نگاه ظاهری به دین ضربه میزند/ مفاهیم دینی ابتدا نیاز به فهم دارد سپس تبیین
گروه اندیشه: دین مثل هر مفهوم دیگری باید اول فهم شود و سپس تبیین؛ ولی مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است که برخی از افرادی که متولی تبیین دین هستند، خودشان ممکن است دین را درست فهم نکرده باشد.
حجتالاسلام هادی شهاب، مدیرگروه فلسفه و معارف اسلامی دانشگاه بیرجند در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، با اشاره به اینکه دین مانند معدنی میماند که مفاهیم آن را باید استخراج، بستهبندی و سپس عرضه کرد، گفت: اگر مراحل تبیین دین درست طی نشود به نتیجه مطلوب نمیرسیم.
وی ادامه داد: متأسفانه گاه مشاهده میشود یک مفهوم دینی مثلا یک حدیث را بدون استخراج و قابل استفاده برای انسان امروزی عرضه میشود که این نگاه ظاهری به دین ضربه میزند.
مدیرگروه فلسفه و معارف اسلامی دانشگاه بیرجند اظهار کرد: دین مثل هر مفهوم دیگری باید اول فهم شود و سپس تبیین؛ ولی مشکلی که در این زمینه وجود دارد این است که برخی از افرادی که متولی تبیین دین هستند، خودشان ممکن است دین را درست فهم نکرده باشد.
شهاب عنوان کرد: بهعنوان مثال ممکن است فهمش از دین تنها در قالب اعمال عبادی باشد که این یک فهم فقهی است و فردی دیگر فقط دین را در شکل باطنی آن ببیند در حالی که دین مجموعهای است که باید درست و همه جانبه حقیقت و ذات آن فهمیده شود.
وی اظهار کرد: کسی در مقام تبیین دین است اگر دین را درست فهمیده باشد در مرحله بعد در مقام بیان مفاهیم دینی ممکن است دچار مشکل شود و به زبانی منتقل کند که برای مخاطب دشوار است و اصلا در فضای او نیست و از این جهت نمیتواند با مخاطب ارتباط برقرار کند.
مدیرگروه فلسفه و معارف اسلامی دانشگاه بیرجند گفت: علت این فاصله بین گوینده و مخاطب این است که گوینده به زمان و مکان توجه ندارد و ممکن است در متن اجتماع حضور نداشته باشد که این مسائل موجب بهوجود آمدن افقهای فکری متفاوت میان گوینده و مخاطب میشود.
شهاب ادامه داد: در همین مرحله بیان مفاهیم دین مشکل دیگری که ممکن است رخ دهد این است که گوینده نتواند منظور و مقصود خود را درست منتقل کند که این به قدرت بیان گوینده مرتبط است.
وی اظهار کرد: در کنار همه این مسائل مشکل دیگری که وجود دارد این است که در انتقال مفاهیم دینی با مسائلی روبهرو هستیم که با وجود انسان در ارتباط است و از این رو فقط الفاظ نیست که در انسان تأثیر میگذارد.
مدیرگروه فلسفه و معارف اسلامی دانشگاه بیرجند افزود: از اینرو آنچه میتواند نقشآفرین در انتقال مفاهیم دینی باشد تأثیر روحی و نفسی بر مخاطب است و بنابراین ممکن است برخی از افرادی که در فضای عمل به دستورات دین نیستند در انتقال مفاهیم موفق نباشند.
شهاب یادآور شد: گاه مشاهده میشود در انتقال مفاهیم دینی دچار برخی مصلحتاندیشیها میشویم و مطابق با شرایط برخی مطالب را میگوییم و برخی را نمیگوییم.
