين خاطر گفته میشود كه اگرچه اين قرآن متعلق به شما است اما نبايد از كشور خارج شود.
وی در خصوص تجميع اين قرآنها در موزههايی مانند موزه ملی قرآن كريم كه میتواند زمينه بازديد و آشنايی مردم را فراهم كند، گفت: قبلاً مسئولان اين بخش بيشتر متوجه اقدامات سياسی خود بودند، اما اكنون با تلاش ما موزه قرآن كريم بايد بتواند مجمعی برای همه علاقهمندان به قرآنهای خطی باشد و در اين مكان نمايشگاههايی از قرآنهای خطی برپا و در معرض ديد عموم قرار داده شود.
حجت افزود: موزه قرآن كريم میتواند به باشگاهی برای تمام كسانی كه قرآن كريم دارند و يا علاقهمند به قرآنهای خطی هستند، تبديل شود.
وی تصريح كرد: اگر سالها بودجه كل كشور صرف شود، امكان خريد همه اين آثار وجود ندارد. اين آثار مالك شخصی دارد و بايد در مالكيت اين اشخاص باقی بماند، اما چند نكته در اين خصوص مطرح است؛ اول اينكه خروج اموال فرهنگی از كشور ممنوع است گمركها بايد با دقت برای شناسايی اين آثار فعاليت كرده و كارشناسانی در اين خصوص تربيت شوند.
حجت با اشاره به اينكه در دوره قبل فعاليت خود در ميراث فرهنگی برای گروههايی شامل نيروهای ارتشی، افراد شاغل در گمرك، پاسداران مرزها و ... كلاسهای آموزشی شناسايی آثار تاريخی برگزار میكرده است، گفت: اما اين كار دنبال نشده و امروز امكان شناسايی اين آثار كمتر شده است به ويژه اينكه با سيستمهای الكترونيك موجود تشخيص يك قرآن خطی از يك كتاب معمولی كار دشواری است و بنابراين امكان خروج قرآنها وجود دارد.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگی مهم ترين مسئله كنونی را جلب اعتماد مردم به سازمان دانست و اظهار كرد: مسئله مهم اين است كه مردم به دستگاه حافظ ميراث فرهنگی اطمينان كرده آن را امين خودشان بدانند و متوجه باشند كه اگر آثاری كه در اختيار دارند را به سازمان معرفی كردند اين سازمان قصد تجاوز به آن آثار را ندارد بلكه قصد كمك دارد.
وی ضمن هشدار نسبت به آسيبهای وارده به كتب و قرآنهای خطی، گفت: تمامی كتب خطی از جمله قرآنهای شريف دچار آسيب میشوند، بنابراين كسی كه قرآن خطی خود را در خانه نگه میدارد اگر راههای محافظت از آن را بلد نباشد، ممكن است قرآنش در خطر نابودی قرار گيرد بنابراين بايد كتابهای خطی را برای مرمت و شناسنامهدار شدن نزد ميراث فرهنگی بياورند.
حجت ادامه داد: طرح ما اين بود كه هر كس آثار فرهنگی دارد آن را به ميراث فرهنگی معرفی كند تا مالكيتش بر آن تثبيت شده و شناسنامه اثر تهيه شود تا فرد بداند قرآنش متعلق به چه دورهای است، چه قدر ارزش تاريخی و حتی ريالی دارد، گندزدايی شود، ترميم شود و در اختيار مالك قرار گيرد. در اين حالت سازمان ميراث فرهنگی میداند، چه آثار فرهنگی در كشور وجود دارد و فرد هم میتواند با همين شناسنامه اثر خود را در داخل كشور بفروشد؛ اينكه يك اثر تاريخی در داخل در اختيار چه كسی است مهم نيست و فقط مهم است كه از كشور خارج نشود.
وی تصريح كرد: بايد راهكارهايی طراحی كنيم كه دستگاه ميراث فرهنگی به جای اينكه به دستگاهی تبديل شود كه مردم از آن هراس داشته و اموال خود را از آن پنهان كنند، همه به اين سازمان اطمينان و به آن مراجعه كنند و آثار خود را برای ترميم و دريافت كمك كارشناسی در اختيار ميراث فرهنگی قرار دهند.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگی در پاسخ به اين سؤال كه به دليل قيمتگذاری كم ميراث فرهنگی بر قرآنهای خطی مردم قرآنهای خطی خود را با قيمتهای بيشتر به مشتريان خارجی می شوند، برای اين مشكل چه اقدامی بايد كرد؟ گفت: مسئله قيمتگذاری بر قرآنهای خطی مسئله مهمی نيست چون هيچ يك از افرادی كه صاحب اين قرآنها هستند نمیخواهند مال خود را به ثمن بخس بفروشند و روزی كه معامله میكنند فكر میكنند به بهترين قيمت میفروشند.
وی ادامه داد: طرف مقابل هم به خاطر طمعی كه دارد اين قرآنها را از كشور خارج میكند، ما اول بايد مرزها را ببنديم، دوم اينكه اطمينان ايجاد كرده فرهنگسازی كنيم كه آنچه در مالكيت شخصی مردم است، متعلق به فرهنگ اين مملكت است و تنها قسمت مادی آن متعلق به مالك شخصيست و قسمت معنوی آن مربوط به همه مردم كشور است.
حجت با تأكيد بر اينكه هر اثر فرهنگی يك مالك خصوصی دارد كه جنس را در اختيار دارد و يك مالك معنوی دارد كه متعلق به همه ملت ايران است، عنوان كرد: ما به عنوان نمايندگان مردم بايد مراقب بخش مالكيت فرهنگی باشيم و قسمت مالكيت فرهنگی را نگه داريم. به همين خاطر گفته میشود كه اگرچه اين قرآن متعلق به شما است اما نبايد از كشور خارج شود.
وی در خصوص تجميع اين قرآنها در موزههايی مانند موزه ملی قرآن كريم كه میتواند زمينه بازديد و آشنايی مردم را فراهم كند، گفت: قبلاً مسئولان اين بخش بيشتر متوجه اقدامات سياسی خود بودند، اما اكنون با تلاش ما موزه قرآن كريم بايد بتواند مجمعی برای همه علاقهمندان به قرآنهای خطی باشد و در اين مكان نمايشگاههايی از قرآنهای خطی برپا و در معرض ديد عموم قرار داده شود.
حجت افزود: موزه قرآن كريم میتواند به باشگاهی برای تمام كسانی كه قرآن كريم دارند و يا علاقهمند به قرآنهای خطی هستند، تبديل شود.
