
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اوج گیری نهضت اسلامی در سال 1357، اندیشه شکلگیری شورای انقلاب در میان روحانیون معتمد امام پدید آمد که در سفر شهید مطهری به پاریس، این طرح با امام در میان گذاشته شد.
در نهایت موجودیت شورای انقلاب بهعنوان اولین و بنیادیترین ارکان قدرت سیاسی و عالیترین نهاد تصمیمگیری در کشور در 22 دی ماه 57 و به فاصله یک ماه مانده به پیروزی انقلاب اسلامی با پیام امام رسما اعلام شد.
در بخشی از این فرمان آمده است؛ به موجب حق شرعی و بر اساس رأی اعتماد اکثریت قاطع مردم ایران که نسبت به اینجانب ابراز شده است، در جهت تحقق اهداف اسلامی ملت، شورایی به نام شورای انقلاب اسلامی، مرکب از افراد با صلاحیت و مسلمان و متعهد و مورد وثوق، موقتا تعیین شده و شروع به کار خواهند کرد. این شورا موظف به انجام امور معین و مشخصی شده است، از آن جمله ماموریت دارد تا شرایط تاسیس دولت انتقالی را مورد بررسی و مطالعه قرار داده و مقدمات اولیه آن را فراهم سازد.
شورای انقلاب اسلامی نهادی بود که امام خمینی(ره) برای مدیریت انقلاب در داخل ایران در دیماه 57 تشکیل داد و تا پیش از تاسیس مجلس نهاد قانونگذار در ایران به شمار میآمد. وجود این شورا پیش از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و در ماههای آغازین پس از پیروزی به جهت مسائل امنیتی فاش نشده و این شورا در ابتدا به صورت محرمانه و غیر علنی فعالیت میکرد.
حجتالاسلام حبیبی، نماینده ولی فقیه در سپاه ناحیه خمین در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: از اولین روز ورود امام خمینی(ره) بحثهای مهمی از قبیل تشکیل دولت، تشکیل مجلس، ایجاد مجلس مؤسسان مجلس خبرگان در این شورا مطرح شد و در اولین گام، شورا، بازرگان را بهعنوان نخست وزیر دولت موقت پیشنهاد و امام خمینی(ره) نیز او را منصوب کرد.
وی افزود: ابتدا اعضای این شورا از احزاب گوناگون سیاسی بودند؛ اما حرکت برخی از آنها در جهت مخالف فرمایشات امام خمینی(ره) آیت الله خامنهای و همفکران ایشان تصمیم گرفتند حزب جمهوری اسلامی را تشکیل دهند و افراد ناخالص انقلاب را کنار گذاشتند.
حبیبی با بیان اینکه شورای انقلاب فرصت خوبی برای شناخت دلسوزان کشور بود، گفت: این شورا در تمامی محورها برای تأمین مقاصد رهبری تلاش کرد.
پس از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ شورای انقلاب و دولت موقت تحت لوای رهبری خمینی(ره) و مشروعیت حاصله از حمایتهای مردمی، زمام امور را به دست گرفتند. دومین اقدام شورا تشکیل کمیته موقت انقلاب اسلامی برای دفاع ازانقلاب و مقابله با ضد انقلاب در شهرها بود که حکم انتصاب مهدوی کنی بهعنوان سرپرست کمیته مرکزی انقلاب اسلامی صادر شد.
ریاست این شورا در ابتدا بر عهده مرتضی مطهری بود و پس از مرگ او طالقانی جای او را گرفت و با مرگ وی ابوالحسن بنی صدر به ریاست آن رسید. اولین رئیس شورای انقلاب مرتضی مطهری که در شب یازدهم اردیبهشت همان سال توسط گروه فرقان ترور شد. محمود طالقانی دومین رئیس شورای انقلاب در ۱۹ شهریور همان سال درگذشت.
تعدادی از اعضای شورا همچون مرتضی مطهری، سید محمود طالقانی، محمدجواد باهنر، محمد بهشتی و ولیالله قرنی در ماههای آغازین پیروزی انقلاب کشته شدند و بیشتر اعضای باقیمانده شورا از جمله مهدی بازرگان، احمد صدر حاج سید جوادی، یدالله سحابی، عزتالله سحابی، صادق قطبزاده، ابوالحسن بنیصدر، ابراهیم یزدی، حسینعلی منتظری، علیاکبر معینفر و حبیبالله پیمان در سالهای بعد مغضوب حکومت جمهوری اسلامی واقع شدند.
از مهمترین فعالیتهای این شورا، پیشنهاد مهندس بازرگان بعنوان نخست وزیر دولت موقت، تصویب اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ملی شدن بانک ها، سامان بخشیدن به دادگاههای انقلاب، برگزاری همه پرسی درباره نظام جمهوری اسلامی، بررسی پیش نویس قانون اساسی، تصویب قانون شوراهای محلی، ملی شدن صنایع بزرگ، تصویب آییننامه مجلس خبرگان و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و مجلس بود.
با تصویب قانون اساسی و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و مجلس، آخرین جلسه شورای انقلاب در 26 تیر 59 برگزار شد و این شورا منحل شد.