نماز جمعه از نگاه قرآن/ نهادی که روح وحدت را در مردم و مسئولان می‌دمد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکی از نعمت‌های دین مبین اسلام  نماز جمعه است که بعد از رحلت پیامبر(ص) و امام علی(ع) جایگاهش ضایع شد تا این‌که با انقلاب اسلامی ملت بزرگ ایران به رهبری امام راحل(ره)، احیا شد و در حال حاضر در بیش از ششصد شهر ایران نماز جمعه برگزار می‌شود.

نماز جمعه قبل از هر چیز یک عبادت بزرگ و مستحبی است و اثر عمومی عبادت را که تلطیف روح و جان و شستن دل از آلودگی‌های گناه و زدودن زنگار معصیت از قلب است، در بر دارد.
از نظر اجتماعی و سیاسی، یک کنگره عظیم هفتگی است که بعد از کنگره حج بزرگترین اجتماع اسلامی شمرده می‌شود. در حقیقت اسلام سه اجتماع بزرگ و مهم دارد: اجتماعات روزانه که در نماز جماعت‌ها حاصل می‌شود؛ اجتماعات هفتگی که در مراسم نماز جمعه به‌دست می‌آید و اجتماع حج که در کنار خانه خدا هرسال یک‌بار انجام می‌گیرد.

نقش جمعه دراین میان بسیار مهم و حساس است، مخصوصاً با توجه به این نکته که یکی از برنامه‌‌های خطیب در نماز جمعه، ذکر مسائل مهم سیاسی و اجتماعی و اقتصادی است و به این ترتیب می‌توان گفت این اجتماع عظیم و پرشکوه منشأ برکاتی از جمله آگاهی بخشیدن به مردم در زمینه معارف اسلامی و رویدادهای مهم اجتماعی و سیاسی، ایجاد همبستگی و انسجام هرچه بیشتر در میان صفوف مسلمین، تجدید روح دینی و نشاط معنوی برای توده مردم مسلمان و جلب همکاری برای حل مشکلات مردم است و به همین دلیل دشمنان اسلام از یک نماز جمعه جامع‌الشرائط که دستورهای اسلامی در آن رعایت شود بیم داشته‌اند.

در آیات 9 تا یازده سوره جمعه می‌خوانیم: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا نُودِیَ لِلصَّلاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِکْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَیْعَ ذلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ... وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَیْها وَ تَرَکُوکَ قائِماً قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ وَ اللَّهُ خَیْرُ الرَّازِقِینَ».

خداوند متعال در این آیات فرموده است: «ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید، هنگامی‌که برای نماز روز جمعه اذان گفته می‌شود به‌سوی ذکر خدا (نماز جمعه) بشتابید و خرید و فروش را رها کنید که این برای شما بهتراست اگر می‌دانستید و هنگامی‌که نماز پایان گرفت شما آزادید در زمین پراکنده شوید و از فضل الهی طلب کنید و خدا را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید. هنگامی‌که تجارت یا سرگرمی و لهوی را ببینند و به‌سوی آن می‌روند و تو را ایستاده به‌حال خود رها می‌کنند بگو آن‌چه نزد خدا است بهتر از لهو و تجارت است و خداوند بهترین روزی‌دهندگان است».

آثار دنیوی نماز جمعه/ دمیدن روح وحدت در اقشار مختلف مردم و مسئولان

در نماز جمعه از همه اقشار و همه مشاغل در یک مجمع جمع می‌شوند و به بیانات خطیب گوش می‌دهند و در کنار هم نماز به‌جا می‌آورند و بعد از نماز با هم دست می‌دهند و گاه در نماز جمعه شعارهایی داده می‌شود با این‌که بعضی با هم در خارج از نماز جمعه اختلاف سلیقه سیاسی دارند و یکی چپ است و دیگری راست و ... ولی در مسائل اصولی نظام با هم یک نظر دارند. همه با هم «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» می‌گویند. همه با هم «مرگ بر ضد ولایت فقیه» می‌گویند و با رهبر عزیز انقلاب و ولی امر مسلمین، عهد مجدد می‌بندند.
اثر دیگر نماز جمعه آشنا شدن ملت اسلامی با معضلات و مشکلات و حوادث تلخ و شیرین دنیای اسلام است. وقتی خطیب در خطبه دوم به حوادث جهان اسلام یا حوادث ایران اسلامی اشاره می‌کند، مستمعین با آن آشنا می‌شوند. و می‌فهمند در حال حاضر کی ظالم است و کی مظلوم. چه کسی مستکبر است و چه کسی مستضعف. با چهره پلید آمریکا و هم پیمانانش آشنا می‌شوند. از طرفی قلبشان برای مظلومین فلسطین و لبنان و عراق و جاهای دیگر می‌تپد و جریحه‌دار می‌شود.

