سوادآموزی؛ سطری طلایی در کارنامه نهضت اسلامی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، اسلام، دین دانش و سواد است، با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، سواد و سوادآموزی جایگاه ویژه ای یافت و در تاریخ هفتم دی ماه 1358، به فرمان حضرت امام خمینی(ره)، کشتی این کشور حرکت خود را به سوی علم و علم آموزی آغاز کرد. تا پیش از انقلاب اسلامی، ایران جزء کشورهای بی سواد جهان به شمار می آمد؛ زیرا بیشتر مردم آن از بی سوادی رنج می بردند و تعداد کسانی که تحصیلات عالی داشتند، خیلی کم بود.

با پیروزی انقلاب و تشکیل نهضت سوادآموزی، ایران گام مؤثری در سوادآموزی برداشت تا جایی که در حال حاضر، بیشتر ملت ایران از نعمت سواد سود می برند. آری، به فرمان امام و یاری این مردم، ریشه های درخت ایران از جویبارهای علم سیراب شد. دیروز در حکومت جور و ستم، استعدادهای به بار ننشسته مان در نطفه خفه می شد و امروز به یاری خداوند و تلاش سوادآموزان و آموزگاران دل سوز، شکوفه های علم و سواد بر جای جای درخت حیات کشورمان جوانه زده و به ثمر نشسته است.

سوادآموزی، تنها فرایند یادگیری مهارت های خواندن، نوشتن و حساب کردن نیست؛ بلکه کمک کردن به آزادسازی انسان و رشد کامل اوست. سوادآموزی، شرایط مناسب را برای کسب آگاهی انتقادی از تضادهای جامعه ای به وجود می آورد که فرد در آن زندگی می کند. همچنین، سوادآموزی انسان را برمی انگیزد تا با مشارکت فعال و بهره گرفتن از نیروی نوآوری، طرح هایی بیافریند که می تواند در متحول ساختن جهان مؤثر باشد.

سوادآموزی حق اساسی هر انسان است. سوادآموزی و به طور کلی آموزش و پرورش، یکی از ابزارهای اصلی برای تمام دگرگونی های اجتماعی است. سوادآموزی، عملی سیاسی به معنای مشارکت انسان، در ساختن هدف ها و ایجاد محیط و شرایط مناسب زندگی است.

حقیقت علم

حقیقت علم نوری است که در پرتو آن، انسان جهان را آن گونه که هست می بیند و جایگاه خود را در هستی می یابد. نور علم مراتبی دارد که بالاترین آن نه تنها انسان را با راه تکامل خود آشنا می کند، بلکه او را در این مسیر حرکت می دهد و به مقصد اعلای انسانیت می رساند. قرآن کریم با صراحت از این نور سخن می گوید و می فرماید: «آیا کسی که مرده دل بود و زنده اش کردیم و برای او نوری پدید آوردیم تا در پرتو آن در میان مردم برود، چون کسی است که گویی گرفتار در تاریکی هاست و از آن بیرون آمدنی نیست؟»

تأکید اسلام در مورد آموختن علم و سواد، تنها برای امور دنیوی نیست. آنچه برای اسلام اهمیت دارد، امور معنوی است که از مجرای امور مادی به دست می آید. شخصی که به دنبال علم و سواد می گردد و آن را می یابد، نه تنها امور زندگی مادی اش را با آن به راحتی می گذراند، بلکه به دنبال کسب رضایت خداوند نیز گام برمی دارد.

سواد آموزی به توفیق فرمان امام خمینی(ره) از یک حرکت محدود فرهنگی، به نهضتی فراگیر تبدیل شد و از آن پس در شمار مقدس ترین آرمانهای انقلاب اسلامی در آمد.چنین آرمان مقدسی، شایستگی آن را دارد که در کنار مهم ترین اهداف و برنامه های انقلاب شکوهمند اسلامی بنشیند و سطری طلایی در کارنامه نهضت اسلامی در جهان معاصر باشد.

اهمیت مبارزه با بی سوادی بر کسی پوشیده نیست و کم و بیش تمام کشورهای جهان، و به خصوص جوامع در حال توسعه، از دیرباز به اهمیّت این امر پی برده اند. جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه اهمیتی که برای امور آموزشی و فرهنگی قائل است، برنامه های گسترده ای برای مبارزه با بی سوادی به انجام رسانده است. تشکیل نهضت سوادآموزی و فعالیت ها و موفقیت های آن در صحنه های بین المللی، شاهد گویایی بر این ادعاست.

