تبيين سبك زندگی اسلامی - ايرانی در فضای مجازی/94
خدا را در فضای مجازی فراموش نكنيم!
گروه فضای مجازی: چگونه اين اتفاق میافتد و چرا در فضای مجازی، كاربران، خدای حاضر در تمامی حالات را فراموش میكنند؟ بعضی از كاربران به راحتی دروغ میگويند به نشر اكاذيب میپردازند در حالی كه شايد همين كاربران در فضای حقيقی به اينكارها مبادرت نكنند.
رسول اكرم(ص) میفرمايند: «ما مِن ساعَةٍ تَمُرُّ بِابن آدَمَ لَم یُذكَر اللهُ فيها إلّا حَسِرَ عَلَيها یَومَ القيامَةِ؛ هر لحظهای كه بر فرزند آدم بگذرد و او به ياد خدا نباشد روز قيامت حسرتش را خواهد خورد.»
زندگی كنونی افراد جامعه با ابزار علم و فناوری آميخته شده است، به نوعی كه در تمامی لحظههای آن تأثير هر چند كوچك را بر افكار و روحيات و دانستههای كاربران، جامعه و در نهايت عموم مردم به همراه خواهد داشت. فضای مجازی به عنوان بزرگترين محل فعاليت انسانها بعد از فضای حقيقی، دنيای نو را در اختيار جهانيان قرار داده است. دنيايی كه در خود هيچ يك از محدوديتهای فضای واقعی را ندارد و كاربران آن میتوانند با چرخاندن يك موس و كليك، اين دنيا را در اختيار خود داشته باشند.
در كشور دينمدار ما نيز اين فضا به خوبی جای خود را در ميان جوانان باز كرده است بهنوعی كه كاربران ايرانی استفاده كننده از فضای مجازی گوی سبقت را از رقيبان خود در مراحلی ربوده و رتبه نخست را در بعضی از فعاليتها در اين فضا به خود اختصاص دادهاند.
در اين ميان فضای مجازی به عنوان زبانی رايج در ميان گروههای سنی جامعه، به ويژه قشر جوان شناخته میشود. قطع نظر از محاسنی كه اين ابزار فراگير در تسريع و تسهيل زندگی كنونی ايجاد كرده، آسيبهايی را نيز در خود جمع كرده است، كه از آن جمله میتوان به ارتباط بیمقدمه و بدون حفظ هنجارهای حاكم بر جامعه دينی دو جنس نوجوان و جوانِ دختر و پسر در فضای مجازی اشاره كرد.
اين آسيب كه در دوره حاضر با سرعتی روزافزون، مرزهای عفاف و حيای اجتماعی را نشانه گرفته و ظرف قبح و پَلشتی را درهم میشكند، به تهديدی جدی برای فرهنگ حاكم بر جامعه اسلامی ما، در براندازی حجاب و حائل ارزشیِ ميانِ مرد و زن تبديل گشته است.
رفتارهای غلط، و استفاده نادرست و به دور از فرهنگ اسلامی بعضی از كاربران در اين فضا و ناآگاهی نسبت به اينكه قابليتها و امتيازهايی كه فضای مجازی میتواند در جهت پيشبرد اهداف علمی، فرهنگی و حتی مذهبی داشته باشد، اين محيط را ابزاری برای سرگرم كردن و گذراندن عمر جوانان و نوجوان ما به بطالت تبديل كرده است.
اينكه چطور و چگونه اين اتفاق میافتد و چرا در اين فضا به دليل بسياری از مسائل، كاربران، خدای حاضر در تمامی حالت را فراموش میكنند نيز جای بسی سؤال دارد. بعضی از كاربرانی كه به راحتی دروغ میگويند، عكسهای خود را به نامحرمان عرضه میكنند، ساعتها وقت خود را با چت كردن بدون هدف با ديگران میگذرانند و بسياری از اين مسائل، اتفاقاتی است كه هر روز به علت نداشتن فرهنگ استفاده صحيح از فضای مجازی در كشور ما رخ میدهد.
