مهجوريتزدایی از قرآن؛ زمینهساز پیشرفت جامعه اسلامی در همه عرصهها
گروه اندیشه: امام جمعه مهران با تأکید بر ضرورت گسترش فرهنگ قرآنی در جامعه اسلامی، تصریح کرد: اولين مورد در زدودن مهجوريت از قرآن، اعتقاد به اين امر است كه قرآن در تمام زمينههای زندگی میتواند جوامع انسانی را به سعادت برساند.
حجتالاسلام روحالله ولدبيگی، امام جمعه مهران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه ايلام، با اشاره به سوره فرقان، آيه 30: «وَقَالَ الرَّسُولُ یَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا؛ و پيامبر [خدا] گفت پروردگارا قوم من اين قرآن را رها كردند»، بيان كرد: كسانی كه قرآن را به فراموشی بسپارند، کتابی كه رمز حيات و وسيله نجات، عامل پيروزی و حركت و ترقی است و همه برنامههای زندگی در آن وجود دارد، يقيناً از همه اين مواهب، بیبهره میشوند.
حجتالاسلام ولدبيگی با بيان اينكه مهجوريت قرآن در ميان مسلمانان دارای عوامل و زمينههای فراوانی است، گفت: اين عوامل عبارتند از تلاش برای جداكردن اهل بيت(ع) از قرآن، عدم آشنايی نسبت به نقش قرآن در زندگی انسان، فرهنگ و آداب و رسوم، غفلت و حجابهای بين انسان و قرآن.
امام جمعه مهران با اشاره به حديث ثقلين: «اِنی تارِكٌ فيكُمُ الثَقَلَين، كِتابَ اللهِ و عِترَتی(اهلِ بَيتی) وَ اِنَّهما لَن یَفتَرِقا حَتّی یَرِدا علَیَّ الحَوض؛ همانا من بين شما دو چيز گرانبها از خود برجای میگذارم، كتاب خدا و اهل بيت خود را و همانا اين دو هرگز از هم جدا نمیگردند تا در كنار حوض(چشمه كوثر) بر من وارد شوند»، افزود: مطابق اين حديث قرآن و عترت پيامبر(ص) دو وديعه الهی و دو گوهر گرانبهای به جای مانده از رسول خدا(ص) هستند كه مايه سعادت انسانها و جوامع بشری به حساب میآيند.
اين مبلغ مذهبی در ادامه بيان كرد: آنان كه به دنبال سعادت و هدايت هستند، بیترديد گمشده خويش را بايد در اين دو جستجو كنند، آن هم نه به صورت مجزا، زيرا قرآن بدون عترت و عترت بدون قرآن، علاوه برمهجوريت آن دو، موجب گمراهی مردم نيز خواهد شد.
وی با اشاره به فرمايش امام خمينی(ره) مبنی بر اينكه، «بايد به اين نادانان گفت كه قرآن كريم و سنت رسول خدا(ص) آن قدر كه در حكومت و سياست، احكام دارند، در ساير چيزها ندارند، بلكه بسياری از احكام عبادی اسلام، عبادی ـ سياسی است كه غفلت از آنها اين، مصيبتها را به بار آورده است، پيغمبر اسلام(ص) تشكيل حكومت داد مثل ساير حكومتهای جهان»، گفت: امام خمينی(ره) در برابر جريانی كه قرآن و اسلام را از احكام سياسی ـ اجتماعی تهی میداند موضعگيری شديد كردند، هر قدر انسان نسبت به عظمت و منزلت قرآن و نقش آن در زندگی خويش جاهل باشد، به همان ميزان شوق و ذوق او در اطاعت از آن كمتر خواهد شد؛ وقتی انسان نداند كه اين كتاب چه فايده و بركاتی برای او دارد، به يقين رغبتی در توجه و پيروی از آن نشان نمیدهد.
حجتالاسلام ولدبيگی با بيان اينكه قرآن در بين ما حضور دارد و محبوب است، اگر چه مهجور است، افزود: مردم قرآن را تلاوت میكنند و تا اندازهای با آن آشنا هستند، امّا بيشتر برای قصد ثواب و اموات خوانده میشود و اين در فرهنگ ما رواج دارد، حقيقتاً در بسياری از موارد خواندن قرآن در نزد عموم، يادآور مرگ است، قرآن كريم كتاب زندگی، قانون و عمل است در صورتی كه بيشتر برای مردگان خوانده میشود و از زندهها غافليم، اينها نشان دهنده فرهنگ غلط ما است.
