به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، در چند سال اخير با الگوبرداری از سبك زندگی غربی، جامعه دچار بحرانهای اجتماعی- فرهنگی بسياری شده كه از هم گسيختگی بنيان خانواده، نخستين پيامد قابل لمس آن است. مسئلهای كه خود منشأ بسياری از مشكلات اجتماعی امروز محسوب میشود.
اين موضوع زنگ خطری برای بسياری از نهادها و كارشناسان و صاحبنظران اين حوزه بوده است كه با افكار و عقايد متفاوت، راه حلهای مختلفی را از همان سبك و سياقهای غربی برای جامعه پيچيدهاند كه نه تنها نتوانستهاند، آن را حل كنند بلكه گاه خود نيز گرفتار آن شدهاند. در اين بين برخی نيز با شناخت ريشه مشكلات و با تكيه بر پشتوانههای دينی، گامهای موثری را در برونرفت جامعه از اين مشكلات برداشتهاند.
سكينه بيك خورميزی،(مشهور به خانم نيك) مدير مدرسه علميه حضرت خديجه(س)، مبلغ نخبه دفتر تبليغات اسلامی و فرهيختهای نام آشنا كه با درك نيازهای روز جامعه، سالهاست پا در وادی تبليغ گذاشته است. وی با آگاهی از مشكلات جامعه و آنچه كه بنيان خانواده را تهديد میكند، در تلاش است تا راهحلی برای اين كلاف سر در گم بيابد. ما هم به بهانه سالروز ازدواج حضرت فاطمه(س) و مولی الموحدين علی(ع) و گراميداشت خانواده، گفتوگويی را با اين مبلغ و سخنران برجسته ترتيب دادهايم كه در ادامه با هم پی میگيريم.
وی درباره اينكه چطور وارد عرصه تبليغ شده، عنوان كرد: در خانوادهای مذهبی بزرگ شدم و به مطالعه علاقه زيادی داشتم. به محض ورود به حوزه و شروع مطالعات جدی حوزوی، توانستم وارد عرصه تبليغ شوم، به طوری كه بعد از گذشت شش ماه به جای استادم به سخنرانی پرداختم.
خورميزی ادامه داد: آن زمان شمّ تبليغی خوبی داشتم و اولين و به يادماندنیترين تجربه تبليغیام در سن 17 سالگی و در شب شهادت حضرت محمد(ص) در برابر جمعيت 400 نفری رقم خورد. استادم، خانم فاطمه زندی، بيمار بودند و من مجبور شدم به جای ايشان در مدرسه علميهای نزديك به يك ساعت سخنرانی كنم. سخنرانی جذابی بود چون با علم كامل رفتم، تنها ايراد سخنرانيم اين بود كه بسيار تند صحبت میكردم.
وی افزود: در آن زمان استادان خانمِ توانمند در حوزه انگشتشمار بودند، برای همين پس از مدتی برای ادامه تحصيل به سراغ استادی از مدرسه علميه نواب به نام حاج آقا بخشيان رفتم كه تا سال 65 استاد ما بودند.
خورميزی گفت: سال 67 به اصرار استادم برای درك و آشنايی بيشتر با فضای دانشگاه و نحوه تفكر دانشجويان، وارد دانشگاه شدم و توانستم در رشته فقه و مبانی حقوق با معدل 18 فارغالتحصيل مقطع كارشناسی شوم. كارشناسی ارشد را در دانشگاه آزاد خواندم و توانستم اولين نمره 19 پاياننامه را در دانشگاه كسب كنم. همزمان تحصيلات حوزويم را با استاد خصوصی ديگری با نام آقای روحانی و نوارهای آموزشی پی گرفتم و تا سطح مكاسب ادامه دادم.
اين مبلغه در پاسخ به اين پرسش كه «با وجود داشتن تحصيلات حوزوی، چرا به تحصيل در دانشگاه مشغول شد؟»، عنوان كرد: عطش فراگيری روز به روز در من بيشتر میشد و مطالعه در حوزههای مختلف، تنها راه حل فرونشاندن اين عطش بود. همزمان با تحصيل بچهداری هم میكردم كه اين موضوع محدوديتهايی را برای ادامه تحصيلم ايجاد كرد. سرانجام با گذراندن يك دوره اخلاق و تربيت در قم، مجوز تدريس در همه دانشگاهها و مدارس علميه كشور را گرفتم. در حال حاضر 14 سال است كه مدير مدرسه علميه حضرت خديجه(س) هستم و در دانشگاهها و مدارس علميه زيادی نيز تدريس میكنم، با اين حال در اين مدت، هيچگاه از تبليغ و خانوادهام غافل نشدهام.
