اعتکاف؛ فرصتی برای بازگشت به فطرت رحمانی
گروه اجتماعی: اعتکاف در قبل از اسلام در بین ادیان الهی وجود داشته و اسلام نیز حکم آن را تنفیذ کرده است. اعتکاف، بهترین بهانه برای صعود به ملک نفسانی و بازگشت به فطرت رحمانی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اعتکاف در قبل از اسلام در بین ادیان الهی وجود داشته و اسلام نیز حکم آنرا تنفیذ کرده است.
اعتکاف برای ما فرصتی است تا فارغ از هیاهوی پایانناپذیر زندگی، چند روزی با خود و خدای خود خلوت کنیم و در این خلوت به اعمال خود نظارهای نداشته باشیم.
اعتکاف، بهترین بهانه برای صعود به ملک نفسانی و بازگشت به فطرت رحمانی است.
با نگاهی به آیات قرآن کریم که ارزشمندترین و متقنترین صُحُف تاریخ بشریت میباشد درمییابیم که اعتکاف در بین پیامبران و ادیان الهی جایگاه ویژهای داشته است. در مجموع چند بار مادهی «عکف» در قرآن مجید آمده است که نشان از اهمیت این سنت حسنه دارد.
خداوند متعال در آیه 138 سوره اعراف در این رابطه میفرمایند: «وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ یَعْکُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ یَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إِلَهًا کَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّکُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ؛ و فرزندان اسرائیل را از دریا گذراندیم تا به قومى رسیدند که بر [پرستش] بتهاى خویش همت میگماشتند گفتند اى موسى! همانگونه که براى آنان خدایانى است براى ما [نیز] خدایى قرار ده گفت راستى شما نادانى میکنید».
در آیه 91 سوره طاها نیز در این رابطه آمده است: قَالُوا لَن نَّبْرَحَ عَلَیْهِ عَاکِفِینَ حَتَّى یَرْجِعَ إِلَیْنَا مُوسَى؛ گفتند ما هرگز از پرستش آن دست بر نخواهیم داشت تا موسى به سوى ما بازگردد» و نیز در ایه 97 این سوره آمده است: «قَالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَکَ فِی الْحَیَاةِ أَن تَقُولَ لَا مِسَاسَ وَإِنَّ لَکَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهُ وَانظُرْ إِلَى إِلَهِکَ الَّذِی ظَلْتَ عَلَیْهِ عَاکِفًا لَّنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنسِفَنَّهُ فِی الْیَمِّ نَسْفًا؛ گفت پس برو که بهره تو در زندگى این باشد که [به هر که نزدیک تو آمد] بگویى [به من] دست مزنید و تو را موعدى خواهد بود که هرگز از آن تخلف نخواهى کرد و [اینک] به آن خدایى که پیوسته ملازمش بودى بنگر آن را قطعاً میسوزانیم و خاکسترش میکنیم [و] در دریا فرو میپاشیم».
در سوره انبیاء آیه 52 نیز خداوند متعال فرموده است: «إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ وَقَوْمِهِ مَا هَذِهِ التَّمَاثِیلُ الَّتِی أَنتُمْ لَهَا عَاکِفُونَ؛ آنگاه که به پدر خود و قومش گفت این مجسمههایى که شما ملازم آنها شدهاید چیستند». (۵۲)
در سوره شعرا آیه 71 نیز در رابطه با اعتکاف آمده است: «قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَاکِفِینَ؛ گفتند بتانى را مىپرستیم و همواره ملازم آنهاییم« همچنین در آیه 25 سوره حج آمده است: «إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَیَصُدُّونَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِی جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاء الْعَاکِفُ فِیهِ وَالْبَادِ وَمَن یُرِدْ فِیهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ؛ بىگمان کسانى که کافر شدند و از راه خدا و مسجدالحرام که آن را براى مردم اعم از مقیم در آنجا و بادیهنشین یکسان قرار دادهایم جلو گیرى مىکنند و [نیز] هر که بخواهد در آنجا به ستم [از حق] منحرف شود او را از عذابى دردناک میچشانیم».
همچنین، در سوره بقره آیههای 125و187 نیز به موضوع اعتکاف اشاره شده و آمده است: «وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبْرَاهِیمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاکِفِینَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ؛ و چون خانه [کعبه] را براى مردم محل اجتماع و [جاى] امنى قرار دادیم [و فرمودیم] در مقام ابراهیم نمازگاهى براى خود اختیار کنید و به ابراهیم و اسماعیل فرمان دادیم که خانه مرا براى طوافکنندگان و معتکفان و رکوع و سجودکنندگان پاکیزه کنید».
حجتالاسلام سیداسماعیل حسینی، مسئول نهاد رهبری دانشگاههای استان لرستان، در گفتوگو با ایکنا، خواستار حضور مدرسان گروه معارف در مراسم معنوی اعتکاف شد و گفت: اعتکاف فرصت مناسبی برای شناخت مدرسان گروه معارف از فضای فکری دانشجویان است.
وی با بیان اینکه اساتید گروه معارف میتوانند با تشکیل حلقههای معرفت و پاسخگویی به شبهات دانشجویان نقش بهسزایی را در عمق بخشیدن به این مراسم معنوی ایفا کنند، افزود: استقبال دانشجویان دختر از مراسم اعتکاف بسیار مطلوب بوده؛ به گونهای که پیش از آغاز تبلیغات تلویزیونی ظرفیت ثبتنام دانشجویان دختر به اتمام رسیده است و در واقع با کمبود ظرفیت نیز مواجه هستیم.
حسینی گفت: با توجه به اینکه حضور دانشجویان دختر در فضای فرهنگی دانشگاهها پررنگتر است؛ بنابراین باید زمینه را نیز برای مشارکت دانشجویان پسر در این برنامهها فراهم کنیم.
مسئول نهاد رهبری دانشگاههای استان، ادامه داد: به اساتید گروه معارف توصیه میکنم برای شرکت در مراسم معنوی اعتکاف و حضور در جمع دانشجویان حتی اگر لازم شد نسبت به تعطیلی کلاسهای درس خود اقدام کنند؛ در غیر این صورت حداقل ساعاتی را برای حضور در جمع این دانشجویان اختصاص دهند.
حجتالاسلام حسن ترابی، امامجمعه بروجرد نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با بیان اینکه ماههای رجب و شعبان فرصتی برای تهذیب نفس و ارتباط با خداوند است، اظهارکرد: نامگذاری سه ماه رجب، شعبان و رمضان به نام فصل نیایش نامگذاری بجایی است.
وی افزود: اعتکاف از سنتهای فراموش شده اسلامی و نبوی بود که از برکات انقلاب احیای این سنت پسندیده و دیگر سنتهای دینی است.
ترابی با بیان اینکه در سالهای اخیر استقبال خوبی توسط مردم از برگزاری مراسم اعتکاف صورت گرفته است، ادامه داد: مدیران فرهنگی موظف هستند در برگزاری هر چه بهتر این مراسم بهنحو احسن تلاش کرده و از این طریق به ترویج فرهنگ دینی بپردازند.
وی تصریح کرد: امروز دشمنان برای جدا کردن جوانان از دین و معنویت برنامهریزی میکنند که مسئولان نیز باید در مقابل با ارائه راهکارهای مناسب علیه توطئه دشمنان برنامهریزی کنند.
امامجمعه بروجرد اضافه کرد: باید مراسم اعتکاف بهعنوان یک برنامه دینی، فرهنگی و عبادی در سطح کشور بهنحو احسن برگزار شود چراکه اینگونه برنامهها راهگشای مشکلات دینی جوانان بوده و هست.
