به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) دانش بشر در زمينههای زيست شناسی و زيست فناوری توليد مثل در دهههای اخير پيشرفت گسترده و قابل توجهی يافته است كه اين تحول با به كارگيری تكنيكهای باروری خارج رحمی به دوران جديدی وارد شد و در پی آن، دانش زيست شناسی توليد مثلی و فناوریهای كمك باروری از رشدی فزاينده و چشمگير برخوردار شد.
در نتيجه، پژوهش بر روی گامت و رويانهای حاصل از باروری آزمايشگاهی، دغدغههای اخلاقی ويژهای را پديد آورد. پژوهش بر روی گامت و رويان انسانی، به واسطه انتساب آن به انسان كه واجد كرامت است با ملاحظات و الزامات اخلاقی ويژهای توأم است كه در اين راهنما مورد اشاره قرار گرفتهاند.
بنابراين راهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی براساس ماده پنج قانون تشكيل وزارت بهداشت كه نظارت بر پژوهش علوم پزشكی بر عهده اين وزارتخانه است به دانشگاههای علوم پزشكی ابلاغ شده است و پژوهشگران بايد علاوه بر اين راهنما از ساير قوانين و مقررات كشور شامل راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش و ديگر راهنماهای اختصاصی اخلاق در پژوهش كشور آگاه باشند و آنها را رعايت كنند.
براساس گزارش ايكنا، مفاد اين راهنما ناظر بر تمامی پژوهشهايی است كه بر روی گامت يا رويان آزمايشگاهی(تا پيش از ايجاد بارداری) انجام میگيرند و دارای سه فصل «كرامت انسانی»، «مواردی كه پژوهش روی رويان منجر به بارداری میشود» و «رضايت آگاهانه و رازداری» است.
در فصل اول اين راهنمای اخلاقی آمده است: هيچ پژوهشی نبايد بر روی رويان يا گامت انسان انجام شود، مگر آنكه برای سلامت باروری يا ساير جنبههای سلامت انسان ضروری باشد و جايگزين مناسب ديگری برای رويان يا گامت انسانی وجود نداشته باشد و هرگونه خريد يا فروش گامت يا رويان انسانی، يا استفاده از رويانی كه از طريق روابط تجاری به دست آمده باشد ممنوع است.
در بخش از فصل دوم اين راهنمای اخلاقی نيز كه بر موضوع رضايت آگاهانه و رازداری تاكيد دارد آمده است: از آنجايی كه رويان حاصل از گامتهای زوجين است و نمیتوان به آن نام فرزند را اطلاق كرد، رضايت شركت در پژوهش بايد از زوجينی گرفته شود كه از گامت آنها برای ايجاد رويان استفاده شده است و هرگونه پژوهش بر روی رويان انسانی نياز به اخذ رضايتنامه از صاحبان رويان و كسب مجوز كميته اخلاق در پژوهش دارد.
همچنين در بخشی از فصل پايانی اين راهنما نيز تاكيد شده است: در اينگونه پژوهشها (مواردی كه پژوهش روی رويان منجر به بارداری میشود) بايد زيانهای احتمالی شركت در پژوهش در قياس با منافع آن برای فرزند حاصل قابل توجيه باشد، در پژوهشهايی كه فقط برای به دست آوردن اطلاعات جديد است، امكان هر گونه خطر افزودهای غير قابل پذيرش است؛ همچنين پژوهشگران بايد اطمينان حاصل كنند كه احتمال هر گونه عوارض ناخواسته برای رويان و يا مخاطرات طولانی مدت برای سلامت فرزند حاصل، در كمترين حد ممكن است.