جایگاه تبلیغ در اسلام/ تبلیغ، از ارکان حفظ و بقای اسلام است
گروه اندیشه: تبلیغ دین در آشنایی مردم با آموزههای دینی و تحکیم باورها و ارزشها نقش بسیار اساسی ایفا میکند بهنحوی که تبلیغ یکی از ارکان حفظ بقای اسلام بهشمار میرود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، «تبلیغ» در مفهوم کلی آن عبارت است از رساندن پیام به دیگری از طریق برقراری ارتباط همنظور ایجاد دگرگونی در بینش و رفتار او و بر سه عنصر اصلی پیام دهنده، پیام گیرنده و محتوای پیام مبتنی است.
تبلیغ دین، بهمعنای رساندن پیامهای خداوند به بندگان در مرحله نخست بر عهده پیامبران و اوصیاء آنان و در مراحل بعد بر دوش عالمان دین گذاشته شده است.
اسلام، کاملترین شریعت آسمانی، با تبلیغ متولد شد و بقاء و جاودانگی آن نیز در سایهسار تبلیغ مبلغان و هدایتگران مذهبی بهوجود خواهد آمد.
بر اساس زمینهای که تبلیغ در اختیار عالمان دین میگذارد، آنان میتوانند با بهره گرفتن از بسترهای سنتی همچون مساجد یا بسترهای نوین همچون فضای سایبری، تعالیم دینی در زمینههای مختلف را در اختیار جهانیان قرار دهند.
نگاهی به آنچه که در متون دینی درباره تبلیغ انعکاس یافته، نشان میدهد که تبلیغ دین در آشنایی مردم با آموزههای دینی و تحکیم باورها و ارزشها نقش بسیار اساسی ایفا میکند.
آنچه در تبلیغ دینی بهعنوان اصل و محور مورد نظر است جامعیت دین است. دین اسلام بهعنوان آخرین شریعت الهی و کاملترین آنها همواره پاسخگوی نیاز بشر بوده و هست و اگر این چهره کمال در دین تبیین نشود بحث خاتمیّت پیامبر گرامی اسلام مورد شبهه قرار میگیرد.
بنا براین دین اسلام کامل کننده شریعتهای پیشین خود بوده و ناگفتههای ادیان قبلی در این دین مبین بیان شده و انسانها به مقدار بینش و نگرش خویش از آن بهره میجویند.
تبلیغ از نگاه قرآن
در آیه 67 سوره مائده در رابطه با تبلیغ آمده است: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ؛ اى پیامبر آنچه از جانب پروردگارت بهسوى تو نازل شده ابلاغ کن و اگر نکنى پیامش را نرساندهاى و خدا تو را از [گزند] مردم نگاه میدارد آرى خدا گروه کافران را هدایت نمیکند».
همچنین در ادامه این سوره مبارکه آمده است: «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّیْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ؛ و اطاعت خدا و اطاعت پیامبر کنید و [از گناهان] بر حذر باشید، پس اگر روى گرداندید، بدانید که بر عهدهء پیامبر ما، فقط رساندن [پیامِ] آشکار است».
در آیه 35 سوره مبارکه نحل اعلام شده که پیامبران وظیفهای جز ابلاغ آشکار ندارند «فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ؛ آیا جز ابلاغ آشکار بر پیامبران [وظیفهاى] است» همچنین در آیات 39 و 40 سوره احزاب امده است: «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ وَکَفَى بِاللَّهِ حَسِیبًا(39)مَّا کَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِکُمْ وَلَکِن رَّسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِیِّینَ وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا».
مطالعه زندگی پیامبران نشان میدهد که آنان در آغازین صف تبلیغ دینی قرار داشته و دمی در این زمینه نیاسودند؛ پیامبراکرم(ص) به فرمان خداوند متعال مأمور به هجرت از مکه به مدینه شد، در مدینه مشغول به تبلیغ شد بهطوریکه در سال ششم هجرت اسلام تقریباً در تمام مدینه و اطراف آن نفوذ کرد و حضرت تصمیم گرفت جهت انجام حج عمره به مکه مشرف شود.
