محراب ۵۰۰ ساله مسجد جامع سراب به موزه آذربایجان منتقل شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، فرزین حق‌پرست، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی امروز، 30 اردیبهشت در جمع خبرنگاران از انتقال محراب مسجد جامع سراب  به موزه آذربایجان خبر داد و گفت: کاشی‌های فیروزه‌ای و زرین‌فام محراب پس از مستندنگاری و مطالعات تاریخی با هدف شناسایی ساختار کاشی‌ها مورد مطالعه فنی و آزمایشگاهی قرار گرفته و در این راستا آنالیز لعاب کاشی‌ها با دستگاه پراش سنج پرتو X  انجام گرفته است.

وی اظهار کرد: اقدامات حفاظتی بر روی کاشی‌ها به صورت پاک‌سازی رسوبات محیطی، نمک‌زدایی، تثبیت بدنه و استحکام بخشی لعاب‌های سست و نیز قطعات شکسته در آزمایشگاه مرمت موزه آذربایجان به انجام رسیده است. مسجد جامع سراب در سال 875 هجری قمری ساخته شده است و جزء مساجد بدون گلدسته و مناره به حساب می‌آید.

حق پرست ادامه داد: این مسجد دارای یک شبستان بزرگ، یک صحن کوچک و دو در ورودی است و مسجد سه محراب دارد که دو محراب دارای تزئینات بسیار ساده گچی بوده و محراب سوم محرابی بسیار نفیس از کاشی لعابدار و زرین‎فام است.

وی هدف از نمایش قطعه‌های موجود این محراب را ایجاد زمینه پژوهش دانست و تأکید کرد: با ارائه یک طرح حفاظتی، قطعات کاشی‌های بزرگ و حجیم محراب بدون استفاده از هرگونه ملات، با رعایت اصل عدم دخالت و نیز بدون بازسازی قسمت‌های ناقص و با استفاده ازاتصالات مکانیکی بر روی یک قاب پایه فلزی، نصب شده و بازیابی چیدمان قطعات محراب بر اساس آخرین مستندات صورت گرفته است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان با اشاره به مشخصات فنی این محراب، خاطرنشان کرد: ارتفاع محراب به صورت کلی 142 سانتی‌متر و عرض آن از گوشه لچک‌ها 152 سانتی‌متر است. داخل محراب از کاشی یکپارچه با نقش اسلیمی، ختایی و لعاب فیروزه‌ای ساخته شده و هر دو لچکی از همان جنس است و کتیبه‌ای به عرض 30 سانتی متر از قطعات کاشی زرین‎فام با نقوش برجسته محراب را قاب گرفته است.

وی ادامه داد: متاسفانه قسمت اعظم کتیبه آسیب‌دیده و تخریب شده است و متن کتیبه جز در چند کلمه باقیمانده « .... بنت – هذا المحراب المبارک ... و ... اج ابوالفا ...» اما با توجه به قسمت‌های باقیمانده گمان می‌رود که یک روایت از تاریخ یا مکان ساخت و یا سازنده محراب باشد.

حق‎پرست دوره تاریخی محراب را با توجه به بررسی‎‌های انجام شده متعلق به دوره میانی زرین‌فام عنوان کرد.