از امامزاده بیبی زینب خاتون(س) تا روستای زیبای چنشت
گروه اجتماعی: شهرستان سربیشه علیرغم وسعت نهچندان زیاد خود جاذبههای گردشگری فراوانی به لحاظ مذهبی و طبیعی دارد که هر ساله نه تنها از داخل استان بلکه از خارج خراسان جنوبی نیز مسافران زیادی را به سمت خود جذب میکند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، سربیشه دارای قدمت تاریخی زیادی میباشد چنانکه شیخ حسین آیتی بیرجندی در کتاب بهارستان نقل میکند سربیشه شهری است قدیمی که قبل از اسلام مردمان آن زرتشتی بودهاند. همچنین وجود گورهای گبرها در روستاهای تاریخی این شهرستان گواهی بر این است که مردمان این منطقه قبل از اسلام پیرو دین زرتشتی بودند.
همچنین در کتاب نزههالقلوب حمدالله مستوفی آمده است که ابوبکر علیبن الحسین قهستانی ممدوح فرخی سیستانی که از علما و ادبای عصر سلطان محمود غزنوی به حساب میآمده از این شهر بوده است.
سابقه ابنیه تاریخی بخش سربیشه به صدر اسلام و قبل از آن میرسد و آثار تاریخی آن از قبیل محوطهها و تپههای باستانی، قلعه و خانههای قدیمی، غارها و روستاها نشاندهنده غنای فرهنگی و سابقه تمدنی این منطقه میباشد.
مزار بیبی زینب خاتون، مأوای عاشقان اهل بیت(ع)
مزار بیبی زینب خاتون مشهور به مزار کاهی در 52 کیلومتری شهرستان سربیشه و در بخش مود در مجاورت روستای کاهین واقع گردیده است. طبق اعتقاد شدید مردم و آنچه در کتاب بهارستان مرحوم آیتی آمده این بانو دخت امام موسی کاظم(ع) است.
مزار کاهی از مشهورترین بقاع متبرکه در سطح استان خراسان جنوبی است که به دلیل ارادت ویژه مردم و دیدن کرامات متعدد از این امامزاده بزرگوار که شرح برخی در کتاب بهارستان آمده است و همچنین به جهت آب و هوای مطبوع و منطقه سیاحتی و تفریحی، همه روزه پذیرای خیل عظیمی از زوار و عاشقان اهل بیت(ع) است.
منطقه شکارممنوع جیک و زیدر و تنوع زیستی بی مانند در منطقه
منطقه شکار ممنوع جیگ و زیدر از تنوع زیستی مطلوبی برخودار است وگونههای جانوری متنوع در منطقه زیست میکنند که می توان گرگ، شغال، روباه، روباه شنی، قوچ وحشی، خرگوش، خارپشت ایرانی، موش بزرگ، موش خانگی، خفاش بال سفید وکفتار را نام برد.
از پرندگان نیز میتوان به پرندگان شکاری، عقاب طلایی، جغد کوچک، هوبره، گنجشک خانگی، سهره معمولی، دم جنبانک، باقرقره شکم سفید، یاکریم، کبوتر چاهی، قمری معمولی، شاه بوف، چکاوک کاکلی، چکاوک سردم سیاه، کبک، تیهو، کرکس، کوکر شکم سیاه، سارگپه پا بلند، قرقی، شاهین، زاغ بور و گنجشک خاکی اشاره نمود.
مجتمع درمانی آب ترس
مجموعه آبدرمانی معدنی آبترش در فاصله 34 کیلومتری شمال غرب شهر سربیشه قرار گرفته است. دسترسی به این مکان از طریق جاده اصلی سربیشه به بیرجند وسپس جاده فرعی به سمت شمال به طول 19 کیلومتر امکانپذیر است.
آب حوضچههای مجموعه آبترش بهدلیل خواص درمانی برای امراض پوستی و نیز مصارف خوراکی به شدت مورد توجه اهالی منطقه است. علاوه آن وضعیت طبیعی محیط پیرامون آبترش نیز بهدلیل موقعیت کوهستانی و زیبایی طبیعی میتواند جذابیتهایی برای گردشگران داشته باشد.
