
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، منظومه لری پیر لرستان تألیف سیدحمید جهانبخت در سال 1390 در تیراژ سه هزار نسخه بههمت حوزه هنری لرستان به چاپ رسید.
سراینده اثر همواره نگران زوال تدریجی ذخایر تاریخی، فرهنگی گویشی قوم خود بوده است، ضرورت حفظ این داراییهای گرانقدر او را وادار به تلاشی میکند که ثمره آن خلق اثری با عنوان «پیرلرستان» شامل اشعار لری: که با گویش لری میانه (خرمآبادی) سروده شدهاند، معنای فارسی اشعار: که ترکیبی از ترجمه وشرح ابیات است و یادداشتهای ضمیمه برای آشناتر کردن خوانندگان بومی و غیر بومی به بعضی از واژهها و اصطلاحات دشوار.
سیدحمید جهانبخت، از شاعران لرستانی و نویسنده کتاب پیر لرستان در معرفی خود گفت: در سال 1326 در قره ویس در جنوب شرقی لرستان در خانوادهای علاقمند و مانوس به فرهنگ ادب به دنیا آمدم از همان دوران نوجوانی به انجام فعالیتهای فرهنگی از جمله تحقیق و پژوهش علاقمند بودم تا اینکه بستری فراهم شد تا بتوانم گنجینههای بومی را واکاوی کنم و در تالیفات خود به آن بپردازم. خوشحالم که توانستهام گامی بردارم، در عرصههای مختلفی فعالیت داشتهام از اولین مسئول اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان گرفته تا فعالیتهای سیاسی، فرهنگی، پژوهشی آموزشی و ... .
وی در رابطه با فعالیتهای خود افزود: در چهار زمینه رساله، کتاب، مدخل و مقاله آثاری را تالیف کردهام. تاکنون بهصورت رسمی 10 جلد کتاب را به چاپ رسانده که از آن جمله میتوان به کتاب اخوان شهید مجلس (نوادر لرستان)، مجموعه آثار ادبی، سفر قندهار، آیین ادبی نماز، رند لرستان، عیدانه پهلوی، نظم پایداری در اقوام ایرانی و پیر لرستان اشاره کنم که سه اثر آخر به همت حوزه هنری لرستان به چاپ رسیده است.
این شاعر لرستانی اضافه کرد: همچنین چندین کتاب نیز هماکنون در دست چاپ دارم که میتوان به «شاعران ایستاده در مکتب اهلبیت(ع)» و منظومه آیینهای سنتی در خرمآباد قدیم و ادبیات بومی اشاره کنم.
وی در رابطه با کتاب پیر لرستان، گفت: این اثر، منظومه لری شامل ابیات تعریفات و تعلیقات است که میتوان هدف از تدوین اثر را مؤنوس کردن بومیان با فرهنگ، هویت و زبان لری دانست تا در برابر هجمهای که به بهانه جهانی شدن روزافزون گردیده، بهتر مقاومت کنند و از ارزشها مراقبت نمایند.
جهانبخت اضافه کرد: هدفم بیشتر تالیف منظومهای بدون پیروی از سبک خاصی بهمنظور بازگو کردن جلوهها و مظاهر زیبای فرهنگ و هویت این دیار بوده که با خلق یکسری مضامین جدید بهنوعی سعی در برجسته کردن و پرداختن به رسالتهای فرهنگی، اخلاقی و ارزشی این دیار داشته باشد. کتابی که بتواند بهعنوان مرجع و مخزن در اختیار علاقمندان قرار گیرد.
این شاعر لرستانی در پاسخ به سؤالی با این مضمون که با توجه به اینکه همواره بین عنوان اثر و درونمایه ارتباط وجود دارد، چرا عنوان پیر لرستان را برای کتاب انتخاب کردید؟ گفت: پیر لرستان اشاره به اسبیکوه دارد بهدلیل قدمت و پایداری و اینکه حرفهایی برای گفتن دارد.