امام جمعه مهران با اشاره به سوره طه، آيات 99 تا 101: «كَذَلِكَ نَقُصُّ عَلَیْكَ مِنْ أَنبَاء مَا قَدْ سَبَقَ وَقَدْ آتَیْنَاكَ مِن لَّدُنَّا ذِكْرًا؛ مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ یَحْمِلُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وِزْرًا؛ خَالِدِينَ فِيهِ وَسَاء لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِمْلًا؛ اين گونه از اخبار پيشين بر تو حكايت مىرانيم و مسلماً به تو از جانب خود قرآنى دادهايم، هر كس از [پيروى] آن روى برتابد روز قيامت بار گناهى بر دوش مىگيرد، پيوسته در آن [حال] مىماند و چه بد بارى روز قيامتخواهند داشت»، اظهار كرد: از جمله اموری كه موجب مهجوريت قرآن میشود، غفلت است، اهميت غفلت نسبت به اطاعت و پيروی از قرآن، كمتر از غفلت از ياد خدا نيست، زيرا قرآن كتابی است كه سرنوشت خوب و بد پيشينيان را جهت بهرهمندی از جنبههای مختلف تاريخ برای هر نسل و هر عصری بيان داشته است تا انسان از اين گنجينه الهی در جهت خودسازی استفاده نمايد؛ عوامل پيروزی و شكست، اسباب سعادت و بدبختی همه و همه در اين هديه الهی نهفته است.
اين مبلغ مذهبی در ادامه با بيان اينكه از جمله عواملی كه زمينه مهجوريت قرآن را فراهم میسازد حجابهايی است كه انسان ميان خود و قرآن ايجاد مینمايد، گفت: اين حجاب به گونهای است كه در عين ارتباط با قرآن، از درك معارف و حقايق آن، محروم میشود؛ بدين صورت از فيض گسترده قرآن بیبهره میماند برخی از اين حجابها عبارتند از آلودگی به گناه و احساس بینيازی.
وی با تبيين و تشريح راههای زدودن مهجوريت از قرآن، بيان كرد: راههای مهجوريت از قرآن عبارتند از اعتقاد و باور جامعه به الگو بودن قرآن در تمام ابعاد زندگی، تصحيح فرهنگ استفاده از قرآن، توجه به معانی و مفاهيم، عمل كردن دستاندركاران قرآن به دستورات قرآن، دعوت افراد جامعه به تدبر و انديشه در قرآن، نگاه ويژه آموزش و پرورش به درس قرآن، توجه خاص مراكز علمی ـ فرهنگی به مباحث قرآنی و محور قرار دادن قرآن در سخنرانیها.
حجتالاسلام ولدبيگی گفت: اولين موردی كه توجه به آن در زدودن مهجوريت از قرآن لازم و ضروری به نظر میرسد، اعتقاد و باور به اين امر است كه قرآن میتواند در تمام زمينههای زندگی بشر اعم از اقتصادی، اجتماعی، سياسی، فرهنگی، علمی و... الگو باشد و میتواند انسانها و جوامع انسانی را به سعادت برساند.
امام جمعه مهران با بيان اينكه يكی ديگر از اموری كه میتواند در مهجوريتزدايی از قرآن تاثير داشته باشد، توجه دادن افراد جامعه به معانی و مفاهيم قرآن است، افزود: هماكنون در بسياری از مناطق كشور كلاسهای آموزش روخوانی، روانخوانی، تجويد، صوت و لحن داير است و اين امری بسيار پسنديده و در خور تقدير است.
اين مبلغ مذهبی با اشاره به سوره بقره، آيه 44: «أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ؛ آيا مردم را به نيكى فرمان مىدهيد و خود را فراموش مىكنيد با اينكه شما كتاب [خدا] را مىخوانيد آيا [هيچ] نمىانديشيد»، اظهار كرد: يكی از عوامل مهم كه در مهجوريتزدايی از قرآن میتواند بسيار تاثيرگذار باشد، اين است كه حافظان، قاريان، مفسران و تمام كسانی كه در اين بخش فعاليت دارند، عامل به قرآن باشند، اين افراد كه معمولاً در جامعه به عنوان افراد الگو مطرح هستند، خود بايد از عاملان به دستورات قرآن باشند.
وی با اشاره به سوره قمر، آيه22: « وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ؛ و قطعاً قرآن را براى پندآموزى آسان كردهايم پس آيا پندگيرندهاى هست»، افزود: يكی ديگر از امور مؤثر در مهجوريتزدايی دعوت افراد جامعه به تدبر و انديشه در آيات نورانی قرآن است، قرآن، خود را كتاب انديشه معرفی میكند و ازمسلمانان میخواهد كه در آن تفكر و انديشه كنند.
