غره شدن به خود و خداوند عامل خشم الهی/ «انَّما أوتیتُهُ عَلیٰ عِلمٍ عِندی»
کانون خبرنگاران نبأ: مغرور شدن ملتها و مسئولان همیشه مایه سرنگون شدن و سقوط آنها شده است. هیچکس نگوید «من» کردم؛ قارون گفت: «قال انّما اوتیته علی علم عندی»؛ من خودم بودم که با توانایی خودم توانستم به این نقطه برسم! خدای متعال او را در اعماق زمین سرنگون کرد.
به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، انس با قرآن کریم و بهرهگیری از کلام وحی در سرتاسر زندگی رهبر معظم انقلاب نمود داشته است. گذشته از اهتمام ایشان به بحث تلاوت قرآن و تربیت قاریان، تفسیر قرآن کریم چه در جلسات تفسیر، فقه و اصول و چه در مهمترین و راهبردیترین سخنرانیهای سیاسی ایشان در قبل و بعد از انقلاب دیده میشود.
به بیان دیگر ایشان هم در عرصه سخن و هم در ورطه عمل، همواره معارف وحیانی را سرلوح خویش قرار میدهند. از همینرو تلاش میکنیم هر روز برگی از تفسیر و اشارات قرآنی معظمله را منتشر کنیم.
«قالَ إِنَّما أوتیتُهُ عَلىٰ عِلمٍ» (زمر/49)
در دو جای از قرآن این عبارت هست که: «ثُمَّ إِذا خَوَّلناهُ نِعمَةً مِنّا قالَ إِنَّما أوتیتُهُ عَلىٰ عِلمٍ»(زمر/ ۴۹). هم در سورهی زمر هست و هم در سوره قصص - خدا نعمتی به انسان میدهد، اما انسان از دهنده نعمت غافل میشود و تصور میکند که این خود اوست که توانسته این نعمت، این موقعیت و این فرصت را به دست آورد.
عین همین عبارت درباره قارون هست که وقتی به او اعتراض کردند که این نعمتها را از خدا بدان، سهم خودت را هم ببر؛ اما آن را در راه خدا مصرف کن، او در جواب گفت: «اقالَ إِنَّما أوتیتُهُ عَلىٰ عِلمٍ عِندی»؛ (قارون) گفت: «این ثروت را به وسیله دانشی که نزد من است به دست آوردهام!»(القصص/ ۷۸) خودم به دستش آوردم، هنر خودم بود؛ این همان خطای بزرگی است که ممکن است همه ما دچارش بشویم؛ غرّه شدن به خود. عین همین قضیه، غرّه شدن به خداست.
آیه شریفه: «یا أَیُّهَا النّاسُ إِنَّ وَعدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلا تَغُرَّنَّکُمُ الحَیاةُ الدُّنیا وَلا یَغُرَّنَّکُم بِاللَّهِ الغَرورُ؛ ای مردم! وعده خداوند حقّ است؛ مبادا زندگی دنیا شما را بفریبد، و مبادا شیطان شما را فریب دهد و به (کرم) خدا مغرور سازد».(لقمان/۳۰) درباره غرّه شدن به خداست؛ به خدا هم غرّه نشوید.
در دعای صحیفه سجادیه میفرماید: «فالویل الدائم لمن اغترّ بک»، «ما اطول تردّده فی عقابک»، «ما ابعده عن الفرج»(الصحیفه السجادیه، دعای۴۶). مغرور شدن به خدا یعنی نابحق از خدا توقع کردن؛ بدون اینکه انسان عمل صالحی را به میدان بیاورد، از خدا پاداش بخواهد؛ این که انسان بگوید، ما که بندهی خوب خدا هستیم و خدا حتماً به ما کمک خواهد کرد؛ این که انسان از حلم الهی سوء استفاده کند و به گناه ادامه بدهد؛ از عذاب خدا خود را ایمن بداند؛ اینها همه غرّه شدن به خداست.
امام سجاد میفرماید: خدایا! مصیبت دائمی برای آن کسی است که به تو غرّه بشود. این غرّه شدن به خدا، همان بلایی است که بر سر بنیاسرائیل آمد. خدای متعال آنها را ملت برگزیده قرار داده بود؛ اما چون به خدا غرّه شدند و وظایف خودشان را انجام ندادند، خدای متعال دربارهی آنها فرمود: «ضربت علیهم الذّلة و المسکنة».(سوره مبارکه البقرة آیه ۶۱) آنها همانهایی هستند که خدای متعال در چند جای قرآن تصریح کرده که من اینها را مردمان برگزیده قرار دادم؛ «أَنّی فَضَّلتُکُم عَلَى العالَمینَ»(البقرة آیه ۱۲۲)؛ اما همینها با عمل بد خود کاری کردند که خدای متعال دربارهی آنها فرمود: «ضربت علیهم الذّلة و المسکنة و باؤوا بغضب من اللَّه»(البقرة آیه ۶۱)، و مورد خشم الهی قرار گرفتند.
غرّه شدن به خدا، این چیزها را دنبال خودش دارد. بایستی به خودمان، دلمان و جانمان و به شستشوی روانی خودمان بپردازیم و وظایف سنگین، ما را غافل نکند. البته، راه باز است؛ همین نمازهای پنجگانه، همین امکان دعا، همین نافله، همین نماز شب؛ همه از راههای به خود پرداختن است؛ این راهها را در مقابل ما باز گذاشتهاند. اگر تنبلی نکنیم، میشود؛ آن وقت انسان اعتلاء و نورانیت پیدا میکند و کارهایش برکت پیدا میکند.(1)
مغرور شدن ملتها و مسئولان؛ عامل سرنگونی و سقوط آنها
امروز هم شما نگاه میکنید و میبینید که علیرغم اینکه مخالفان ملت ایران، دشمنان و توطئهگران ملت ایران، عظمت این ملت و عظمت این حضور سی میلیونی و عظمت این انتخابات را دیدند و در دل خودشان تحقیر شدند، هنوز در زبان حاضر نیستند اعتراف کنند؛ اما واقعیت قضیه این است که این ملت با حرکت خود، با حضور خود، با نشاط خود، بر روی همه توطئهها خط بطلان کشید، بعد از این هم همینجور خواهد بود؛ منتها شرطش ادامهی تقواست، که تقوا موجب رحمت الهی است. به خودمان مغرور نشویم.
مغرور شدن ملتها و مسؤولان ملتها همیشه مایه سرنگون شدن و سقوط آنها شده است. هیچکس نگوید «من» کردم. خدای متعال در قرآن با لحن استهزاءآمیزِ نافذِ خود میگوید که قارون گفت: «قال انّما اوتیته علی علم عندی»(القصص آیه ۷۸) من خودم بودم که با توانایی خودم توانستم به این نقطه برسم! خدای متعال او را در اعماق زمین سرنگون کرد. ما باید تلاش کنیم؛ ما باید مجاهدت کنیم. هیچ ملتی بدون مجاهدت، بدون تلاش، بدون ابتکار، بدون نوآوری، بدون فتح مراحل گوناگون پیشرفت، به جایی نمیرسد؛ اما برکت از خداست، توفیق از خداست و تقوا زاد راه است؛ لذا توصیه همه پیغمبران تقوا بوده است.(2)
1- ۱۳۸۵/۰۳/۲۹ بیانات در دیدار مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی
2- ۱۳۸۴/۰۴/۰۷ بیانات در دیدار مسئولان دستگاه قضایی
واقعا از این گزارش استفاده کردم،ممنونم، رهبر عزیزمان همیشه سلامت و پیروز باشند