
شاهرضا بیگی، مدرس دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، با اشاره به مباحث بازار از دیدگاه اسلام، گفت: اهمیت کسب حلال نکته قابل التفاتی است که نباید به سادگی از کنارآن گذشت و پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصوم(ع) بسیار تأکید داشتند که کار و کسب انسان در نزد خداوند سبحان از ارزش وافری برخودار است.
وی افزود: البته این ارزش و اعتبار تنها زمانی متعلق به آن است که مستخدم و کارمند تلاشگر در پی روزی حلال بوده و از ورود مال و درآمد حرام(کمکاری، عدم حضور و قصور در انجام امور محوله در اداره و سازمان) در معاش خویش جداً پرهیز کند از اینرو چنین امر مورد اهتمامی را به منزله یکی از عبادات برتر دانسته و رسول خدا(ص) فرمود: عبادت، هفتاد جز دارد که برترین آنها طلب مال حلال است.
این مدرس تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) در زمینه لقمه حلال خوردن و اجتناب از حرام واضح میفرمود: هر که لقمهای حلال بخورد؛ فرشتهای بالای سر او قرار گرفته و مادامی که او مشغول خوردن است؛ برای او از خداوند رحمان طلب آمرزش میکند و هر زمان که لقمه حرامی در داخل شکم او قرار گیرد؛ تمام فرشتههای آسمان و زمین او را لعنت میکند.
بیگی اظهار کرد: لقمه حرام به مثابه سمی مهلک بوده و چه بسا باعث بسیاری از امراض روحی و جسمی که آثار آن بعدها ظهور خواهد کرد؛ گشته و منجر به آزار روحی فرزندان میشود.
وی در ادامه با اشاره به اینکه دین مبین اسلام و ائمه اطهار(ع) تأکید فراوانی بر حلال بودن کسب و روزی دارند، تصریح کرد: پیامبر اسلام(ص) میفرماید: هر که درخصوص نفقه خانواده و پدر و مادرش تلاش کند مانند کسی است که در راه خداوند رحمان به جهاد پرداخته است.
این استاد دانشگاه درادامه به برخی از شاخصههای حقوق اداری از دیدگاه اسلام اشاره کرد و گفت: حقوق اداری یکی از شاخههای حقوق عمومی است که قواعد و مقررات حاکم بر اشخاص حقوقی عمومی(سازمانهای اداری) و مأموران آنها و روابط اینان با مردم را بررسی میکند، این رشته از جوانترین شاخههای علم حقوق بوده و مرهون تغییر نگرشی است که از زمان انقلاب کبیر فرانسه نسبت به دولت ایجاد شده در این میان، تنظیم بین روابط مردم با نهادها و سازمانهای عهدهدار امورعمومی و مأموران آن ها قواعد و مقررات ویژهای(حقوق اداری) را میطلبد دین اسلام که در تمامی زمینهها دارای بهترین نسخه دستورالعمل است در این خصوص هم دستورات قابل توجهی را ارائه کرده است.
وی با اشاره به اهتمام مدیران وکارکنان دولت در ادارات و سازمانها، اظهار کرد: گفتن بسم الله الرحمن الرحیم یکی از عوامل مؤثر در استفاده بهینه از عرصه خدمتگزاری آغاز کار با نام مقدس «الله» است که امام علی(ع) میفرماید: پیامبراکرم(ص) فرمود: هر کار مهمی که با نام الله تبارک وتعالی آغاز نشود ابتر و ناقص خواهد بود همچنین امام علی(ع) میفرماید: در هنگام شروع هر کار کوچک و بزرگ بگویید: بسم الله الرحمن الرحیم؛ یعنی در این کار از خدای بزرگ یاری میجویم.
بیگی تأکید کرد: عرصه کار و فعالیتهای اجتماعی در حکومت اسلامی عرصهای خطیر بوده و بدون استعانت از خداوند بزرگ انجام وظایف بندگی و مصون ماندن از خطرات در کمین، بس دشوار و گاه ناشدنی خواهد بود بنابراین عبارت نیکوی(گفتن بسم الله در همه حال و همه امور) در دنیا و آخرت یاریرسان انسانها بوده و الطاف و توفیقات و تأییدات الهی شامل حال او خواهد شد.
