جلب نظر صاحبان حق، اقتضای حکمت الهی در گذشتن از حقالناس است
گروه اندیشه: نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی زنجان با بیان این که حقالناس با توبه ساقط نمیشود، گفت: عدالت و حکمت الهی اقتضا میکند که تا زمانی که نظر صاحبان حق جلب نشده، از حق بندگان خود نگذرد.
حجتالاسلام رحیم محسنی، نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی زنجان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از زنجان، با تأکید بر اینکه مسئله «حقالناس» به صورت اصولی باید در منابع دینی در مقابل «حقالله» بررسی شود، گفت: دو اصطلاح «حقالناس» و «حقالله» در بیان اصطلاحی، دو اصطلاح مجزا هستند که در روایات و آیات قرآن کریم، در مقابل یکدیگر قرار میگیرند.
وی با اشاره به این که در برخی مواقع، میتوان برخی حقوق مردم را همان حقوق الهی دانست و ابراز کرد: همانگونه که خداوند متعال در آیه 156 سوره مبارکه بقره میفرماید: «الذین اذا اصابتهم مصیبة قالوا انا لله و انا الیه راجعون: آنهائى را که وقتى مصیبتى بایشان مىرسد میگویند: (انا لله و انا الیه راجعون) ما ملک خدائیم و بسوى او باز خواهیم گشت»، خداوند متعال مالک و صاحباختیار انسان است.
نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی زنجان ادامه داد: از آنجایی که طبق آیات الهی، انسان مالکی جز خدداوند متعال ندارد، بنابراین حتی حقی که از انسان به نوعی قصب میشود یا به آن تجاوز میشود، در واقع پیش از اینکه آن حق، حق خود انسان باشد، جزو حقوق الهی است.
حقوق الهی با توبه از انسان ساقط میشود
حجتالاسلام محسنی با اشاره به این مطلب که حقالناس، دارای ابعاد مختلفی است، تصریح کرد: طبق منابع فقهی و روایات، حقوق مردم و به معنای امروزی «حقوق بشر»، حقوق عموم مردم بر حکومتها و به معنایی «حقوق شهروندی» و همچنین حقوق هر فرد بر دیگر افراد و به معنای دیگر «حقوق خصوصی»، جزو حقالناس محسوب میشوند.
وی با تأکید بر اینکه حقوق الهی با توبه از انسان ساقط میشود، اظهار کرد: در آیه 119 سوره مبارکه نحل آمده است: «ثم انّ ربّکَ للذین عملوا السّوءَ بجَهالة ٍثم تابوا من بعد ذلک واصلحوا انّ ربّکَ من بعدها لغفورٌ رحیمٌ: همانا پروردگارت نسبت به کسانی که از روی نادانی کار بدی کردند اما پس از آن توبه کرده و (گذشته را) اصلاح کردند، همانا پروردگارت پس از آن(توبه و اصلاح) قطعا ً آمرزنده مهربان است» و بر اساس آن، برای ساقط شدن حقوق الهی از انسان، افراد تشویق به توبه شدهاند.
این کارشناس مسائل مذهبی تأکید کرد: شرط اصلی توبه در برابر حقوق الهی نیز در این آیه، اصلاحگری موعرفی شده است که این اصلاحگری نیز باید از خود انسان آغاز شود و با تضرع و توبه به درگاه الهی، مورد بخشش قرار خواهد گرفت.
لزوم رعایت حقالناس در فضای مجازی
نماینده ولی فقیه در جهاد کشاورزی زنجان با بیان این که حقالناس با توبه قابل ساقط شدن نیست، عنوان کرد: عدالت و حکمت الهی اقتضا میکند که تا زمانی که نظر صاحبان حق جلب نشده، از حق بندگان خود نگذرد و بازگشت از گناه حقالناس نیز تنها با پشیمانی میسر نیست، بلکه شرط اصلی آن جبران خسارت و جلب نظر صاحبان حق است.
حجتالاسلام محسنی خاطرنشان کرد: امروز مصادیق فراوانی را میتوان در خصوص حقوق مردم نسبت به یکدیگر یافت که از آن جمله حوزههای اقتصادی، شغلی، خانوادگی و اجتماعی است که نیاز به دقت فراوانی در جبران و جلب نظر صاحبان حق دارد.
وی در پایان یادآور شد: یکی از حوزههایی که امروز به عنوان زمینهای نو در ایجاد حقالناس مطرح میشود، فضای مجازی است، چراکه در این فضا باید بیش از پیش مراقب ضایع شدن حق مردم و یا حفظ آبرو و فاش نشدن سرّ آنها بود.
