حجتالاسلام والمسلمين سيدمرتضی موسویشاهرودی، عضو شورای فقهی بعثه مقام معظم رهبری و روحانی كاروانهای حج در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) در پاسخ به اين سؤال كه فرهنگ عمومی رفتن به حج در كشور ما چه قدر به فرهنگ اصيل حج ابراهمی نزديك است، گفت: اين مسئله بستگی به هر فرد حاجی دارد كه به خود بازگردد و خود را محك بزند.
وی با اشاره به ظواهر اجتماعی زيبا و دلفريب حج، گفت: در بحث حج ظواهر زيبايی مطرح است مانند سفر به يك كشور خارجی، استقبال و بدرقه باشكوه، حاجی ناميدن، ملتمس دعا بودن، احترام و ... كه موجب شده است رفتن به حج بيشتر از ساير عبادتها در فضای اجتماعی جامعه جلوه كند.
اين روحانی با سابقه كاروانهای حج با تأكيد بر اينكه ريا در عبادت، عبادت را باطل میكند، گفت: بعضاً میبينيم كسی كه به حج رفته در هنگام سر تراشيدن آنقدر كه بايد به اين فكر باشد كه تراشيدن سر يك عبادت است، به اين فكر میكند كه با اين كار در بازگشت راحتتر همه میفهمند كه به حج رفته و اين معامله بسيار بدی با خدا است.
حجتالاسلام شاهرودی با اشاره به اينكه بعضاً ديده میشود افراد در حج هم گاهی برای نمازشان اهميت قائل نيستند، گفت: پس برای چنين افرادی اين واجب الهی نيست كه اهميت دارد بلكه ساير مسائل است.
وی تصريح كرد: مهمترين مسئلهای كه در برگزاری حج ابراهمی تأثير دارد اين است كه ما نفوس و قلوب خودمان را با معارف الهی معيار قرار دهيم و به معارف الهی و احكام الهی اهتمام بورزيم.
اين روحانی كاروانهای حج با تأكيد بر اينكه نبايد فراموش كرد آن كس كه حج را واجب كرده نماز را نيز واجب كرده است، گفت: برخی زائران ما حاضرند برای رفتن به حج قرض كنند در حالی كه رفتن به حج نياز به استطاعت دارد اما حتی نمازشان از دست میرود و چندان اهميت نمیدهند.
وی ادامه داد: كسی كه بر خلاف دستور الهی مبنی بر لزوم داشتن استطاعت و تأمين تمامی مخارج زندگی خانواده، خود را به سخنی مواجه كرده به حج میرود، يقيناً اين عشق و علاقه به تكليف الهی نيست بلكه ممكن است عشق و علاقه به اين سفر باشد و به خدا پناه میبريم كه اينگونه نباشد.
حجتالاسلام شاهرودی به معامله با ارزشی كه افراد میتوانند با خدا انجام دهند نيز اشاره كرد و گفت: بعد از سفر اول حج كه واجب است، سفرهای بعدی مستحب است اما بر انجام آن اسرار میشود، اما آيا ساير مستحبات نيز به همين روش مورد تأكيد قرار میگيرند و آيا نمیشود حج استحبابی را با خدا معامله كرده و جهيزيه يك دختر نيازمند يا نجات جان يك مريض را تأمين كرد.
وی به روايتی از امام صادق(ع) در همين خصوص اشاره كرد و گفت: يكی از شيعيان از امام صادق(ع) سؤال میكند كه در موسم حج من از خيلی از ثوابها محروم بودم چرا كه اعضای كاروان از من میخواستند كه مراقب وسائل آنها باشم و خود به طواف و زيارت میرفتند. حضرت فرمودند چرا برای اين كار خود كم ارزش قائلی و قسم ياد كردند كه در ثواب تك تك آنها شريك هستی. ولی متأسفانه برای چنين كارهای خيری ارزش قائل نيستيم.
حجتالاسلام شاهرودی در پايان تصريح كرد: چه بسا افرادی به حج میروند و بر میگردند اما كسی كه به حج مشرف نشده ثوابی بيشتر از آنها كسب میكند. حج و همه عبادات الهی يك نوع معرفت ذات اقدس الله است و بايد در آنها تقرب جست و هر چه علم انسان بيشتر شود عبادت را بيشتر میفهمد.