قرآن؛ بالاترین مقوله در زندگی/ شناخت علوم تجربی از الزامات تفسیر است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، حجت‌الاسلام حمیدرضا حنان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان در جلسه شورای عمومی مؤسسات قرآنی ـ مردمی لرستان که جمعه، 29 خردادماه در تالار بهمن ارشاد خرم‌آباد برگزار شد، گفت: علوم در یک تقسیم‌بندی به دو دسته علوم تجربی و علوم غیر تجربی تقسیم می‌شوند.
وی ادامه داد: علوم تجربی مانند علم فیزیک، شیمی، پزشکی، زیست‌شناسی و مانند این است که حاصل محصول تجربه و آزمون بشریت است و ضمن آزمون‌پذیر بودن از طریق آزمایشگاه‌ها به دست بشر می‌رسند.
حنان تصریح کرد: علوم غیر تجربی مانند فلسفه، علوم عقلی، عرفان، علوم انسانی و وحیانی است که علم قرآن نیز یکی از شاخه‌های علوم وحیانی است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، اظهار کرد: با توجه به این تقسیم‌بندی سؤال پیش می‌آید که آیا بدون کسب اطلاعات در خصوص علوم تجربی می‌توانیم شناخت کامل نسبت به قرآن داشته باشیم؟
وی با اشاره به این‌که این سؤال بحث جدی را مطرح کرده است، بیان کرد: سؤال اینجاست که آیا من به‌عنوان یک طلبه می‌توانم بدون شناخت از علوم تجربی، نسبت به آیات شناخت داشته باشم و آن‌ها را تفسیر کرده و ‌نسبت به آن‌ها فهم همه جانبه داشته باشم؟
حنان با بیان این‌که در پاسخ به این سؤال باید بدانیم نوع نگاه به قرآن چیست؟ اذعان کرد: در پاسخ به این سؤال دو گونه پاسخ وجود دارد، اولین نگاه این است که قرآن یک کتاب هدایتی صفر است و کتاب علمی به‌معنای تجربی نیست، که اگر نگاه ما این‌گونه باشد من به‌عنوان یک طلبه می‌توانم بدون شناخت علوم تجربی آیات را به‌طور کامل درک کنم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان افزود: نگاه دوم این است که قرآن کریم علاوه‌بر کتاب هدایت بودن کتاب علمی نیز هست، و تمام علوم در آن وجود دارد، که نگاه ما به قرآن از این نوع است، که در این دیدگاه انسان نمی‌تواند به درک و فهم کامل آیات برسد مگر این‌که بر علوم تجربی تسلط داشته باشد، یا می‌تواند تنها بر آیاتی که در رابطه با علوم تجربی نیست تسلط داشته باشد اما برای این‌که مفسر کامل قرآن کریم باشد حتماً باید نسبت به علوم تجربی شناخت داشته باشد.
وی تأکید کرد: برخی از دانشمندان علوم تجربی مانند شیمی و فیزیک مدعی هستند که بالای 600 آیه در قرآن کریم در رابطه با علوم تجربی صحبت کرده است.
حنان بیان کرد: دیدگاه‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد به‌عنوان مثال ملاصدرا شیرازی می‌گوید: قرآن همه علوم را دارد و بر این قائل است که قرآن علاوه‌بر این‌که کتاب هدایت است کتاب علمی نیز هست و نگاه عرفانی نیز دارد که برای رسیدن به عمق قرآن و بیرون کشیدن همه چیز از آن شرط و شروط دارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان افزود: امام صادق(ع) می‌فرماید «اگر بخواهم می‌توانم همه علوم را از سوره توحید بیرون بکشم، که این حدیث نشان دهنده این است که علوم تجربی در قرآن کریم وجود دارد».
وی با اشاره به این‌که خداوند در آیه‌های 17 تا 20  سوره مبارکه غاشیه می‌فرماید: « أَفَلَا یَنظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ کَیْفَ خُلِقَتْ(17)وَإِلَى السَّمَاء کَیْفَ رُفِعَتْ(18) وَإِلَى الْجِبَالِ کَیْفَ نُصِبَتْ ﴿۱۹﴾ وَإِلَى الْأَرْضِ کَیْفَ سُطِحَتْ»، افزود: در این آیات به چهار علم شتر شناسی، نجوم، زمین‌‍شناسی و کوه‌ها اشاره شده است کع هم‌اکنون علم شترشناسی در مقطع دکترا در دانشگاه شیراز تدریس می‌شود.
حنان عنوان کرد: این‌که در این آیات آمده است که «معنی آیه 17 سوره غاشیه» منظور نظر ظاهری یا تخصص است، اگر منظور نگاه ظاهری باشد این یک هنر نیست چراکه همه می‌توانند به شتر نگاه کنند، منظور قرآن نگاه تخصصی است، چراکه اگر بخواهیم بفهمیم که آیه چه می‌گوید و خلقت شتر چگونه است باید در علم شترشناسی تجربه داشته باشیم، لذا منظور از نگاه همان شناخت و نظر تخصصی است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، با بیان این‌که حتی اگر یک آیه در رابطه با علوم تجربی در قرآن وجود داشته باید بر روی آن علم تجربی تسلط داشته باشیم که بتوانیم آن‌را تفسیر کنیم، اظهار کرد: اکثریت علما و دانشمندان به نظریه دوم قائل هستند و برخی از افراد مانند علامه طباطبایی نظریه اول را قبول دارند.
وی خطاب به مدیران مؤسسات و مربیان حاضر در جلسه گفت: سر و کار شما با بالاترین و ارزشمندترین مسئله یعنی کلام خداست که در این کلام بین متکلم و کلام متکلم وحدت وجود دارد، لذا بین خدا و کلام او وحدت وجود دارد و شما که با کلام خدا سر و کار دارید یعنی با خود خدا سرو کار دارید.
حنان با بیان این‌که قرآن؛ بالاترین مقوله در زندگی امروز است، اظهار کرد: این‌که در اختیار قرآن کریم باشید سعادت بزرگی است که نصیب شما شده است.