در مورد ارتباط با نامحرم، از شمار زيادی از علما و مراجع تقليد استفتاء شده است كه عموماً چنين پاسخ دادهاند: «البته ارتباط در اين فضا فی نفسه اشكالی ندارد، اما در صورتی كه مفسده داشته باشد و يا باعث گناه شود جايز نيست» چون شيطان وعده داده است، بين دو نامحرم حاضر شود و تا آن دو را به گناه نكشد، دست برندارد.
به نظر میرسد پرداخت هر چه بيشتر و جامعتر به اين موضوع از ضرورتهای جامعه امروز، مخصوصاً در دانشگاهها و محيطهای مذهبی است، چرا كه با عباراتی نظير اينكه فضای مجازی ادبيات مخصوص به خود را دارد و رعايت آداب برخورد حضوری را در آن لازم نمیدانند، يعنی آداب ارتباط با نامحرمی كه در فضای حقيقی قائل هستيم، در فضای مجازی اين آداب را ناديده میگيريم. بايد سعی كنيم رفتار واقعیمان را ملاك قرار دهيم و رفتار مجازیمان بازتر از رفتاری كه با محيط پيرامون خود داريم، نباشد.
اگر در زندگی دوست نداريد غريبهای، تصوير هر چند باحجابتان را نداشته باشد، پس با گذاشتن تصويرتان در پروفايل، برخلاف عرف خودتان عمل كردهايد و اين عمل ممكن است به لغزشهای عملی منجر شود. درست است كه به كل در اينترنت رفتارها بازتر شده است؛ اما بد نيست هر ازگاهی رفتارهای مجازیمان را با برخوردهايمان در دنيای حقيقی محك بزنيم و ببينيم به چه ميزان غرق اين فضای مجازی شدهايم؟ چقدر بر ارزشهايی كه به آنها معتقديم پافشاری میكنيم، چقدر خدا را در اين فضا ياد میكنيم؟ و چقدر تابع شرايط محيطی هستيم؟
مرحوم آيت الله بهجت در رابطه با ارتباط بين دختر و پسر گفتهاند: با توجه به اين كه ارتباط دختر و پسر نامحرم، بدون ضرورت چه از طريق تلفن، موبايل يا از طريق شبكه اينترنت و چت و چه از راههای ديگر باشد، غالباً منشأ فساد است و جايز نيست و اگر صحبت ها تحريككننده باشد، حرام است. تجربههای مكرر نشان داده كه رابطه بين دختران و پسران از دامهای شيطان است و پيامدهای منفی هم دارد. همچنين صحبت كردنهای غير ضروری با نامحرم از مناسبترين جايگاههای نفوذ شيطان است. ممكن است ناخودآگاه انسان را به روابط غير اخلاقی سوق دهد.
البته اگر برای ارتباط و صحبت كردن با نامحرم ضرورتی در بين باشد، مانند: سؤال كردن مسائل شرعی از نامحرم و امثال اين مورد و قصد لذت و شهوت هم در بين نباشد و مفسده هم نداشته باشد، اشكال ندارد؛ ولی به شرط آن كه اين نوع ارتباط نيز دوام دار نباشد. (آية الله بهجت، استفتائات، ج۴، سؤال ۵۲۹۸ و ۵۲۹۹ – ۵۳۰۲)
جمهوری اسلامی ايران در ابعاد فرهنگی و اجتماعی، چه در فضای داخلی و چه برونمرزی، با اتخاذ تدابير مبتنی بر فرامين اسلام و قرآن، بر حفظ حريم و حرمت زنان و مردان جامعه اسلامی تاكيد دارد. اين بينش فرهنگ اسلامی كه بايد شعار علمی و عملی هر جامعه مسلمان و استكبارستيزی باشد فعاليتهای خود را آغاز كرده است كه بايد هرچه بيشتر به آن رسيدگی و مديريت شود.
