به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه لرستان، در اين مقاله كه توسط علی نظری و پروانه رضايی نگاشته و به بيست و دومين اجلاس سراسری نماز ارائه شده است، حوزههای معنايی «صلاة» با تأكيد بر مفاهيم اقتصادی بررسی شده است.
در چكيده اين مقاله عنوان شده است: ماده «صلو» در قرآن كريم 98 بار در ساختارهای صرفی متعددی مانند «الصلاة، يصلی، فليصلوا، صلاتی، مصلی، صلوات» و در معانی گوناگونی از جمله نماز، عبادت، رحمت، دعا بهكار رفته است، براساس حوزههای معنی شناختی به نظر میرسد صلاة(نماز) در ساختارهای متعدد صرفی آن، در آياتی بهكار رفته است كه با ايمان به خداوند، غيب، قرانكريم و ولايت در يك محور همنشينی زبانی قرار گرفته است.
مولف در بيان معنای لغوی صلاه آورده است: صلاة از ماده صلو و مشتقات و ساختارهای صرفی آن در كتب لغت از نگاه در زمانی (قبل از نزول قرآن) بر معانی دعا و استغفار، لزوم و همراهی، ورود و گرم شدن، سوختن اطلاق شده است و از نگاه همزمانی نيز به دعا، ركوع و سجود، رحمت، تعظيم، تبريك و تمجيد، عبادت مخصوص تعبير شده است.
نويسنده اين مقاله در ادامه در بخشی با عنوان صلاه، زكات و انفاق آورده است: توصيه و امر خداوند به انفاق و زكات از اموال يكی از مهمترين و به نسبت پربسامدترين عبادات و اعمال صالحهای است كه بارها و بارها در كنار و همنشين اقامه صلاه در آيات متعددی بهكار رفته است به گونهای كه میتوان از اين آياتف به ارتباط تنگاتنگ نماز و اقتصاد از يك سو و نماز و سبك زندگی از سوی ديگر پی برد.
مولف در ادامه با اشاره به اينكه از حدود 90 بار صلاه بيش از 40 بار، صلاه و زكات با ساختارها و تعابير مختلف در يك محور افقی قرار دارد و اين بيانگر جهتگيری اقتصادی عبادات از جمله نماز است، بيان میدارد: در آيات قرانكريم ميان تضييع و عدم اقامه صلاه و كوتاهی و سهو در آن و ترك انفاق و اطعام نيازمندان و گرفتار شدن در آتش جهنم، ارتباط مستقيم و تنگاتنگی وجود دارد در سوره ماعون، ويل و هلاك به مصلين(نمازگزاران) تعلق گرفته است زيرا اينان در نماز، ساهی و سهلانگار و بیتوجهند.
مولف اضافه میكند: به نظر میرسد از سياق و بافت آيات و نيز محور همنشينی میتوان اينگونه استنباط كرد كه يكی از نكاتی كه سبب میشود مصلين، ساهی خوانده شوند، ماردی از قبيل رياكاری، راندن يتيم، عدم تشويق به اطعام مسكين، منع ديگران از وسايل ضروری زندگی و ترك انفاق و زكات است.
از جمله نتايجی كه از اين تحقيق بهدست آمده میتوان به مواردی از جمله اينكه نماز در قرآن كريم يكی از اعمال صالحه به معانی متعددی از جمله عبادت مخصوص بهكار رفته است، صلاه پيوندی عميق با زكات و حوزه معناشناسی اقتصاد دارد و حدود چهل درصد از همنشينها و محور افقی صلاه، تعابير ايتاء زكات و انفاق میباشد، از نگاه قرانكريم، در جامعه اسلامی، نماز يكی از مهمترين و اساسیترين شاخصههايی است كه بايسته است مسلمانان سبك زندگی خود را بر اساس آن تنظيم كنند و صلاه با كار، تلاش، توليد و درآمدزايی ارتباطی تنگاتنگ دارد، اشاره كرد.