حجتالاسلام ولدبيگی در پايان با بيان اينكه مهجوريت قرآن پيامدهای ناگواری برای جامعه به همراه دارد، اظهار كرد: متروك شدن شريعت، رواج منكرات، گسسته شدن رشته اتحاد و برادری در جامعه، جدا شدن مردم از فرهنگ قرآن، رانده شدن نيروهای مذهبی از صحنه اجتماع، پنهان شدن حق و آشكار شدن باطل، دروغ بستن به خدا و پيامبر، استفاده ابزاری از قرآن برای اثبات دعاوی خويش، توجه مردم به نقش و نگار و قرائتهای زيبا و عدم راهيابی قرآن به زندگی روزانه مردم از پيامدهای مهم آن است.
حجتالاسلام ولدبيگی با بيان اينكه مهجوريت قرآن در ميان مسلمانان دارای عوامل و زمينههای فراوانی است، گفت: اين عوامل عبارتند از تلاش برای جداكردن اهل بيت(ع) از قرآن، عدم آشنايی نسبت به نقش قرآن در زندگی انسان، فرهنگ و آداب و رسوم، غفلت و حجابهای بين انسان و قرآن.
امام جمعه مهران با اشاره به حديث ثقلين: «اِنی تارِكٌ فيكُمُ الثَقَلَين، كِتابَ اللهِ و عِترَتی(اهلِ بَيتی) وَ اِنَّهما لَن یَفتَرِقا حَتّی یَرِدا علَیَّ الحَوض؛ همانا من بين شما دو چيز گرانبها از خود برجای میگذارم، كتاب خدا و اهل بيت خود را و همانا اين دو هرگز از هم جدا نمیگردند تا در كنار حوض(چشمه كوثر) بر من وارد شوند»، افزود: مطابق اين حديث قرآن و عترت پيامبر(ص) دو وديعه الهی و دو گوهر گرانبهای به جای مانده از رسول خدا(ص) هستند كه مايه سعادت انسانها و جوامع بشری به حساب میآيند.
اين مبلغ مذهبی در ادامه بيان كرد: آنان كه به دنبال سعادت و هدايت هستند، بیترديد گمشده خويش را بايد در اين دو جستجو كنند، آن هم نه به صورت مجزا، زيرا قرآن بدون عترت و عترت بدون قرآن، علاوه برمهجوريت آن دو، موجب گمراهی مردم نيز خواهد شد.
وی با اشاره به فرمايش امام خمينی(ره) مبنی بر اينكه، «بايد به اين نادانان گفت كه قرآن كريم و سنت رسول خدا(ص) آن قدر كه در حكومت و سياست، احكام دارند، در ساير چيزها ندارند، بلكه بسياری از احكام عبادی اسلام، عبادی ـ سياسی است كه غفلت از آنها اين، مصيبتها را به بار آورده است، پيغمبر اسلام(ص) تشكيل حكومت داد مثل ساير حكومتهای جهان»، گفت: امام خمينی(ره) در برابر جريانی كه قرآن و اسلام را از احكام سياسی ـ اجتماعی تهی میداند موضعگيری شديد كردند، هر قدر انسان نسبت به عظمت و منزلت قرآن و نقش آن در زندگی خويش جاهل باشد، به همان ميزان شوق و ذوق او در اطاعت از آن كمتر خواهد شد؛ وقتی انسان نداند كه اين كتاب چه فايده و بركاتی برای او دارد، به يقين رغبتی در توجه و پيروی از آن نشان نمیدهد.
حجتالاسلام ولدبيگی با بيان اينكه قرآن در بين ما حضور دارد و محبوب است، اگر چه مهجور است، افزود: مردم قرآن را تلاوت میكنند و تا اندازهای با آن آشنا هستند، امّا بيشتر برای قصد ثواب و اموات خوانده میشود و اين در فرهنگ ما رواج دارد، حقيقتاً در بسياری از موارد خواندن قرآن در نزد عموم، يادآور مرگ است، قرآن كريم كتاب زندگی، قانون و عمل است در صورتی كه بيشتر برای مردگان خوانده میشود و از زندهها غافليم، اينها نشان دهنده فرهنگ غلط ما است.
امام جمعه مهران با اشاره به سوره طه، آيات 99 تا 101: «كَذَلِكَ نَقُصُّ عَلَیْكَ مِنْ أَنبَاء مَا قَدْ سَبَقَ وَقَدْ آتَیْنَاكَ مِن لَّدُنَّا ذِكْرًا؛ مَنْ أَعْرَضَ عَنْهُ فَإِنَّهُ یَحْمِلُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وِزْرًا؛ خَالِدِينَ فِيهِ وَسَاء لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِمْلًا؛ اين گونه از اخبار پيشين بر تو حكايت مىرانيم و مسلماً به تو از جانب خود قرآنى دادهايم، هر كس از [پيروى] آن روى برتابد روز قيامت بار گناهى بر دوش مىگيرد، پيوسته در آن [حال] مىماند و چه بد بارى روز قيامتخواهند داشت»، اظهار كرد: از جمله اموری كه موجب مهجوريت قرآن میشود، غفلت است، اهميت غفلت نسبت به اطاعت و پيروی از قرآن، كمتر از غفلت از ياد خدا نيست، زيرا قرآن كتابی است كه سرنوشت خوب و بد پيشينيان را جهت بهرهمندی از جنبههای مختلف تاريخ برای هر نسل و هر عصری بيان داشته است تا انسان از اين گنجينه الهی در جهت خودسازی استفاده نمايد؛ عوامل پيروزی و شكست، اسباب سعادت و بدبختی همه و همه در اين هديه الهی نهفته است.