وی ادامه داد: یکی از ویژگیهای اثر تجمیع همه مضامین است درونمایه متنوع و متعددی دارد از نظر ساختار نیز جنبه عرفانی، حماسه دینی و ملی و پایداری، زیباییهای سنن و حتی بن مایههای طنز نیز در آن توجه شده است.
این شاعر لرستانی در پاسخ به این سؤال که هدف از تدوین اثر مانوس کردن بومیان با فرهنگ، هویت و زبان لری است در این زمینه توضیح دهید؟ به نظر شما این اثر چهقدر در این زمینه تاثیرگذار بوده است؟ ادامه داد: بهعنوان خالق اثر معتقدم این اثر توانسته بهعنوان مرجع مطرح باشد و بهعنوان آخرین و کاملترین و پرداختهترین اثر بومی مورد توجه قرار گیرد در ارزشیابیهای صورت گرفته نیز این کتاب جز آثار خوب مطرح شده است.
جهانبخت در بیان ویژگیهای کتاب پیر لرستان، گفت: با توجه به اینکه برخی از سنن رایج دراین دیار و همچنین واژگان در حال فراموشی هستند تلاش من در زمینه تالیف اثر این بوده تا در قالب نظم، وقایعی تاریخی را با توجه به تجربهاندوزی عبرت گرفتن و یا عظمتهای نهفته در فرهنگ با مراعات جانب امانتداری بیان شود.
وی بیان کرد: بهدلیل اینکه فرهنگ و گویشهای اقوام مانند لری، لکی، بالاگریوهای، کرمانجی، بختیاری و سایر فرهنگها در گویش لری بوده است.
جهانبخت ادامه داد: گویش لری بهعنوان زبان کتاب انتخاب شده بهنوعی ترویج ارزشها با زبانی که به فهم عامه نزدیک باشد. از دیگر موارد مورد توجه در این کتاب میتوان به برجسته کردن وجوه عرفانی این فرهنگ اشاره کرد.
این شاعر لرستانی اضافه کرد: غفلت ما از گذشته دور تا کنون در رابطه با حفظ میراث معنوی و هم داراییهای مادی، زوال سنتها، برجسته کردن جلوههای زیبایی فرهنگی تعلیم غیرت، درس شکران، مراعات صنایع ادبی، خلق پیامهای کوتاه بیان جایگاه اسبیکوه لزوم بیداری و بینایی ما در مقابله با حرکتهای آفتگونه فرهنگی و معرفی اسوههای خوب دیار اشاره کرد.
وی افزود: نویسندگان باید به مسایل و مشکلات پایهای و مهم دیار خویش بپردازد از بیان مسایل تقریباً بیگانه با فرهنگ خودداری کند اگر در مورد فرهنگ بومی مینویسند گویشهای محلی را فراموش نکند. مسایل و مشکلات فرهنگی را واکاوی کنند و در موردش مطلب بنویسند.
یادآور میشود، در بخشی از کتاب «پیر لرستان» در اهمیت قرانکریم آمده است: «هر که فهمس معنی، آیات قرئو/نه اسیر حکم دل، نه دام شیطو/هر کسی که غافله، انیس کرکس/سی هر که، که عاقله، «لاتلهکم» بس».که معنای آن این است: «هرکسی که معنای قرآن را درک کرد دیگر اسیر هوای نفس و شیطان نمیشود و هرکسی که از قرآن غافل شد مؤنس و همنشین کرکسها میشود، همین کلمه «لاتلهکم» که در آیه 9 سوره منافقون با این مضمون آمده که «یَآ أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لَاتُلْهِکُمْ أَمْوَالُکُمْ وَلَا أَوْلاَدُکُمْ عِن ذِکْرِ اللَّهِ وَمَن یَفْعَلْ ذَ لِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» برای آنها کافی است».
گزارش شهلا ملکی تدین