از نمونههای تبلیغ دینی موفق، میتوان از تبلیغ اسلام توسط حضرت علی(ع) در سرزمین یمن یاد کرد. پس از آنکه خالد بن ولید با گذشت شش ماه حضور خود در یمن، نتوانست در دعوت مردم به اسلام توفیقی داشته باشد، حضرت علی(ع) از سوی رسول اکرم(ص)، مأموریت یافت تا برای دعوت مردم آن سامان به یمن عزیمت کند.
رسول اکرم(ص) در رابطه با اهمیت تبلیغ فرموده است: «خِیارُ أُمَّتی مَن دَعا إلَى اللهِ تَعالى و حَبَّبَ عِبادَهُ إلَیهِ؛ بهترین امت من کسی است که (مردم را) به سوی خدای متعال فرامی خواند و بندگان را نزد خداوند محبوب می کند».
امام باقر(ع) از مبلغان دینی با عنوان «بقایای پیامبران»، کسانیکه دارای منزلت رفیعاند و زنده کنندگان کتاب الهی یاد کرده و آنان را کسانی دانسته است که کشته های ابلیس را زنده می کنند و گمراهان را هر چند با فداکردن جان خود، به مسیر هدایت رهنمون میشوند.
حجتالاسلام مهدوی، مدیرکل تبلیغات اسلامی لرستان در گفتوگو با خبرنگار ایکنا ضمن تبریک فرا رسیدن سالروز تأسیس سازمان تبلیغات اسلامی، گفت: تبلیغ مهمترین رسالت انبیاء و امامان معصوم(ع) بوده و یکی از ارکان حفظ بقای اسلام بهشمار میرود و به همین علت سازمان تبلیغات اسلامی به فرمان حضرت امام خمینی(ره) و با هدف ترویج و گسترش فرهنگ دینی و قرآنی تأسیس شد.
وی اظهارکرد: سازمان تبلیغات اسلامی بهعنوان یک نهاد فرهنگی و دینی و با انجام فعالیتهای فرهنگی گسترده نقش بارزی را در هدایت و جهتدهی نسل جوان به ارزشهای اسلامی ایفاء میکند.
مهدوی افزود: این سازمان به لحاظ جایگاه فرهنگی و مذهبی که در بین نهادهای فرهنگی کشور دارد، از اهمیت خاصی برخوردار است و به تبع آن نحوه ارتباط با جوانان و نوجوانان و جذب آنان به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی و سوق دادن آنان بهسوی آموزههای دین مبین اسلام و سیره اهلبیت(ع) نیز از اصول اساسی این سازمان است.
وی در پایان سخنان خود از فعالیتهای مستمر و بیشائبه مدیریت و مجموعه کارکنان سازمان تبلیغات اسلامی کل کشور بهویژه پرسنل خدوم تبلیغات اسلامی استان لرستان تقدیر و تشکر کرد.
حجتالاسلام سیدتاجالدین طاهری، معاون ستاد امر بهمعروف و نهی از منکر لرستان در رابطه با جایگاه تبلیغ گفت: انتظاری که جامعه از مبلّغان دارد، نشر فرهنگ قرآن، تبلیغ احکام اسلام و موقعیتشناسی امروز کشور و جهان اسلام است.
وی با بیان اینکه مسئله امر بهمعروف محدود به اینکه یک تذکری صورت بگیرد، نیست بلکه گسترده است، افزود: مبلّغینی که تبلیغ امر بهمعروف و نهی از منکر میکنند جانشینان رسول خدا هستند کمااینکه فلسفه قیام عاشورا امر بهمعروف و نهی از منکر است و به تعبیر شهید مطهری امام حسین شهید راه امر به معروف و نهی از منکر است.
طاهری در رابطه با اهمیت امر بهمعروف و نهی از منکر گفت: هر کس در زمینه امر بهمعروف و نهی از منکر گام بردارد، بنابر حدیثی که از پیامبر اسلام روایت شده، از جانشینان پیامبر در زمین خواهد بود که این بیانگر اهمیت بالای امر به معروف و نهی از منکر در دین مبین اسلام است.
معاون تشکلهای مردمی ستاد امر بهمعروف و نهی از منکر استان لرستان، گفت: اگر میخواهیم در مسیر الهی قرار بگیریم، باید به فریضه الهی امر به معروف و نهی از منکر توجه داشته باشیم و به آن عمل کنیم و در اهمیت این موضوع همین بس که امام حسین(ع) در این راه قیام کرد و به شهادت رسید.
