امامزاده علی(ع)؛ از مشهورترین ومعتبرترین مقابر بلاد جنوب

سید حمید موسوی‌اصل، مدیر امور فرهنگی و روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از کهگیلویه و بویراحمد، گفت: آستان مقدس امامزاده علی(ع) در روستای سادات از توابع بخش چرام شهرستان کهگیلویه با ارتفاع 2140 متر از سطح دریا در دره‌ای معتدل و مرطوب و در فاصله 85 کیلومتری غرب یاسوج و 75 کیلومتری شرق شهرستان کهگیلویه واقع شده است.
وی با بیان اینکه نام آن ابوعلی یا آل علی و بنا به کثرت الفاظ در گویش محلی به «پیراعلی» سپس به «پیرعلی» و اکنون به امامزاده علی سادات(ع) شهرت یافته، افزود: یکی از مشهورترین ومعتبرترین مقابر بلاد جنوب است.
مدیر امور فرهنگی و روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه روستای سادات که به قولی در روزگار قدیم به دره سامانک و سید چهارراه‌نشین معروف بوده، بیان کرد: این روستا از شمال به رشته‌کوه‌های ساورز، از جنوب به کوه چالباغ، از غرب به بخش لوداب و از شرق به منطقه دیلگان محدود و محصور است.
موسوی‌اصل با بیان اینکه بنای بقعه شامل مجموعه‌ای از حرم، صحن، ایوان و گنبد‌خانه است که در ضلع‌های شمالی و جنوبی نیز دو صفحه ایجاد شده، اضافه کرد: در وسط این گنبدخانه مرقد مطهر این امامزاده واقع شده که روی آن را ضریح نفیس آب طلا دیده‌ای محافظت می‌کند.

نظرات باستان شناسان در مورد این بقعه
وی با اشاره به سخنان باستان‌شناسی به‌نام استوکلر، یادآور شد: «هنوز در بختیاری آثاری از یک گنبد بزرگ و مسجد که در آن عبادت می‌کنند، باقی است که این اثر منحصر و نمونه بر فراز کوهی بنا شده است». گاوبه از قول بل واستوکلرگفت: قدمت این بنا با آثاری از دوره سلجوقیان تا دوره مغول تا پایان حکومت صفویه مربوط بوده است.

ثبت بقعه امامزاده علی(ع) در آثار ملی
مدیر امور فرهنگی و روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه در وضعیت فعلی، این بنای کهن در 24 اسفندماه 1335 ه.ش به شماره 1033 جزء آثار ملی به ثبت رسید، ابراز کرد: همچنان در حیطه اقتدار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار دارد و تاکنون با نظارت و کنترل این سازمان، چندین مرحله تعمیر و مرمت شده است.
موسوی‌اصل با اشاره به اینکه این زیارتگاه که مدفن مطهر امامزاده علی سادات(ع)، برادر ارشد امامزاده محمود(ع) از نوادگان امام محمد تقی(ع) است، اظهار کرد: از زمان‌های گذشته مورد توجه مردم با ایمان و مکانی برای تمسک و توسل اهل معرفت بوده است.

نسب نامه بقعه متبرکه
وی با اشاره به نسب‌نامه‌ای که در بیت سید‌نظام‌الدین تقوی ساداتی به‌دست آمده، افزود: امامزاده سید ‌تاج‌الدین علی‌(ع) ابن امامزاده سید‌‌فخرالدین احمد ابن امامزاده سید‌محمد مشهور به اعرج ابن امامزاده سیدفخرالدین احمد ملقب به قطب‌ا‌لدین عبدالله ابن امامزاده موسی مبرقع ابن امام حضرت محمد تقی‌الجواد(ع) از تباران امامزاده علی(ع) منسوب به امام محمد تقی(ع) هستند.

اهم فعالیت‌ها و کارهای انجام شده بنای امامزاده علی(ع) طی دهه 1370 تاکنون
مسئول امور فرهنگی و روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد کاوش محوطه بنای امامزاده علی(ع) و آزاد سازی بنا از انبوه خاک، کاوش و آزاد سازی اطراف بنا و مرمت آن، تثبیت و استحکام بخشی جرزه‌ها و بنا، خاکبرداری و تملک اطراف امامزاده، تهیه  طرح مرمت و احیاء بنا، مرمت اضطراری و تکمیل خطوط و نمای بنا، تهیه طرح محوطه سازی و شروع به اجرای آن، اجرای سرویس‌های بهداشتی ومرمت و استحکام بخشی گنبد و گنبد خانه را از جمله اقدامات عمرانی انجام شده عنوان کرد.
وی بازگشایی در بهای ورود به گنبد خانه، دفع آب‌های سطحی و زیر زمینی با ایجاد کانال زهکش، دوپوش کردن سقف بنا، مرمت مقرنس‌ها و لانه زنبوری‌ها طبق الگوی موجود  و مرمت قطار بندی‌ها و رسمی بندی‌ها، دوخت و دوزترک‌های موجود و احیاء خطوط شمشه، عایق کاری رطوبتی بنا اندود بنا و تکمیل گنبد بنا و اجرای نانو بر روی گنبد خانه وتهیه و نصب ناودان سنگی را از دیگر این اقدامات برشمرد.

برنامه‌های عمرانی آینده اداره کل میراث فرهنگی بر روی بقعه متبرکه
موسوی‌اصل تهیه و نصب درب‌های چوبی ایوان‌ها و ورودی گنبد خانه و حجره‌ها، اجرای محوطه سازی، تهیه و نصب علائم راهنمای زائر و مرمت تکمیلی  و تهیه طرح استحکام بخشی و مقاومت در مقابل زلزله را از برنامه‌های اجرایی آینده از سوی میراث فرهنگی استان اعلام کرد.