وجود یک ساختمان تاریخی بنام ارگ آبترش در محل مشرف به مجموعه آبترش و جذابیتهای طبیعی محل که در صورت تعمیر میتواند بهعنوان یک مکان اقامتی و سیاحتی عمل کند از دیگر ویژگیهای محل است. این چشمه در شمال شهرستان سربیشه از شکاف سنگهای آندزیت بازالت از زمین خارج میشود.
روستای چنشت مجموعهای از جاذبههای گردشگری
روستای چنشت به لحاظ پوشش محلی به سرزمین رنگهای ایران معروف است با جاذبههای زیبای طبیعی، تاریخی و فرهنگی بهعنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری خراسان جنوبی شناخته میشود.
این روستا موقعیت جغرافیایی آن و همچنین داشتن مردمی با آداب و رسوم ویژه، وجود امامزاده سیدحامد علوی و دو غار معروف، مجموعهای از انواع جاذبههای گردشگری را درخود جای داده که در اغلب ایام سال گردشگران زیادی از استان و خارج از استان را در خود جای میدهد.
چنشت را هم وزن بهشت میدانند، که پیش از این به علت زیبایی طبیعی و وجود چهار رودخانه فصلی و نیز سرسبزی آن، گروهی از دامداران در سالیان دور این منطقه را جهت سکونت خود برگزیدند و به مرور زمان، نام کنونی را به خود گرفته است.
روستای چنشت به علت قرار گرفتن میان ۴ رودخانه و نیز کوهستانی بودن آن دارای باغات و مزارع بسیاری است. آب و هوای آن معتدل کوهستانی بوده و از زمستانهای سرد و تابستانهای خنک برخوردار است.
در این روستا و در دامنه کوه دو غار به نام غار چنشت و غارچهل چاه وجود دارد، غار چنشت در شمال روستا قرار گرفته و در اثر زمینلرزههای رخ داده در طول تاریخ ایجاد شده است و حدود 60 متر طول دارد.
عبور از مناطق مختلف غار چنشت به سختی امکانپذیر است. در این غار بازمانده اجساد، استخوانهای درهم شکسته انسان، ابزار و پارچه، چرخ نخ ریسی و ظروف مربوط به هزاره دوم و سوم پیش از میلاد به چشم میخورد.
همچنین بازمانده اجساد سید حامد علوی و فرزندانش در این غار یافت شده و به بیرون غار انتقال یافته است.
سیدحامد علوی و فرزندانش از شیعیان دوران خلافت عباسی بودند که به ناگریز در این غار پنهان شده و سرانجام توسط سربازان حکومت عباسی در داخل غار کشته میشوند.
در فاصله صد متری غار چنشت غار دیگری به نام چهل چاه وجود دارد که در آن استخوان اجساد 14 مرد و زن و کودک مشاهده می شود و به نظر می رسد درِ غار پس از پناه بردن این افراد به داخل آن با گل اندود شده و راه فرار آنها بسته شده است.
لباس مردم این روستا از نوع خاصی است که کمتر در نقاط دیکر استان خراسان جنوبی یافت میشود. البته لباس مردان در چند سال اخیر به لباس سایر مردم منطقه شبیه شدهاست. اما بزرگان و پیران از لباس دیگری که شامل یک پالتوی بلند که تمام بدن را میپوشد و شال سر و در برخی مواقع از کلاه معمولی استفاده میکنند.
مردم روستای چنشت به ویژه زنان و دختران اغلب از پوشاک محلی و سنتی استفاده می کنند دختران چنشتی از لباسهای بلندی مانند دامن پاچین دار، قبای بلند، روسری و سربند و شلیتههای خراسانی استفاده میکنند.
تنوع رنگ در لباسهای محلی مردم روستا جلوه خاصی به آنها می بخشد به طوری که به روستا لقب سرزمین رنگها داده اند. روستای چنشت به نسبت سایر روستاهای خراسان جنوبی، کمتر دچار تحولات و تغییرات فرهنگی شده و فرهنگ روستایی آن محفوظ مانده است.
