واقفان قبل ازاقدام به وقف، با علمای این حوزه مشورت کنند

حجت‌الاسلام کمال‌الدین خداداده، استاد حوزه و دانشگاه‌های تبریز درگفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، با اشاره به اهمیت وقف براساس تعالیم دینی اظهار کرد: در آیات و روایات و متون اسلامی به اعمال صالح، صدقه دادن، قرض‌‎الحسنه، انفاق، تعاون و کمک به هم‌نوعان اشاره بسیاری شده است.

وی افزود: پیامبر اسلام(ص) فرمودند: «سه چیز است که بعد از مرگ ثوابش همیشه به انسان می‎رسد و آن عبارت است از دادن صدقه جاریه(وقف)، دانشی که از خود به جای می‌‎گذارد و نیز اولاد صالح»؛ براین اساس وقف یا صدقه جاریه اهمیت بیشتری در تعالیم دینی داشته و از آن به عنوان باقیات‌‎الصالحات یاد شده است که ثوابش همیشه به انسان می‎رسد.

حجت‌الاسلام خداداده به احکام و شرایط وقف اشاره کرد و گفت: احکام  وقف به طور مفصل در رساله‎های مراجع تقلید آمده است اما کسی که می‎خواهد اموالش را در این مسیر قرار دهد باید به جاری شدن صیغه وقف توجه کند و در این خصوص هم نظر فقها مبنی براینکه این صیغه به عربی، فارسی و ترکی خوانده شود متفاوت است.

وی ادامه داد: براساس این صیغه کسی که اموال خود را در مورد مساجد، بیمارستان، امور خیریه و... وقف می‎کند دیگر هیچ‎کس حق ندارد آن را فروخته و یا در جای دیگر مصرف کند.

ماندگاری وقف به مراتب بیشتر از صدقه است
خداداده به تفاوت وقف و صدقه نیز اشاره کرد و افزود: ماندگاری صدقه جاریه بیشتر از خود صدقه بوده و با توجه به اینکه سود و ثوابش همیشگی است باید در نگهداری و هزینه منافع آن اهتمام جدی صورت گیرد.

وی تأکید کرد: موقوفاتی که مورد استفاده آن ذکر شده باید تنها در این زمینه مصرف شود اما اگر این موقوفات عام باشد، براساس نظر حاکم شرع می‎توان اصل آن را تغییر داد؛ به‏عنوان مثال کسی که وقف کرده تا نفت و روغن مسجد یا مدرسه‎ای را تأمین کند چون درحال حاضر این تأمین سوخت از طریق گاز انجام می‏شود بنابراین مورد استفاده وقف تغییر می‌‎یابد.

استاد حوزه و دانشگاه‌های تبریز با تأکید براینکه واقفان قبل ازاقدام به وقف، با علمای این حوزه مشورت کنند، اظهار کرد: نظر واقف در استفاده از موقوفات شرط است، اما می‌توان با فرهنگ‌سازی و راهنمایی صحیح، واقفان را به سمتی که جامعه در آن احساس نیاز می‌کند سوق داد تا برکات بیشتری شامل حال مردم شود؛ در حال حاضر نیاز جامعه در موضوع‎های تولیدی و اقتصادی است که درصورت آشنایی اگر وقف در این زمینه هزینه شود مؤثرتر است.

موقوفات قدیمی باید احیا شوند
کارشناس مسائل دینی با تأکید بر فرهنگ‌سازی و ترغیب مردم به سنت حسنه وقف، اضافه کرد: متاسفانه در برهه‌ای از زمان به‌خصوص دوران طاغوت، مسائلی همچون تصرف اموال وقفی و موقوفه‌خواری باعث شد تا مردم نسبت به این موضوع توجه کمرنگ‌تری داشته باشند؛ بنابراین بهترین کار برای احیای فرهنگ وقف احیای موقوفات قدیمی و حفظ آن است.

وی توجه دقیق به قوانین وقف و اصلاح آن، باز گردندان اموال و زمین‌های موقوفه‌ای که تصرف شده و اطلاع‌‎رسانی و نظارت بر امورات وقفی از طرف مسئولان به خصوص مسئولان اوقاف و امورخیریه را از مهمترین راه‎‏های احیا و ترویج این فرهنگ و سنت حسنه در جامعه دانست.