تضعیف و مایوس نمودن دشمنان اسلام

اثر دیگر نماز جمعه تضعیف و مایوس نمودن دشمنان اسلام است. وقتی مردم هر هفته بهتر از قبل به‌طرف مصلاهای نماز جمعه حرکت می‌نمایند، منافقیتن ناراحت می‌شوند. شیاطین نگران می‌شوند. مستکبرین هراسان می‌گردند.
فایده دیگر نمازجمعه بسیج مردم برای کمک‌رسانی و یاری‌رسانی است.گاه برای سیل‌زدگان و گاه برای مستمندان و دانش‌آموزان بی‌بضاعت است، گاه بسیج برای اعزام نیرو به جبهه‌های حق علیه باطل است که در زمان پیامبراعظم(ص) این‌گونه بود و در زمان علی(ع) هم بعد از خطبه‌ها نیرو اعزام می‌شد و در ایام دفاع مقدس نیز نمازجمعه‌ها نقش مهمی در اعزام نیرو داشتند.
اثر دیگر نمازجمعه اطلاع‌رسانی مسئولان به مردم است، بهترین تربیونی که مسئولان می‌توانند مسایل خود را از آن‌جا با مردم در میان بگذارند تریبون نمازجمعه است، معمولاً قبل از خطبه‌ها به‌مناسبت‌های مختلف مسئولان حضور پیدا می‌کنند و مردم را با نحوه فعالیت‌های خود و انتظاراتی که از مردم دارند، آشنا می‌کنند.
از طرفی در نمازجمعه می‌توان مطالبات مردم را به گوش مسئولان رساند و معضلات و مشکلاتی که امام جمعه صلاح می‌داند از این طریق مطرح شود تا در حل آن تسریع گردد با بیان مناسب طرح شود.
همچنین، از طریق نمازجمعه مردم با سیاست‌های نظام اسلامی و مواضع ولی امر مسلمین آشنا می‌شوند امام جمعه در مناسبت‌های مختلف مواضع رهبری را برای عموم مردم تبیین می‌کند.
اثر دیگر نمازجمعه این است که مردم با وظایف دینی و اجتماعی خود آشنا می‌شوند  و علاوه براین شرکت در نمازجمعه باعث تقرب الی‌الله می‌شود.
نقش امام‌جمعه نقش بی‌بدیلی است که از عهده دیگر عالمان برنمی‌آید او باید در جلسات اداری، مسئولان را به خدمت‌گزاری به مردم و رفع گرفتاری مردم دعوت کند، مشکلات منطقه را متذکر شود، همه را به وحدت فراخواند بین جناح‌های سیاسی تعادل برقرار کند و سیاست‌های نظام را برای مردم تبیین کند.

فضایل نمازجمعه/ نماز جمعه نهادی مردمی و اسلامی است

روز قیامت به اندازه سبقت به نمازجمعه، افراد در وارد شدن به بهشت از هم سبقت می‌گیرند پیامبراعظم(ص) در این رابطه می‌فرمایند: از جمله افرادی‌که اعمالشان مانند روزی که متولد شده‌اند، حساب می‌شود کسی است که نمازجمعه را تمام کرده و دارد مراجعت می‌کند.

حجت‌الاسلام قاسم متقی‌نیا، امام‌جمعه موقت خرم‌آباد در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با پنجم مردادماه سالگرد برگزاری اولین نماز جمعه پس از انقلاب به امامت آیت‌الله طالقانی و به دستور امام خمینی(ره) اشاره کرد و گفت: نماز جمعه مرکز عبادت و آگاهی معنوی و سیاسی است.
وی با تأکید بر این‌که نماز جمعه محلی برای آماده کردن ملت برای مقاومت و نهادی اسلامی و مردمی است، افزود: نتیجه نماز جمعه مانع شدن از اثرگذاری تهاجم فرهنگی است.

حجت‌الاسلام سیدعلی موسوی، مسئول شورای سیات‌گذاری ائمه جمعه لرستان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: در آیین عبادی ـ سیاسی نماز جمعه، مردم به تقوای الهی دعوت شده و چهره منافق در این سنگر الهی افشا می‌شود.
وی با اشاره به این‌که نماز عبادی ـ سیاسی جمعه باعث افزایش بصیرت دینی، سیاسی و فرهنگی مردم می‌شود، افزود: نماز عبادی ـ سیاسی جمعه اوج وحدت و همبستگی امت مسلمان را نشان می‌دهد که دشمنان جهان اسلام و انقلاب همیشه از آن هراس داشته‌اند.