زیان های بی سوادی

نخستین گام برای رشد کشور، آموزش سواد و یادگرفتن آن است. بی سوادی و اهمیت ندادن به سواد آموزی، ضربه های جبران ناپذیری به شالوده های علمی، صنعتی، اقتصادی، فرهنگی و... جامعه وارد می سازد. فرد بی سواد در جامعه امروز کمترین جایگاه را خواهد داشت؛ چرا که آشنا نبودن او با مسائل ضروری اش در جامعه، همواره سبب عقب افتادگی اش می شود. آگاه نبودن از مسائل و قوانین حقوقی، بهداشتی، تربیتی و...، چنین فردی را در زندگی دچار مشکل خواهد کرد و کمترین منزلت را در جامعه و بین افراد آن خواهد داشت. در نتیجه، هرچه بی سوادان جامعه ای بیشتر باشد، آن جامعه در بین جوامع دیگر جایگاه پایین تری خواهد داشت.

ریشه‌کن شدن بی‌سوادی زمینه‌ساز تقویت فرهنگ است و فرهنگ یک جامعه زمانی درست می‌شود که همه افراد جامعه باسواد باشند.امروز در دنیایی زندگی می‌کنیم که فضاهای مجازی می‌توانند در یک ثانیه، یک میلیارد صفحه  اطلاعات ارائه دهند و در چنین شرایطی وجود افراد بی‌سواد تنها شکاف بین نسل‌‌ها را زیاد می‌کند.

زهرا فلاح، آموزشیار نهضت سوادآموزی به خبرنگار ایکنا گفت: امروزه بیسوادی تنها توان خواندن و نوشتن نیست، بلکه ابعاد گسترده‌تری را در بر می‌گیرد که سواد اقتصادی، اجتماعی، رسانه‌ای و آشنایی با سبک زندگی از جمله این ابعاد است که در آموزش افراد باید بر روی آنها تاکید کرد.

وی با بیان اینکه بیسوادی خسارت زیادی را به افراد جامعه و روحیات آنان وارد می کند، افزود: از بین رفتن اعتماد به نفس افراد مهمترین آسیبی است که به این افراد وارد می‌شود و این امر سه مشکل اساسی ناتوانی در حل مشکلات، ناتوانی در برقراری ارتباط سالم و ناتوانی در تعیین سرنوشت را در پی خواهد داشت.

نقش مهم خانواده در سوادآموزی

فلاح با بیان اینکه حمایت خانواده در کنار حکومت و نظام آموزشی، یک رکن اساسی است، متذکر شد: بدون حمایت خانواده‌ها، اقدامات دولت و مسئولان در این امر بی‌نتیجه خواهد بود و خانواده‌های متزلزل موجب افزایش بیسوادی در جامعه خواهد شد.

حجت الاسلام والمسلمین گلمیرزاده، معاون پژوهشی و آموزشی تبلیغات اسلامی گیلان در گفتگو با خبرنگار ایکنا، با بیان اینکه تشکیل نهضت سوادآموزی نیز مانند خیلی از نهادها و ارگان های کشور از ثمرات انقلاب اسلامی است که تحولی بزرگ در کشور ما پدید آورد، تصریح کرد: سالروز تشکیل نهضت سواد آموزی، روز سوادآموزی نیز نامگذاری شده است.

وی با اشاره به اینکه خداوند در آیات بسیاری همواره به تفاوت میان کسانی که می دانند و نمی دانند تاکید کرده است، اضافه کرد: خداوند با تاکید بر این آیات می خواهد انسان را به تفکر و اندیشه وادارد و معرفت را در گرو علم و تفکر می داند.

حجت الاسلام گلمیرزاده با بیان اینکه خداوند علم را نور می داند، افزود: دانستن، فضیلتی بزرگ است که پیامبر(ص) می فرمایند: «کسب علم بر هر مرد و زنی واجب است» و دانایی به عنوان نیاز اولیه انسان در تمامی امور است و به عنوان میزانی برای ارزش و اعتبار فرد مطرح می شود که دوری از آن تاریکی و گمراهی را برای انسان درپی دارد.

وی پروردگار را به عنوان معیار و بالاترین درجه برای کسب علم دانست و متذکر شد: خداوند اعلی ترین درجه علمی است که با نگاه موشکافانه و دقیق به نظام خلقت برهان بسیاری از پدیده های علمی را کشف می کنیم و تفکر در آسمان ها و زمین در واقع شناخت خالق آن به عنوان قاعده عمیق علمی است.

حجت الاسلام گلمیرزاده با بیان اینکه نهضت امام خمینی(ره) نهضت سوادآموزی، بیداری، آگاهی دینی و بصیرت بود، یادآور شد: ما از نظر بینش، آگاهی، بصیرت و بیداری مدیون امام خمینی(ره) و رشادت ها و اندیشه های ناب ایشان هستیم.