گشت و گذاری در خاورستان ایران

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، اگر گذشته تاریخی و جاذبه‌های گردشگری استان و شهرهای مختلف این منطقه معرفی شوند بی شک نقش غیر قابل انکاری در افزایش مسافران به این دیار خواهد داشت.
باغ اکبریه بیرجند، ثبت شده در میراث جهانی یونسکو
بیرجند نخستین شهر در ایران است که دارای سازمان آبرسانی بوده و بنگاه آبلوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آبرسانی ایران شناخته می‌شود. این شهر همچنین دومین شهر در ایران است که در سال 1302 و پیش از تهران از لوله‌کشی آب شهری برخوردار گردید. باغ اکبریه یکی از بناهای تاریخی شهر در نشست سی و پنجم یونسکو در سال ۲۰۱۱ میلادی به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
مدرسه شوکتیه در این شهر، سومین مدرسه آموزش به سبک نوین بعد از دارالفنون تهران و رشدیه تبریز است. به علت موقعیت سیاسی و استراتژیک بیرجند، سومین فرودگاه کشور در سال ۱۳۱۲ پس از قلعه‌مرغی و بوشهر در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم، کنسولگری‌های انگلستان و روسیه در بیرجند مشغول فعالیت بوده‌اند.
ارگ کلاه فرهنگی، باغ و عمارت رحیم آباد، باغ و عمارت شوکت آباد، قلعه بیرجند و جاهای دیدنی بسیار از جمله مکان‌هایی هستند که مسافران می توانند از آن بازدید کنند.
فردوس، شهر یاقوت سرخ
نشانه‌های استقرار در سمت جنوب تپه خنچه شهر فردوس حکایت از سابقه‌ای چهار هزار ساله یعنی، دوران مفرغ دارد. همچنین از محوطه‌ سرتخت باغستان نیز به عنوان سایتی نوسنگی می‌توان نام برد.
شهر تاریخی تون(نام قدیمی شهر فردوس) از جمله شهرهای اوایل دوره اسلامی در سرزمین خراسان بزرگ محسوب می‌شده است که از بافت شهری برخوردار و دارای کهندژ، شارستان و حصار و بارو بوده است. مساجد جامع و کوشک از جمله قدیمیترین آثار شهر تون هستند. مسجد کوشک با داشتن طاق‌های گهواره ای عظیم و نیم ستون‌هایی که به زیر دیوارهای مرمت شده سال‌های بعد رفته، با مساجد صدر اسلام مانند تاریخانه دامغان قابل مقایسه است.
این بنای خشتی که در خود کتیبه‌ای از سال 554 هـ. ش را جای داده قدیمیترین کتیبه تاریخی باقیمانده در شهر تاریخی تون را داراست. اولین کتاب تاریخی که در آن نام تون آمده اشکال العالم است که متعلق به سده چهارم هجری است که تون را از جمله شهرهای واقع در ولایت قهستان ذکر می‌کند.
فردوس به باغستان‌های انارش این یاقوت‌های سرخ معروف است و آب گرم معدنی فردوس و منطقه  نمونه گردشگری شهر تاریخی تون از جمله جاذبه های گردشگری فردوس است.
طبس گلشنی در دل کویر
در خراسان جنوبی طبس را بیشتر به باغ زیبای گلشن می‌شناسد و مهمتر از آن امامزاده حسین بن موسی الکاظم(ع) که چون نگینی در دیار خراسان جنوبی می‌درخشد. از طرف دیگر چون طبس در مسیر زائران مرقد مطهر حضرت علی بن موسی الرضا)ع) قرار دارد به میقات الرضا نیز معروف است.
بس شهری تاریخی است که از قدمت آن به دوران پیش از هخامنشیان باز می‌گردد. در دوران باستان طبس به عنوان پل ارتباطی شرق ـ شمال شرق با غرب بوده، یعنی راه مهم و سوق الجیشی پارت، هگمتانه، شوش و بین النهرین به پاسارگاد از طبس می گذشته و راهداری‌ها، رباط ها و چاپارخانه‌های بسیاری در مسیر آن احداث شده بود که بقایای برخی موجوداست. در زمان خلافت امیرالمؤمنین مردم طبس به اسلام گرویدند و آن حضرت خراج را به آنان بخشید. طبس از حمله مغول آسیبی ندید و پذیرای مهاجرین بسیار بوده است. در زمان سلجوقیان، اسماعیلیان بر طبس استیلا یافته و قلاع محکمی در کوههای طبس ساختند. طبس در این زمان پایتخت اسماعیلیان قهستان بوده است و نیز مرکز آموزش فدائیان مطلق که مستقیماً از قلعه الموت دستور می گرفتند.
