وظايف سازمانها و نهادها در توسعه فرهنگ عمومی دينی در جامعه/
نداشتن معرفت عامل نبود احساس نياز درونی برای انجام واجبات است
گروه اجتماعی: مدرس حوزه عليمه قم با اشاره به وارد شدن برخی مستحبات در فرهنگ عمومی و دور شدن برخی واجبات از سطح عمومی جامعه، عنوان كرد: احساس خلأ و نياز درونی برای انجام برخی واجبات مانند حجاب، نماز و ... نيازمند معرفت است.
حجتالاسلام والمسلمين عبدالكريم پاكنيا، مدرس حوزه علميه قم، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اينكه برخی مستحبات در جامعه بسيار مورد توجه قرار گرفته و عمل به آنها به صورت فرهنگ عمومی درآمده است در حالی كه به برخی از واجبات در جامعه بیتوجهی میشود، خواستار بررسی و تحليل دلايل اين مسئله شد.
وی به برگزاری مراسم دعای عرفه و استقبال خوب مردم از اين دعا اشاره كرد و گفت: در خصوص دلايل اين توجه میتوان گفت كه اين دعا در موقعيت خاص زمانی قرائت شده كه از يك طرف مراسم حج برپا بوده در آستانه عيد قربان است و از سوی ديگر آغاز حركت امام حسين(ع) و شهادت حضرت مسلم است.
حجتالاسلام پاكنيا به نياز فطری انسانها به صحبت كردن با يك مقام بلند و قردتمند اشاره كرد و گفت: انسانها نياز دارند با كسی كه میدانند بسيار قدرتمند است درد و دل كرده نيازهای خود را از او بطلبند و مراسمی مانند دعای عرفه در راستای رفع چنين نيازی قرار دارد و افراد با صرف وقتی محدود میتوانند بخشی از اين نياز را به راحتی برطرف كنند.
وی در مقابل توجه به چنين مستحباتی كم بودن توجه به برخی از واجبات مانند حجاب را مطرح و ذكر كرد: دليل كم بودن توجه به واجبی مانند حجاب اين است كه اولاً ما(متوليان دينی و مسئولان فرهنگی كشور) نتوانستهايم اين واجب را درست فرهنگسازی كنيم و از سوی ديگر زيبايی حجاب به عنوان نوعی محدوديت در جامعه و فرهنگ عمومی جای گرفته است.
اين مدرس حوزه علميه قم به ملموس بودن لذت بخشی برخی از مستحبات اشاره كرد و گفت: انسانها احساس میكنند خلأيی در وجودشان است كه با مراسمی مانند دعا، اعتكاف و پناه بردن به يك قدرت بالاتر میتوانند پر كنند. اما احساس خلأ و نياز درونی برای انجام برخی واجبات مانند حجاب، نماز، امر به معروف و ... نيازمند داشتن معرفت است و نداشتن چنين معرفی مشكل اصلی در عمل به اين واجبات است.
وی تصريح كرد: فوايد و اثرات مستقيم و غير مستقيم واجبات كمتر به فرهنگ عمومی تبديل شده است و متعاقب آن احساس نياز به آنها نيز درونی نشده و واضح نيست.
اين استاد حوزه علميه قم انسان را موجودی منفعتطلب دانست و اظهار كرد: انسان هميشه به دنبال كسب منفعت از كوتاهترين و كم زحمتترين راه است، در دعا احساس میكند چنين منفعتی حاصل شده اما در برخی از واجبات احساس میكند كه اول بايد هزينه بدهد و منتظر گرفتن منفعت خود باشد و دليل چنين احساسی اين است كه متوليان فرهنگ دينی جامعه نتوانستهاند چنين واجباتی را درست مطرح كنند.
پاكنيا در خصوص چگونگی تغيير فرهنگ عمومی در خصوص واجباتی مانند، نماز، گفت: عملكرد افرادی كه اسوه و الگو هستند در اين خصوص بسيار مهم است. مثلاً زمانی كه اقامه نماز آيتالله بهجت نشان داده میشد، حتی افرادی كه نمازخوان هم نبودند لذت برده عنوان میكردند كه نماز بايد اينگونه باشد.
وی ادامه داد: مردم بزرگان خود را آنطور كه بايد ببينند، نمیبينند در حالی كه در زمان حضرت رسول(ص) و ائمه به دليل زيبايی نماز و قرائت قرآن اين بزرگان حتی مشركان جمع شده تماشا میكردند چرا كه نماز و قرائت آنها نمايشی عرفانی از دين بود، ديدن چنين حالات عرفانی در جذب مردم موثر است.
