صابر راه حق و رئیس مذهب عشق؛ قدومت گلباران
گروه اندیشه: پرتو رنگارنگ خورشید اندک اندک بر فراز آسمان مدینه تابیدن میگرفت تا زمین نظارهگر طلوع دوباره مهر باشد، تا اینکه هفدهم ربیعالاول ششمین حجت خدا چشم بر جهان گشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، در هفدهم ربیع الاول، فرشتگان عرش در انتظارند تا سرزمین مدینه از درخشش ششمین آفتاب امامت منور شود. در خانه امام محمد باقر(ع) چشمه چشمهای منتظر میجوشد تا از دیدن رخسار کودکی یوسفجمال، زلال شود، عاقبت انتظار بهپایان میرسد ششمین حجت خدا چشم بر جهان میگشاید.
برای رسیدن به حضرت دوست. حدیث زیبایش هنوز در صحیفه روزگار میدرخشد که فرمود: «ما برگزیدگان خدا راه روشن به سوی خدا و صراط مستقیم هستیم» آری خاندان نبوت چراغهای هدایت انسانهایی هستند که بهدنبال سرزمین نور و روشناییاند.
پرتو رنگارنگ خورشید اندک اندک بر فراز آسمان مدینه تابیدن میگرفت تا زمین نظارهگر طلوع دوباره مهر باشد.
زلال اشک، چونان شبنم سحرگاهی بر چشمان خسته مادر نشست مولودی از بطن عشق و طهارت زاده شد تا متن دین را بگستراند و او صادق آل محمد بود و بنیانگذار نهضتی بزرگ؛ او چشمهسار فضل و دانش، محل فیض چهار هزار درخت طوبی بود و آبشار عظیم عطوفتش، بنیانکن هر چه سنگ خاراست.
مولای عطوفی آمده است که در تاریکی شبانه کوچههای مدینه به رسم علی(ع) انبان نان فقیران بنیساعده را بر دوش میگرفت. زبانش از ذکر خدا لبریز بود و بیشتر روزهایش به روزه سپری شد. پینه دستانش آشنای دیرینه بستانهای مدینه بود.
آری! صادق آل محمد (ص) آمده است؛ صابر راه حق و رئیس مذهب عشق، قدومش گلباران!
پیشواى ششم شیعیان، حضرت ابوعبدالله جعفر بنمحمد صادق (ع)در سپیده دم روز دوشنبه 17 ربیعالاول سال83 ق در مدینة الرسول از دامان پاک ام فروه بانوى بزرگ از خاندانى شرافتمند، دختر قاسم بنمحمد بنابیبکر از فقهاى هفتگانه مدینه پا به عرصه وجود نهاد.
آراستگى ظاهر
بسیار با ابهت بود. چندانکه چون دانشمندان زمانش به قصد پیروزى بر او براى مناظرههاى علمى به دیدارش میرفتند، با دیدن او زبانشان بند میآمد. همواره با وقار و متین راه میرفت و به هنگام راه رفتن عصا در دست میگرفت. ظاهرش همیشه مرتب و لباسش اندازه بود. به وضع ظاهر خود بسیار اهمیت مىداد. موهاى سر و صورتش را هر روز شانه میزد. عطر به کار مىبرد و گل میبوئید. انگشترى نقره با نگین عقیق در دست مىکرد. هنگام نشستن گاه چهار زانو مىنشست و گاه پاى راست را بر ران چپ مىنهاد. در اتاقش نزدیک در و رو به قبله مىنشست. لباسهایش را خود تا مىکرد. گاه بر تخت مىخوابید و گاه بر زمین. چون از حمام بیرون مىآمد لباس تازه و پاکیزه مپوشید و عمامه مىگذاشت.
لباس پوشیدن
در لباس پوشیدن هم ظاهر را حفظ مىکرد و هم توانایى مالى را و مىفرمود: «بهترین لباس در هر زمان، لباس معمول مردم همان زمان است.» هم لباس نو مىپوشید و هم لباس وصلهدار. هم لباس گرانقیمت مىپوشید و هم لباس کمبها و مىفرمود: «اگر کهنه نباشد، نو هم نیست.» لباس کم بها و زبر را زیر و لباس نرم و گرانقیمت را روى آن مىپوشید و چون «سفیان ثورى» زاهد به وى اعتراض کرد که «پدرت على(ع) لباسى چنین و گرانبها نمىپوشید» فرمود: «زمان على(ع) زمان فقر و ندارى بود و اکنون همه چیز فراوان است. پوشیدن آن لباس در این زمان لباس شهرت است و حرام خداوند زیبا است و زیبایى را دوست دارد و چون به بندهاش نعمتى مىدهد، دوست دارد بندهاش آن را آشکار کند.