بياييد با فرهنگ استفاده صحيح از فضای مجازی و امكانات آن دنيايی زيبا را برای خود رقم بزنيم. دنيايی كه خدا هم از آن راضی است. بياييد با نگاهی حقيقی به فضای مجازی فعاليتهای صحيح و در راستای پيش برد شخصيت و منش خودمان داشته باشيم. منشی كه از اهلبيت نشأت میگيرد، پس اگر غير اين باشد از خدا و اهل بيت او دور خواهيم شد.
زندگی كنونی افراد جامعه با ابزار علم و فناوری آميخته شده است، به نوعی كه در تمامی لحظههای آن تأثير هر چند كوچك را بر افكار و روحيات و دانستههای كاربران، جامعه و در نهايت عموم مردم به همراه خواهد داشت. فضای مجازی به عنوان بزرگترين محل فعاليت انسانها بعد از فضای حقيقی، دنيای نو را در اختيار جهانيان قرار داده است. دنيايی كه در خود هيچ يك از محدوديتهای فضای واقعی را ندارد و كاربران آن میتوانند با چرخاندن يك موس و كليك، اين دنيا را در اختيار خود داشته باشند.
در كشور دينمدار ما نيز اين فضا به خوبی جای خود را در ميان جوانان باز كرده است بهنوعی كه كاربران ايرانی استفاده كننده از فضای مجازی گوی سبقت را از رقيبان خود در مراحلی ربوده و رتبه نخست را در بعضی از فعاليتها در اين فضا به خود اختصاص دادهاند.
در اين ميان فضای مجازی به عنوان زبانی رايج در ميان گروههای سنی جامعه، به ويژه قشر جوان شناخته میشود. قطع نظر از محاسنی كه اين ابزار فراگير در تسريع و تسهيل زندگی كنونی ايجاد كرده، آسيبهايی را نيز در خود جمع كرده است، كه از آن جمله میتوان به ارتباط بیمقدمه و بدون حفظ هنجارهای حاكم بر جامعه دينی دو جنس نوجوان و جوانِ دختر و پسر در فضای مجازی اشاره كرد.
اين آسيب كه در دوره حاضر با سرعتی روزافزون، مرزهای عفاف و حيای اجتماعی را نشانه گرفته و ظرف قبح و پَلشتی را درهم میشكند، به تهديدی جدی برای فرهنگ حاكم بر جامعه اسلامی ما، در براندازی حجاب و حائل ارزشیِ ميانِ مرد و زن تبديل گشته است.
رفتارهای غلط، و استفاده نادرست و به دور از فرهنگ اسلامی بعضی از كاربران در اين فضا و ناآگاهی نسبت به اينكه قابليتها و امتيازهايی كه فضای مجازی میتواند در جهت پيشبرد اهداف علمی، فرهنگی و حتی مذهبی داشته باشد، اين محيط را ابزاری برای سرگرم كردن و گذراندن عمر جوانان و نوجوان ما به بطالت تبديل كرده است.
اينكه چطور و چگونه اين اتفاق میافتد و چرا در اين فضا به دليل بسياری از مسائل، كاربران، خدای حاضر در تمامی حالت را فراموش میكنند نيز جای بسی سؤال دارد. بعضی از كاربرانی كه به راحتی دروغ میگويند، عكسهای خود را به نامحرمان عرضه میكنند، ساعتها وقت خود را با چت كردن بدون هدف با ديگران میگذرانند و بسياری از اين مسائل، اتفاقاتی است كه هر روز به علت نداشتن فرهنگ استفاده صحيح از فضای مجازی در كشور ما رخ میدهد.
در مورد ارتباط با نامحرم، از شمار زيادی از علما و مراجع تقليد استفتاء شده است كه عموماً چنين پاسخ دادهاند: «البته ارتباط در اين فضا فی نفسه اشكالی ندارد، اما در صورتی كه مفسده داشته باشد و يا باعث گناه شود جايز نيست» چون شيطان وعده داده است، بين دو نامحرم حاضر شود و تا آن دو را به گناه نكشد، دست برندارد.