سیاحانی چند مثل ناصر خسرو قبادیانی (445 هـ.ق.) در آن دوره از طبس بازدید و از زیبایی طبس و حکومت گیلک بن محمد به عظمت یاد کرده و از وجود امنیت بسیار و رعایت دقیق احکام شرع سخن به میان آوردند.
علاوه بر امامزاده حسین بن موسی‌الکاظم(ع) و باغ گلشن طبس می‌توان به چشمه مرتضی علی، غارحلوان و قلعه اسماعلیان به عنوان جاذبه‌های گردشگری طبس اشاره کرد.
نهبندان یادگاری از گذشته تاریخ
هر چند نهبندان منطقه ای است‌ کویری، خشک و کم آب اما به لحاظ تاریخی اهمیت این منطقه‌ پیش‌ از‌ اسلام بسیار بیش‌ تر بوده است‌ چرا که این منطقه‌ در مسیر بندر عباس به خراسان قرار داشته و‌ از ‌این باب موقعیتی سوق ‌الجیشی داشته است.
نهبندان در گذشته (نه) و (نیه) نامیده می شده است. بیشتر آثار تاریخی از جمله: تاریخ سیستان از این سرزمین با نام های بالا یاد کرده اند و گویا از سده 7 هـ.ق به بعد (نهبندان) گفته شده است. نی به زبان پهلوی، به معنی بناو شهربوده و نظیر آن در کلماتی چون نیشابور و نهاوند دیده می شود.
تالاب کجی و دریاچه نمک در شمال غربی روستای چاه دراز و در 75 کیلومتری شهرستان نهبندان و در حاشیه محور ارتباطی بیرجند به زاهدان قرار گرفته است.یکی از جاذبه‌های گردشگری نهبندان است. وسعت تالاب 22765 هکتار و این تالاب یک پدیده منحصر بفرد در شرق کشور است
اگر دوست دارید کویرنوردی کنید به بشرویه بروید
کلمه بُشرویه مرکب از دو بخش بُش و رویه است و دلالت دارد بر منطقه‌ای که محل رویش بُش است و بُش در نظر اهالی و معمرین شهر، بوته‌ای خودرو از تیره گیاهان کم‌آب کویری و بیابانی بوده که برای ادامه حیات خود احتیاج به آب فراوانی نداشته و دراصطلاح مردم ترخ یا درمنه نامیده می‌شده‌است که در اصل  دِرِمنه است.
اگر کسی تمایل به کویرنوردی دارد و می‌خواهد از جاذبه‌های طبیعی کویر استفاده کند کویر بشرویه مکان مناسبی است.
قلعه دختر، آب انبار میان ده، امامزاده هوگند و آثار تاریخی دیگر از جمله مکان‌هایی است که مسافرانی که گذرشان به بشرویه افتاد می‌توانند از آنجا بازدید کنند.
قائن شهر طلای سرخ
چنان که گفته‌اند قائن در عصر زمانداران ساسانیان نیز از مراکز مهم قدرت و از معدود شهرهای استراتژیک ایران به شمار می‌آمده‌است مورخان بسیاری در کتب خویش از قائنات نام برده‌اند اصطخری در ۳۴۰ خورشیدی از قائن به‌عنوان مرکز قهستان نام برده و مذهب آن خطه را شیعه ذکر کرده و جیهانی در ۳۷۵ هجری از سه دروازه شهر به اسامی درکون، در کلاوج و درزقان استخر نام برده‌است. ناصر خسرو قبادیانی در سال ۴۴۰ وارد قائنات شده و قائن را در سفرنامه خود توصیف کرده است.
مارکوپولوی و نیزی هوای قائن را در نهایت اعتدال دانسته و یاقوت حموی و عبدا... محمد بن احمد مقدسی آنجا را بندر خراسان و خزانه کرمان معرفی کرده‌اند قائن در جریان تندباد ایلغارهای تاریخی صدمه چندانی ندیده‌است وچنانکه نقل شده در ۷۷۳ هجری امیرتیمور در حوالی قائن اردو زد لیکن به فضل و درایت حاکم شهر بدون جنگ و خونریزی از کنار آن گذشت.
در عصر صفویه نیز به سال ۱۰۰۲ هجری شاه عباس صفوی از قائن دیدن نمود و سالها بعد در زمان سلسله زندیه هنگامی که لطفعلی خان زند از کرمان گریخت و به قائن آمد در آنجا از وی پذیرائی شد.
در حوزه کشاورزی هم رعفران قائن بسیار معروف است و از این رو این شهر را به عنوان شهر طلای سرخ می شناسند.
اگر به قائن سفرکردید می‌توانید از مسجد جامع، آرامگاه بوذر جمهر، قلعه چهل دختر، آرامگاه بزرگمهر، آرامگاه شیخ ابوالمفاخر، خانه سلطانی و آثار تاریخ بیشمار دیگر بازدید کنید.