وی با اشاره به اينكه در تبليغ بايد از ايدههای نو و خلاقانه بهره برد، بيان كرد: فكر نمیكنم برای تبليغ مفاهيم عميق دينی كه با سرشت پاك و خداگونه انسان گره خورده، نيازی به خلق ايدههای جديد باشد، برای داشتن يك تبليغ مؤثر، مبلغ بايد دو نكته را همواره مدنظر داشته باشد، نخست داشتن اطلاعات دقيق، بروز و كارآمد كه اين امر ميسر نمیشود مگر با مطالعات بسيار. داشتن مطالعات بسيار در زمينههای گوناگون و بروز باعث میشود كه تبليغ مؤثری داشته باشيم، يعنی با هر قشری كه صحبت میكنيم، توانايی جذب مخاطب را داشته باشيم و اين گام نخست برای پذيرفتن موضوع تبليغ محسوب میشود.
مدير مدرسه علميه حضرت خديجه(س) ادامه داد: دوم مخاطبشناسی است، يعنی مبلغ بايد بداند برای چه كسی میخواهد صحبت كند. زبان مخاطب خود را بشناسد و با همان زبان با او ارتباط برقرار كند. در اين سالهايی كه مشاوره میدهم، شم مخاطب شناسیام رشد زيادی كرده است و دريافتهام كه بايد برای هر قشر و صنفی متناسب با خودش صحبت كرد تا جواب گرفت، لذا روی مخاطبشناسی دقت زيادی دارم. اينكه از چه طبقهای و با چه تحصيلاتی است، مشخص كننده سطح فكری اوست و دانستن اين نكات ظريف و ساده است كه مبلغ را در رسيدن به هدفش كمك خواهد كرد نه استفاده از شيوههای نو و خلاقانه و اين همان راز موفقيت من است.
بيك خورميزی بيان كرد: از طرفی يك مبلغ بايد بداند كه در تبليغ خود از چه الگوهای تبليغی بايد بهره ببرد تا در مسيری درست مخاطب خود را به سرمنزل مقصود برساند. تبليغ سيره و سنت اهل بيت(ع) با تبيين رفتار و گفتار اين بزرگواران، به گونهای كه برای مردم قابل فهم و لمس باشد، همان صراط مستقيم است كه مبلغ بايد از آن برای تبليغ خود استفاده كند چرا كه ما معتقديم بهترين راهكار برون رفت جامعه از مشكلات متعدد اجتماعی، فرهنگی و ... الگوبرداری از سيره و سنت پيامبر(ص) و اهل بيت(ع) ايشان است.
وی در پاسخ به اين پرسش كه «تا چه اندازه تبيين و ترويج فرهنگ و سيره اهل بيت(ع) میتواند، راه حلی برای مسائل و مشكلات اجتماعی و خانوادگی باشد؟»، بيان كرد: جامعه امروز با مشكلات اجتماعی و فرهنگی بسياری دست به گريبان شده كه اغلب اين بحرانها، پيامد از هم گسيختگی بنيان خانواده است. سيره و سنت اهل بيت(ع) الگويی برای حل مشكلات مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... است كه سيره و فرهنگ فاطمی بهترين گزينه برای مباحث خانوادگی است و بدون شك با تكيه بر اين پشتوانههای دينی، میتوان گامهای مؤثری را برای حل مشكلات برداشت.
بيك خورميزی عنوان كرد: حضرت فاطمه(س) الگويی هستند كه از همان كودكی برای دختران ما، قابل اقتباس هستند. سيره ايشان در ازدواج، همسرداری، فرزندپروری و زندگی اجتماعی میتواند راهكاری در برونرفت جامعه، از مشكلات حاد اجتماعی و فرهنگی باشد. رفتار و كردار ايشان در طول عمر كوتاهشان الگويی برگرفته از فرهنگ اسلام ناب محمدی است، از اين رو الگويی برای همه دورانها محسوب میشوند. حضرت فاطمه(س) خلقت ملكوتی دارند و لقب امابيهای ايشان، بسيار فراتر از معنای ظاهری مراقب و همدم پدر است چرا كه ايشان اصل و ريشه نبوت و محور عالم هستی و تداومبخش نسل رسول خدا(ص) هستند.
بيك خورميزی اظهار كرد: با وجود اينكه ايشان خواستگاران پولدار و معروف زيادی دارند، انتخاب همسر و سادهزيستیشان، رنگ و بوی الهی به خود میگيرد، به گونهای كه به ايشان لقب هانيه يعنی مهربان با همسر و خانواده میدهند، چرا كه در هر حالی از همسرشان استقبال میكنند و دامان پر مهرشان، تربيت كننده بزرگانی مانند امام حسن(ع) و امام حسين(ع) است.
وی ادامه داد: نه تنها نقش حضرت فاطمه(س) را در خانواده بسيار پررنگ و مهم میبينيم، بلكه حضور اجتماعی ايشان در جبهه و جنگ نيز بسيار برجسته است. ايشان در مسائل فرهنگی و سياسی زبانزد خاص و عام بودند و تمام وقايع اجتماعی را رصد میكردند و در مواقع لزوم نيز عكسالعمل نشان میدادند. از لحاظ علمی نيز گوهری كمياب محسوب میشوند. در مباحث اقتصادی هم الگو و اسوه عالم هستند، نه برای بانوان بلكه برای همه مردم و در همه زمانها، بنابراين ابعاد شخصيتی ايشان الگويی كامل در همه زمينه هاست.