سپس آستین را بالا زد و لباس زیر را که زبر و خشن بود، نشان داد و فرمود: «لباس زبر و خشن را براى خدا پوشیدهام و لباس روئین را که نو و گرانبها است براى شما.»
عبادت
امام صادق(ع) از اعاظم عباد و اکابر زهاد بود. از سه حال خارج نبود: یا روزه داشت، یا نماز مىخواند و یا ذکر مىگفت. چون روزه مىگرفت بوى خوش به کار مىبرد و بعد از ماه رمضان بىدرنگ زکات فطره روزه خود، خانواده و خدمتکارانش را مىپرداخت.
شبهاى قدر را اگرچه مریض بود تا صبح در مسجد به نیایش و عبادت مىگذراند. چون نیمه شب براى خواندن نماز شب برمىخاست با صداى بلند ذکر مىگفت و دعا مىخواند تا اهل خانه بشنوند و هرکس بخواهد براى عبادت برخیزد. هنگامى که مأموران حکومت براى دستگیرى وى شبانه از دیوار منزلش وارد مىشدند، او را درحال راز و نیاز با تواناى بىهمتا یافتند.
وسعت دانشگاه امام صادق(ع)
امام صادق(ع) با تمام جریانهای فکری و عقیدتی آن روز برخورد کرد و موضع اسلام و تشیع را در برابر آنها روشن ساخته برتری بینش اسلام را ثابت نمود.
شاگردان دانشگاه امام صادق(ع) منحصر به شیعیان نبود بلکه از پیروان سنت و جماعت نیز از مکتب آن حضرت برخوردار میشدند. پیشوایان مشهور اهل سنت، بلاواسطه یا با واسطه، شاگرد امام بودهاند.
در رأس این پیشوایان، «ابوحنیفه» قرار دارد که دو سال شاگرد امام بوده است. او این دو سال را پایه علوم و دانش خود معرفی میکند، شاگردان امام از نقاط مختلف همچون کوفه، بصره، واسط، حجاز و امثال اینها و نیز از قبائل گوناگون مانند: بنی اسد، مخارق، طی، سلیم، غطفان، ازد، خزاعه، خثعم، مخزوم، بنیضبه، قریش بهویژه بنی حارث بن عبدالمطلب و بنی الحسن بودند که به مکتب ان حضرت میپیوستند.
گاهی امام دانشمندانی را که برای بحث و مناظره مراجعه میکردند، راهنمایی میکرد تا با یکی از شاگردان که در آن رشته تخصص داشت، مناظره کنند.
سؤالی که در زمان امامت امام صادق(ع) در ذهن بسیاری از مردم طرح شد، این بود که برای فهم و دریافت احادیث معتبر و نیز تفسیر قرآن چگونه باید عمل کرد؟، آمادگی مردم از یکسو و شرایط به وجود آمده ناشی از تزلزل دستگاه حکومتی و انتقال قدرت از امویان به عباسیان موجب شد تا امام صادق(ع) با بهرهگیری از همه امکانات، ضمن پاسخ به این پرسشها، ابهامات و شبهات، به ترویج تعالیم اسلام ناب محمدی(ص) بپردازند.
امام صادق(ع) در این زمان برای پاسخ دادن به نیاز مردم، نهضتی دانش محور را پایهریزی کرد و با دایر کردن کلاسهای درس جدید و همچنین تقویت کلاسهای قبلی، بنیانگذار مکتب فقه تشیع شد.
تلاش امام منجر به شکلگیری اندیشهای شد که نه تنها توانست شاگردان بسیاری را در همه زمینهها تربیت کند، بلکه موجب بیمه شدن و احیای اسلام ناب و پالایش تفکرات اسلامی در طول سالیان دراز شد.
