چشم‌انتظاران پنجشنبه آخر سال را فراموش نکنیم

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، اسفند که به پایان راه می‌رسد دیگر بوی نم باران، بوی سبزه و گل، بوی عود و اسپند، بوی اسکناس‌های تا نخورده، بوی لباس‌های نو و بوی بهار را می‌شود، به خوبی احساس کرد. در این رهگذر وقتی به پنجشنبه آخر سال می‌رسیم یاد اهل قبور و چشم انتظاران آخر سال می‌افتیم، کسانیکه که دیگر در بین ما نیستند و در این روزهای بهاری، جایشان تا همیشه برایمان رنگ خزان دارد.

یکی از سنت‌های دیرینه پیش از نوروز یاد کردن از درگذشتگان است و ایرانیان به این مناسبت در آخرین پنجشنبه سال به زیارت اهل قبور می‌روند. در واقع زیارت قبور مؤمنان ثواب بسیار دارد و علاوه بر فواید عظیمه‌‏اى که بر آن مترتب است، باعث عبرت و آگاهى و زهد و بى ‏میلى به دنیا و رغبت در آخرت مى‌‏شود، عاقل آن است که در قبرستان از اموات عبرت بگیرد تا حلاوت دنیا از دلش بیرون رود و شهد کالاى دنیوى در کامش تلخ گردد.

این رسم تبعاتی دارد که شاید بتوان به محبت، همدلی، سخاوت و… آن اشاره کرد که البته که این تبعات برگرفته از یادآور شدن مرگ و دنیای باقی است. در واقع فلسفه زیارت اهل قبور در آخر سال این است که در محیط قبرستان، فکر رفتن از این جهان، سنگینی خاصی به تفکر انسان می‌بخشد و انسان سعی می‌کند گام‌های بعدی زندگی را دقیق‌تر و حساب شده‌تر بر دارد.

آخرین پنجشنبه سال بهانه‌‌ای می ‌شود تا سری به خانه ابدی رفتگان اهل قبور که درش همیشه باز است بزنیم. از همان ابتدای ورود به قبرستان، احساس می‌‌کنیم به دنیای متفاوتی آمده‌‌ایم، دنیایی که قبرها قالی‌اش، گل‌‌فروش‌هایش و سنگ قبرهایش، حرف متفاوتی برای گفتن دارند. تک ‌تک سنگ قبرها با تو حرف می‌‌زنند و گویی می‌‌خواهند تو را به چیزی بشارت دهند که از آن غافل مانده‌‌ای. اینجا برخی قبرها، جدیدند و بعضی قدیمی. حتی برخی از فرط کهنگی به جایی رسیده‌‌اند که سنگ‌‌نوشته‌‌اش را دیگر نمی‌‌توان خواند، اما با این وجود، حرف همه قبرها یکی ا‌ست و حالا فقط یک سنگ قبر از آنها مانده و یک دنیا خاطره.

باز هم جای شکرش باقی است که برخی پنجشنبه آخر سال برای رفتگانشان سنگ تمام می‌گذارند و برای شادی روح درگذشتگانشان خواندن قرآن و به طبخ غذایی(غالبا حلوا) می‌پردازند و آن را در میان همسایه‌‌ها خیرات می‌کنند.

اگر کسی بگوید این مراسم، ادای حق اموات، پرداختن به دیون درگذشتگان است، چه حرف بامسمایی زده. پنجشنبه آخر سال را یاد درگذشتگان که در دامانشان تربیت شدیم و نشو و نما کردیم، پر می‌سازد؛ لذا آخرین پنجشنبه سال، روز اسیران خاک است.

درست است رفتگان از میان ما رفته‌اند ولی آنچه که مشخص است ما به گذشتگان خواهیم رسید، بیایید همان گونه رفتار کنیم که دوست داریم پس از مرگ فرزندانمان با ما رفتار کنند. نمی‌دانم این رسم ایرانی، چه ارتباطی با کلام آن بزرگوار دارد که گفت وقتی بهار را دیدید، از روز نشر، بیش یاد کنید. هر چه که هست، روز حشر که سر می‌رسد و خانه انسان، خاک بیابان می‌شود، همین چیزهاست لابد که برای دیگران مهم‌تر است و همین رسوم که زمانی اصل بود.