اين مبلغ مذهبی در ادامه با بيان اينكه از جمله عواملی كه زمينه مهجوريت قرآن را فراهم میسازد حجابهايی است كه انسان ميان خود و قرآن ايجاد مینمايد، گفت: اين حجاب به گونهای است كه در عين ارتباط با قرآن، از درك معارف و حقايق آن، محروم میشود؛ بدين صورت از فيض گسترده قرآن بیبهره میماند برخی از اين حجابها عبارتند از آلودگی به گناه و احساس بینيازی.
وی با تبيين و تشريح راههای زدودن مهجوريت از قرآن، بيان كرد: راههای مهجوريت از قرآن عبارتند از اعتقاد و باور جامعه به الگو بودن قرآن در تمام ابعاد زندگی، تصحيح فرهنگ استفاده از قرآن، توجه به معانی و مفاهيم، عمل كردن دستاندركاران قرآن به دستورات قرآن، دعوت افراد جامعه به تدبر و انديشه در قرآن، نگاه ويژه آموزش و پرورش به درس قرآن، توجه خاص مراكز علمی ـ فرهنگی به مباحث قرآنی و محور قرار دادن قرآن در سخنرانیها.
حجتالاسلام ولدبيگی گفت: اولين موردی كه توجه به آن در زدودن مهجوريت از قرآن لازم و ضروری به نظر میرسد، اعتقاد و باور به اين امر است كه قرآن میتواند در تمام زمينههای زندگی بشر اعم از اقتصادی، اجتماعی، سياسی، فرهنگی، علمی و... الگو باشد و میتواند انسانها و جوامع انسانی را به سعادت برساند.
امام جمعه مهران با بيان اينكه يكی ديگر از اموری كه میتواند در مهجوريتزدايی از قرآن تاثير داشته باشد، توجه دادن افراد جامعه به معانی و مفاهيم قرآن است، افزود: هماكنون در بسياری از مناطق كشور كلاسهای آموزش روخوانی، روانخوانی، تجويد، صوت و لحن داير است و اين امری بسيار پسنديده و در خور تقدير است.
اين مبلغ مذهبی با اشاره به سوره بقره، آيه 44: «أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ؛ آيا مردم را به نيكى فرمان مىدهيد و خود را فراموش مىكنيد با اينكه شما كتاب [خدا] را مىخوانيد آيا [هيچ] نمىانديشيد»، اظهار كرد: يكی از عوامل مهم كه در مهجوريتزدايی از قرآن میتواند بسيار تاثيرگذار باشد، اين است كه حافظان، قاريان، مفسران و تمام كسانی كه در اين بخش فعاليت دارند، عامل به قرآن باشند، اين افراد كه معمولاً در جامعه به عنوان افراد الگو مطرح هستند، خود بايد از عاملان به دستورات قرآن باشند.
وی با اشاره به سوره قمر، آيه22: « وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ؛ و قطعاً قرآن را براى پندآموزى آسان كردهايم پس آيا پندگيرندهاى هست»، افزود: يكی ديگر از امور مؤثر در مهجوريتزدايی دعوت افراد جامعه به تدبر و انديشه در آيات نورانی قرآن است، قرآن، خود را كتاب انديشه معرفی میكند و ازمسلمانان میخواهد كه در آن تفكر و انديشه كنند.
حجتالاسلام ولدبيگی در پايان با بيان اينكه مهجوريت قرآن پيامدهای ناگواری برای جامعه به همراه دارد، اظهار كرد: متروك شدن شريعت، رواج منكرات، گسسته شدن رشته اتحاد و برادری در جامعه، جدا شدن مردم از فرهنگ قرآن، رانده شدن نيروهای مذهبی از صحنه اجتماع، پنهان شدن حق و آشكار شدن باطل، دروغ بستن به خدا و پيامبر، استفاده ابزاری از قرآن برای اثبات دعاوی خويش، توجه مردم به نقش و نگار و قرائتهای زيبا و عدم راهيابی قرآن به زندگی روزانه مردم از پيامدهای مهم آن است.