اين بانوی مبلغه افزود: اگر بتوانيم زندگی حضرت فاطمه(ع) را از همان ابتدا برای دخترانمان به تصوير بكشيم كاملترين برنامه زندگی را برای آنان چيدهايم. برای مثال، پيامبر(ص) هيچ خواستگاری را از حضرت فاطمه(س) كه دختری 9ــ 8 ساله بودند، پنهان نكردند. در شروع زندگی از وضع مالی همسر و مشكلات و وظايف زناشويی با دخترشان صحبت میكنند تا همه اينها درسی برای والدين امروز باشد.
وی در پاسخ به اين پرسش كه «نقش مبلغان در ترويج فرهنگ فاطمی را چگونه ارزيابی میكنيد؟»، بيان كرد: بيشترين نقش در ترويج فرهنگ فاطمی را بانوان مبلغ دارند، به شرطی كه بتوانند در اين زمينه تحصيلات عاليه داشته باشند و سالها مطالعه كنند تا شناخت دقيقی از فرهنگ و سيره فاطمی به منظور انتقال به مردم داشته باشند.
انی فعال دينی ادامه داد: اگر بانوان مبلغه اهل تلاش و عمل باشند، میتوانند با گفتار و رفتار خود مروج خوبی برای سيره فاطمی و فرهنگ اسلام ناب محمدی باشند. مبلغ بايد بتواند نگاه خشك و قالبی مردم به زندگی ائمه(ع) را بشكند و به گونهای رفتار، افكار و باورهای آنان را متناسب با نياز روز، برای مردم تحليل كند كه فطرت و سرشت پاك و خداگونه انسان آن را بپذيرد. بنابراين مبلغان میتوانند با تبيين رفتار و گفتار اين بانوی بزرگوار، باعث شناخت بهتر مردم از سيره و فرهنگ فاطمی شوند.
مبلغ نخبه دفتر تبليغات اسلامی بيان كرد: الگوبرداری از زندگی اين بانوی بزرگوار هرقدر هم كوچك باشد، باز گام بلندی در زندگیمان محسوب میشود. اگر بتوانيم زندگی اهل بيت(ع) به ويژه حضرت فاطمه(س) را از همان ابتدا به درستی برای مردم ترسيم كنيم، بهترين الگو را برای حفظ و دوام بنيان خانواده ارائه دادهايم و همه اينها بستگی به نقش مبلغان دارد كه تا چه اندازه توانايی ترسيم اين راه را برای مردم داشته باشند.
وی به ارائه راهكارهايی جهت كارآمدی تبليغ و موفقيت مبلغان پرداخت و بيان كرد: اشخاصی كه از اسلام شناخت درستی ندارند و بدون آگاهی وارد جلسهای میشوند، بيشترين آسيب را به دين میزنند. در واقع اين افراد كسانی هستند كه كارشناس نيستند ولی خودشان را مبلغ میدانند. من فقط اميدوارم، روزی بيايد كه هيچ مبلغ بیسوادی روی منبر نرود.
بيك خورميزی افزود: سطحبندی مبلغان و گذاشتن دورههای مختلف آموزشی، باعث ارتقای سطح تبليغ میشود. دست كم ماهی يك بار بايد برای مبلغان كلاس آموزشی برگزار كرد تا بتوانند، توانايیهايشان را با نياز روز جامعه تطبيق دهند. آشنايی با نرمافزارهای مختلف، داشتن مطالعههای مداوم و مستمر، آگاهی از مسائل روز جامعه، شم سياسی و درك درست از زمان و مخاطب شناسی برای مبلغان لازم است.
وی عنوان كرد: مبلغان نبايد گرفتار ركود تبليغی شوند؛ بايد فعال و پويا و رو به جلو حركت كنند. داشتن اطلاعات به روز و كارآمد در امر تبليغ بسيار حياتی است و مانع از آن خواهد شد كه از مخاطبان خود عقب بمانند.
مدير مدرسه علميه حضرت خديجه(س) يادآور شد: مبلغی موفق است كه در وهله نخست، به نياز خانواده خود پاسخ دهد چراكه تربيت فرزندان و همسرداری نبايد فدای تبليغ شود و از طرفی تبليغ را نيز نبايد به خاطر مسائل و مشكلات خانوادگی كنار گذاشت و به آن نگاه مقطعی داشت چرا كه غافل شدن از اين دو مبحث به بنيان خانواده و جامعه ضربه وارد خواهد كرد كه نتيجه آن گرفتار شدن جامعه در مشكلات اجتماعی خواهد بود. بنابراين میتوان با مديريت صحيح و برنامه ريزی دقيق، امر تبليغ را در كنار خانواده و برای خانوادهها داشت.