به نظر میرسد پرداخت هر چه بيشتر و جامعتر به اين موضوع از ضرورتهای جامعه امروز، مخصوصاً در دانشگاهها و محيطهای مذهبی است، چرا كه با عباراتی نظير اينكه فضای مجازی ادبيات مخصوص به خود را دارد و رعايت آداب برخورد حضوری را در آن لازم نمیدانند، يعنی آداب ارتباط با نامحرمی كه در فضای حقيقی قائل هستيم، در فضای مجازی اين آداب را ناديده میگيريم. بايد سعی كنيم رفتار واقعیمان را ملاك قرار دهيم و رفتار مجازیمان بازتر از رفتاری كه با محيط پيرامون خود داريم، نباشد.
اگر در زندگی دوست نداريد غريبهای، تصوير هر چند باحجابتان را نداشته باشد، پس با گذاشتن تصويرتان در پروفايل، برخلاف عرف خودتان عمل كردهايد و اين عمل ممكن است به لغزشهای عملی منجر شود. درست است كه به كل در اينترنت رفتارها بازتر شده است؛ اما بد نيست هر ازگاهی رفتارهای مجازیمان را با برخوردهايمان در دنيای حقيقی محك بزنيم و ببينيم به چه ميزان غرق اين فضای مجازی شدهايم؟ چقدر بر ارزشهايی كه به آنها معتقديم پافشاری میكنيم، چقدر خدا را در اين فضا ياد میكنيم؟ و چقدر تابع شرايط محيطی هستيم؟
مرحوم آيت الله بهجت در رابطه با ارتباط بين دختر و پسر گفتهاند: با توجه به اين كه ارتباط دختر و پسر نامحرم، بدون ضرورت چه از طريق تلفن، موبايل يا از طريق شبكه اينترنت و چت و چه از راههای ديگر باشد، غالباً منشأ فساد است و جايز نيست و اگر صحبت ها تحريككننده باشد، حرام است. تجربههای مكرر نشان داده كه رابطه بين دختران و پسران از دامهای شيطان است و پيامدهای منفی هم دارد. همچنين صحبت كردنهای غير ضروری با نامحرم از مناسبترين جايگاههای نفوذ شيطان است. ممكن است ناخودآگاه انسان را به روابط غير اخلاقی سوق دهد.
البته اگر برای ارتباط و صحبت كردن با نامحرم ضرورتی در بين باشد، مانند: سؤال كردن مسائل شرعی از نامحرم و امثال اين مورد و قصد لذت و شهوت هم در بين نباشد و مفسده هم نداشته باشد، اشكال ندارد؛ ولی به شرط آن كه اين نوع ارتباط نيز دوام دار نباشد. (آية الله بهجت، استفتائات، ج۴، سؤال ۵۲۹۸ و ۵۲۹۹ – ۵۳۰۲)
جمهوری اسلامی ايران در ابعاد فرهنگی و اجتماعی، چه در فضای داخلی و چه برونمرزی، با اتخاذ تدابير مبتنی بر فرامين اسلام و قرآن، بر حفظ حريم و حرمت زنان و مردان جامعه اسلامی تاكيد دارد. اين بينش فرهنگ اسلامی كه بايد شعار علمی و عملی هر جامعه مسلمان و استكبارستيزی باشد فعاليتهای خود را آغاز كرده است كه بايد هرچه بيشتر به آن رسيدگی و مديريت شود.
بياييد با فرهنگ استفاده صحيح از فضای مجازی و امكانات آن دنيايی زيبا را برای خود رقم بزنيم. دنيايی كه خدا هم از آن راضی است. بياييد با نگاهی حقيقی به فضای مجازی فعاليتهای صحيح و در راستای پيش برد شخصيت و منش خودمان داشته باشيم. منشی كه از اهلبيت نشأت میگيرد، پس اگر غير اين باشد از خدا و اهل بيت او دور خواهيم شد.