این مدرس در ادامه بر اهمیت آموزش کارکنان و پرسنل تأکید کرد و گفت: آموزش مستخدم و کارمند در رابطه با وظایف و مسئولیتهای سازمانی آنها، امری ضروری برای اداره است زیرا از عوامل مؤثر در بهینهسازی عملکرد مستخدم و سازمان، توجه به امر آموزش و لزوم فراگیری و اشراف بر علوم و فنون مربوط به کار و پست مورد تصدی است و رسول خدا(ص) میفرمایند: هر کس بدون آگاهی اقدام به عملی کند؛ خراب کاری او بیشتر از اصلاحگری او خواهد بود.
وی تأکید کرد: یک مستخدم موفق و چابک، کارمندی است که نسبت به کار و امور محوله، آگاهی کافی داشته و نسبت به کسب انواع اطلاعات مورد نیاز حال و آینده اقدامات لازم را انجام دهد، لذا قانونگذار باید توجه ویژهای به موضوع آموزش مستمر کارکنان و کارمندان داشته است و ماده 58 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر میدارد که سازمان دولتی موظف است به منظور ارتقا سطح اثربخشی دستگاههای اجرایی، نظام آموزشی کارمندان دستگاههای اجرایی را به گونهای طراحی کند که همراه با متناسب ساختن دانش، مهارت و نگرش کارمندان با شغل مورد نظر، انگیزههای لازم را جهت مشارکت مستمر کارمندان در فرآیند آموزش تأمین کند به نحوی که رابطه بین ارتقا کارمندان و مدیران و آموزش برقرار شود و از حداقل سرانه ساعت آموزشی بر اساس مقررات مربوط در هر سال برخودار شوند.
بیگی درادامه افزود: واحدهای اداری حتی برای آموزش کارکنان خود میتوانند در قالب برنامههای آموزشی مصوب، برای اجرای دورههای آموزشی مورد نیاز خود با دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی، قراردادهای آموزشی منعقد کنند.
این مدرس بیان کرد: مهم ترین موضوعاتی که در ادارات آموزش داده میشود و سبب پیشبرد امور و تسهیل اهداف سازمانی میشود، شامل: فراگیری قوانین و آئیننامههای مربوط به آن، مرور و بررسی شرح وظایف کارکنان و مدیران، آشنایی با راهنمایی بهرهگیری صحیح از دستگاههای مرتبط، آشنایی با علوم مرتبط با حرفه خویش نظیر انواع آموزشهای نرمافزاری و مربوط با رایانه و کامپیوتر، زیرا مهمترین رسالت فناوری اطلاعات ارائه امکانات و زیرساخت لازم برای تولید و توزیع دانش است.
بیگی با تأکید بر برقراری ارتباط صحیح با مراجعان و تکریم مردم به نحو احسن، گفت: امام علی(ع) در این خصوص میفرمایند: آگاه باشید آنکس که نمیداند؛ هرگز نباید به خاطر یادگیری گرفتار خجالت شود، زیرا ارزش هر انسانی به مقدار معلومات و آگاهی های اوست.
وی حسن خلق و رفتار نیکو را از دیگر این ویژگیها دانست و اظهار کرد: یکی از صفات ارزشمند و زیبای یک کارمند و مستخدم حسن خلق است، اخلاق یکی از اساسیترین ارکان شریعتهای آسمانی برای رساندن به کمال نهایی است و خداوند تبارک وتعالی در آیه 83 سوره بقره میفرماید: «قولوا للناس حسنا؛ با مردم، نیکو سخن بگویید» و رسول خدا(ص) میفرمایند: بیشترین چیزی که موجب ورود امت من به بهشت میشود؛ تقوا وحسن خلق است.
این مدرس در پایان تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) در این باره فرمودهاند: بیشترین چیزی که موجب ورود امت من به بهشت میشود(تقوای الهی) و(حسن خلق) است همچنین این حضرت میفرمایند: همانا شما هرگز نمیتوانید با اموال خود به تمامی مردم وسعت بخشیده بنابراین با اخلاق نیک خود، آنها را در وسعت قرار دهید.