حجتالاسلام پاكنيا به نبودن فرهنگسازی درست در رسانهها در خصوص واجبات نيز اشاره كرد و گفت: میتوان در رسانهها تأثيرات عمل به واجبات را بهتر نشان داد و حداقل آثار عمل به واجبات را فهماند.
وی در پايان تصريح كرد: گفتنیها گفته شده اما تأثير ملموس عمل به واجبات به مردم چشانده نشده است، مثلا مردم واقعاً نمیدانند امر به معروف و نهی از منكر چه تأثير ارزشمندی در بالابردن امنيت جامعه دارد.
وی به برگزاری مراسم دعای عرفه و استقبال خوب مردم از اين دعا اشاره كرد و گفت: در خصوص دلايل اين توجه میتوان گفت كه اين دعا در موقعيت خاص زمانی قرائت شده كه از يك طرف مراسم حج برپا بوده در آستانه عيد قربان است و از سوی ديگر آغاز حركت امام حسين(ع) و شهادت حضرت مسلم است.
حجتالاسلام پاكنيا به نياز فطری انسانها به صحبت كردن با يك مقام بلند و قردتمند اشاره كرد و گفت: انسانها نياز دارند با كسی كه میدانند بسيار قدرتمند است درد و دل كرده نيازهای خود را از او بطلبند و مراسمی مانند دعای عرفه در راستای رفع چنين نيازی قرار دارد و افراد با صرف وقتی محدود میتوانند بخشی از اين نياز را به راحتی برطرف كنند.
وی در مقابل توجه به چنين مستحباتی كم بودن توجه به برخی از واجبات مانند حجاب را مطرح و ذكر كرد: دليل كم بودن توجه به واجبی مانند حجاب اين است كه اولاً ما(متوليان دينی و مسئولان فرهنگی كشور) نتوانستهايم اين واجب را درست فرهنگسازی كنيم و از سوی ديگر زيبايی حجاب به عنوان نوعی محدوديت در جامعه و فرهنگ عمومی جای گرفته است.
اين مدرس حوزه علميه قم به ملموس بودن لذت بخشی برخی از مستحبات اشاره كرد و گفت: انسانها احساس میكنند خلأيی در وجودشان است كه با مراسمی مانند دعا، اعتكاف و پناه بردن به يك قدرت بالاتر میتوانند پر كنند. اما احساس خلأ و نياز درونی برای انجام برخی واجبات مانند حجاب، نماز، امر به معروف و ... نيازمند داشتن معرفت است و نداشتن چنين معرفی مشكل اصلی در عمل به اين واجبات است.
وی تصريح كرد: فوايد و اثرات مستقيم و غير مستقيم واجبات كمتر به فرهنگ عمومی تبديل شده است و متعاقب آن احساس نياز به آنها نيز درونی نشده و واضح نيست.
اين استاد حوزه علميه قم انسان را موجودی منفعتطلب دانست و اظهار كرد: انسان هميشه به دنبال كسب منفعت از كوتاهترين و كم زحمتترين راه است، در دعا احساس میكند چنين منفعتی حاصل شده اما در برخی از واجبات احساس میكند كه اول بايد هزينه بدهد و منتظر گرفتن منفعت خود باشد و دليل چنين احساسی اين است كه متوليان فرهنگ دينی جامعه نتوانستهاند چنين واجباتی را درست مطرح كنند.
پاكنيا در خصوص چگونگی تغيير فرهنگ عمومی در خصوص واجباتی مانند، نماز، گفت: عملكرد افرادی كه اسوه و الگو هستند در اين خصوص بسيار مهم است. مثلاً زمانی كه اقامه نماز آيتالله بهجت نشان داده میشد، حتی افرادی كه نمازخوان هم نبودند لذت برده عنوان میكردند كه نماز بايد اينگونه باشد.
وی ادامه داد: مردم بزرگان خود را آنطور كه بايد ببينند، نمیبينند در حالی كه در زمان حضرت رسول(ص) و ائمه به دليل زيبايی نماز و قرائت قرآن اين بزرگان حتی مشركان جمع شده تماشا میكردند چرا كه نماز و قرائت آنها نمايشی عرفانی از دين بود، ديدن چنين حالات عرفانی در جذب مردم موثر است.
حجتالاسلام پاكنيا به نبودن فرهنگسازی درست در رسانهها در خصوص واجبات نيز اشاره كرد و گفت: میتوان در رسانهها تأثيرات عمل به واجبات را بهتر نشان داد و حداقل آثار عمل به واجبات را فهماند.
وی در پايان تصريح كرد: گفتنیها گفته شده اما تأثير ملموس عمل به واجبات به مردم چشانده نشده است، مثلا مردم واقعاً نمیدانند امر به معروف و نهی از منكر چه تأثير ارزشمندی در بالابردن امنيت جامعه دارد.
